مبارزان کمونیست
امروز، ۲۳ تیرماه، یادآور یکی از ماندگارترین روزهای مبارزات مردم کردستان علیه جمهوری اسلامی است. اهمیت این روز تنها در یک رویارویی سیاسی یا نظامی خلاصه نمیشود؛ بلکه در تجربهای نهفته است که نشان داد مردم متشکل، با اتکا به شوراها و نهادهای خود، قادرند از آزادی، امنیت و دستاوردهای انقلاب دفاع کنند.
در ماههای نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷، در کنار شورای شهر مریوان، اتحادیه دهقانان، کمیته زنان، کانون محصلان و دیگر نهادهای مردمی، ستاد حفاظت از شهر مریوان شکل گرفت. این ستاد یکی از مهمترین دستاوردهای آن دوره بود.
ستاد حفاظت از شهر، یک نیروی نظامی حرفهای یا میلیشیای حزبی نبود؛ بلکه نهادی شورایی و مردمی بود که امنیت شهر را بر پایه مشارکت مستقیم شهروندان سازمان میداد. زنان و مردان داوطلب، با ثبتنام در ستاد، در نگهبانی و حفاظت از شهر مشارکت میکردند و مسئولیت امنیت را خود مردم بر عهده داشتند. این تجربه نشان داد که امنیت واقعی، زمانی پایدار است که به اراده و مشارکت مردم متکی باشد، نه به دستگاههای سرکوب و نیروهای حرفهای جدا از جامعه.
همین سازماندهی تودهای، توازن قوا را به سود مردم تغییر داد و تلاش جمهوری اسلامی، فئودالها، مکتب قرآن و دیگر نیروهای ارتجاعی برای تسلط بر مریوان را با شکست روبهرو کرد.
پس از آنکه مردم کردستان در همهپرسی ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ با رأی «نه» مخالفت خود را با جمهوری اسلامی اعلام کردند، حکومت تلاش کرد با اتکا به نیروهای محلی و مذهبی کنترل مریوان را در دست بگیرد. اما در ۲۳ تیر ۱۳۵۸، هزاران نفر از مردم مریوان در اعتراض به تبلیغات و سیاستهای جمهوری اسلامی به خیابان آمدند. تیراندازی نیروهای مستقر در ساختمان رادیو و تلویزیون به سوی مردم، با مقاومت گسترده روبهرو شد و پروژه استقرار جمهوری اسلامی در مریوان با شکست مواجه گردید. این روند، چند روز بعد به کوچ تاریخی مردم مریوان در ۳۰ تیر انجامید؛ اقدامی که به یکی از برجستهترین اشکال مقاومت مدنی در تاریخ معاصر ایران تبدیل شد.
درس ۲۳ تیر برای امروز
امروز نیز جامعه ایران در یکی از حساسترین دورههای تاریخ خود قرار دارد. خواست پایان دادن به جمهوری اسلامی به مطالبه میلیونها نفر تبدیل شده است. تجربه خیزشهای دی ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸ و جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز نشان داد که مردم، هر جا متشکلتر عمل کردهاند، توانستهاند ابتکار عمل را در دست بگیرند.
درس بزرگ ۲۳ تیر این است که اعتراض، بدون سازماندهی پایدار، نمیتواند دستاوردهای خود را حفظ کند. شوراهای محلات، مجامع عمومی، کمیتههای مردمی و شبکههای همبستگی، پایههای قدرت مردم در دوران تحول انقلابی هستند.
راه جلوگیری از هرجومرج، سناریوهای سیاه و یا حاکمیت نیروهای ارتجاعی، اتکا به میلیشیاهای حزبی یا قدرتهای خارجی نیست؛ بلکه سازماندهی آگاهانه مردم و شکلگیری نهادهای شورایی است که بتوانند امنیت، اداره شهرها و دفاع از آزادیها را در دست بگیرند.
امروز، برخلاف سال ۱۳۵۸، جامعه ایران از ظرفیتهای بسیار گستردهتری برخوردار است. رشد شهرنشینی، حضور پررنگ زنان، نسل جوان، فعالان کارگری، معلمان، بازنشستگان، پرستاران و گسترش رسانهها و شبکههای اجتماعی، امکانات سازماندهی را بهمراتب افزایش داده است. در کردستان نیز صدها فعال کارگری، معلم، زن و فعال اجتماعی، به چهرههای مورد اعتماد جامعه تبدیل شدهاند و میتوانند در سازماندهی تودهای و دفاع از منافع مردم نقشی تعیینکننده ایفا کنند.
جمعبندی
۲۳ تیر ۱۳۵۸ تنها یک خاطره تاریخی نیست؛ تجربهای است که نشان داد قدرت مردم در سازمانیافتگی آنان نهفته است. تجربه ستاد حفاظت از شهر مریوان ثابت کرد که امنیت، آزادی و اداره جامعه میتواند بر پایه مشارکت مستقیم مردم و رهبری شوراهای محلات و شهرها سازمان یابد.
امروز نیز، در آستانه تحولات بزرگ، مهمترین وظیفه نیروهای آزادیخواه و برابریطلب، گسترش سازماندهی تودهای، تقویت شوراها و ایجاد نهادهای مردمی است. این، مؤثرترین راه برای دفاع از انقلاب، جلوگیری از بازتولید استبداد و ممانعت از قدرتگیری نیروهای ارتجاعی و سناریوهای سیاه است.
گرامی میداریم یاد عزیز رئوف کهنه پوشی، محمد درسید و محمود بالکی سه جانباخته مبارز و انقلابی رویداد ٢٣ تیر ١٣٥٨
پیام ماندگار ۲۳ تیر روشن است: هیچ نیرویی نیرومندتر از مردم متشکل نیست.
