مبارزان کمونیست
توهمّات و واقعیّات
آذر ماجدی
انتخابات آمریکا بدنبال تبلیغات و هیاهوی بسیار انجام شد و همانگونه که انتظار می رفت، دموکرات ها در کنگره و سنا اکثریت آوردند. جریانات چپ و برخی جریانات کمونیستی این انتخابات را یک پیروزی، شکست ترامپیسم و عقب نشینی مهم برای فاشیسم ارزیابی کرده اند. این ارزیابی قابل بازبینی است.
این اولین بار نیست که دموکرات ها اکثریت را در مجلس بدست آورده اند. آخرین بار در دورۀ اوباما دموکرات ها شرایط مشابه ای با الان داشتند با این تفاوت که در آن زمان رئیس جمهور هم دموکرات بود. یعنی در بهترین حالت در نتیجۀ این انتخابات وضع حتی مانند دورۀ اوباما نخواهد شد. ممکن است گفته شود: “آن موقع شرایط بمراتب بهتر از شرایط کنونی بود و بازگشت یا حتی نزدیک شدن به آن دوره را یک پیروزی بزرگ تلقی کنند.” در اینصورت باید اذعان کرد که شرایط واقعا وخیم شده است که عده ای چپ و سوسیالیست دورۀ اوباما را آرزو می کنند.
آیا ترامپ فاشیسم متفاوتی را نمایندگی می کند؟
تمام نگاه ها بر ترامپ، هجویات نارسیسیستیک و هذیان گویی های سایکوپاتیک او فیکس شده است. این تبلیغات آن چنان فضایی را ایجاد کرده که قوۀ تشخیص و تحلیل سیاسی منطقی را از بسیاری سلب کرده است. ترامپ یک فاشیست، یک پدوفیل، جنایتکار، دزد و یک سایکوپات به تمام معناست. این یک ارزیابی واقعی است. اما آیا دموکرات ها از این نظر متفاوت اند؟
کاملا درست است که شرایط در آمریکا بسیار پلیسی تر و فاشیستی تر شده است؛ ابعاد راسیسم دولتی – پلیسی بسیار وحشیانه تر است. هیات حاکمه دیگر به دیپلماسی و زبان بازی متوسل نمی شود. نیاتش را رک و صریح و به زشت ترین شکلی بیان می کند. این یعنی فاشیسم. باید توجه داشت که دوره تغییر کرده است. شرایط جهانی متفاوت است.
حاکم شدن چنین شرایطی برخی را به تحلیل اشتباه رسانده است. ترامپ فاشیست است. در این شکی نیست. اما مساله اینجاست که اکنون کل جامعۀ غرب زیر چکمه های فاشیسم قرار دارد. از دولت حزب کارگر در بریتانیا تا سوسیال دموکرات دانمارک تا دولت دست راستی ماکرون در فرانسه و فاشیستِ جورجیا ملونی در ایتالیا. ظاهر و اسم حزب متفاوت است اما همه از یک سیاست پیروی می کنند. اخیرا نخست وزیر لیبرال محافظه کار لهستان علیه رئیس جمهور محافظه کار کودتا کرده و هنوز در حال درگیری اند. سرکوب پلیسی اعتراضات در اروپا، در فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، آلمان، آلبانی و پرتغال را با بنگلادش مقایسه کنید! تفاوت چندانی مشاهده نمی کنید.
مساله بر سر ترامپ، بایدن، اوباما یا کلینتون نیست. دوره، دوره ای است که بورژوازی شمشیرها را از رو بسته است. بحران اقتصادی گریبان جهان را گرفته، ناتو تبلیغات جنگی را در بلندگو جار می زند و در چند قدمی آغاز جنگ جهانی سوم قرار دارد. چند میلیاردر تقریبا تمام رسانه های بستر اصلی و سوسیال میدیا را تحت مالکیت دارند و راسیسم، مسلمان ستیزی و بیگانه ستیزی را در جامعه اشاعه می دهند.
جنبش اعتراضی میلیتانت و رادیکالی که در اروپا به میدان آمده علیه این شرایط اعلام جنگ کرده است. هفته هاست که با پلیس در جنگ و جدال است. یک اعتصاب وسیع جهانی توسط کارگران بنادر علیه جنگ و اسرائیل و در دفاع از فلسطین سازمان یافته است. مبارزۀ طبقاتی آشکار و علنی به میدان آمده است. و در چنین شرایطی بورژوازی به فاشیسم روی آور می شود. این دقیقا اتفاقی است که در آمریکا افتاده و در اروپا نیز شکل گرفته است. در آمریکا در قالب یک دیوانه ای به نام ترامپ نمایندگی می شود.
لذا تحلیل و ارزیابی ترامپ بعنوان یک پدیدۀ منحصر بفرد ما را به نتایج اشتباه می رساند و این دقیقا همان چیزی است که هیات حاکمه می خواهد. اگر دموکرات ها رای بیشتر بیاورند، این را نشانۀ شکست ترامپ می خوانیم و یک نفس راحت میکشیم که “الحمدالله” بلا دور شد! می توانیم به زندگی خود ادامه دهیم. ترامپ، می توان گفت، شخصیتش منحصر بفرد است؛ اما سیاستش در همان متن فاشیسم حاکم است.
اما چرا این توضیح لازم شده؟ باین علت که تمام رسانه های بستر اصلی، مفسرین سیاسی و بخشی از نیروهای چپ و کمونیست دارند این نفس راحت را می کشند. البته هشدار می دهند که مبارزه ادامه دارد، اما با غلّو کردن در اهمیت و تاثیر این انتخابات، با بزرگ کردن شکست ترامپ و پیروزی مردم، و با اطمینان خاطری که می دهند، عملا به یک پاسیفیسم دامن می زنند.
دموکرات و جمهوریخواه دو اسم یک پدیده
یک ارجاع مختصر به تاریخ مفید است. جنگ ویتنام توسط دو رئیس جمهور دموکرات وسیعا بسط و گسترش یافت، جان اف کندی و لیندون جانسون میلیون ها نفر را در ویتنام قتل عام کردند. رژیم چنج در ایران در سال 1357 بر دوش انقلاب مردم توسط جیمی کارتر دموکرات سازمان یافت. بلگراد، پایتخت یوگسلاوی سابق و صربستان، توسط بیل کلینتون با اورانیوم ضعیف شده بمباران گردید. کشتار چند میلیون نفر در خاورمیانه، نابودی کامل لیبی و سوریه و سازماندهی رژیم چنج در سوریه توسط اوباما انجام گرفت، “لیبرال ترین و مترقی ترین” رئیس جمهور دموکرات. کلیۀ روسای جمهور از جنایات، نسل کشی ها و پاکسازی فلسطینی ها توسط اسرائیل از روز اول دفاع محکم کرده اند.
در عرصۀ داخلی نیز کارنامه ها مشابه است. بیل کلینتون، در دورۀ ریاست جمهوریش، یکی از بزرگترین حملات را به مردم کارگر و فقیر سازمان داد. بسیاری از قوانین رفاه اجتماعی را حذف کرد. بایدن در زمان سناتوری در دهه 80 و 90 نقش تعیین کننده ای در تصویب قوانین سخت، ضد انسانی و طولانی برای جرائم مواد مخدر داشت، قوانینی که به حبس های طولانی برای بسیاری جوان سیاه پوست از خانواده های فقیر و محروم منجر شده است. این قوانین با هدف تهیه برده برای نیروی کار در زندان ها برای بیزینس هاست.
اوباما که در دورۀ اشغال وال استریت مطرح شد و جلوی صحنه آمد، قول داده بود که اوضاع مردم را بهبود بخشد و با عوارض بحران مقابله کند. اما وقتی پیروز شد جیب های روسای وال استریت و مسببین بحران عمیق را پر پول کرد. امید به تغییر توسط اوباما بسیاری را به پای صندوق های رای کشاند. اما بسیاری از آنها که توهم شان زدوده شده بود، در بی پاسخی، به کمپ ترامپ پرتاب شدند.
تا آنجا که به سوابق جنایی بر می گردد، اسامی بخش عمده شان در لیست اپستین است با مدارک کافی برای محاکمه و محکوم شدنشان، منتهی “از ما بهتران” از خود دفاع می کنند. اسامی جرج بوش، بیل و هیلاری کلینتون، باراک و میشل اوباما، ترامپ، همسرش و بخش عمدۀ دولتش در این لیست موجود است.
بعلاوه، در آمریکا رئیس جمهور اختیارات بسیار وسیعی دارد؛ عملا مانند یک دیکتاتور. رئیس جمهور می تواند به تنهایی اعلام جنگ کند، از سلاح هسته ای استفاده کند، کشوری را اشغال کند، هر جنایتکاری را که میلش کشید عفو کند. “حکومت با فرمان” یکی از حقوق و اختیارات رئیس جمهور است که به این ترتیب کنگره و سنا را دور می زند و بالاخره می تواند هر مصوبۀ این مجالس را در صورت تمایل وتو کند. باین ترتیب این انتخابات همان یک ذره تاثیر را نیز که می توانست داشته باشد از دست می دهد.
برخی از نقش سمبلیک این چرخشِ مردم به عنوان یک “نه” به ترامپ و انتخاب 6 نمایندۀ چپ تحت نام سوسیالیست صحبت می کنند. چرخش مردم علیه ترامپ مهم است، اما قابل پیش بینی بود. فقر بسیار گسترش یافته و تقریبا تمام مفسرین آنرا نتیجه حمله به ایران می دانند. این مساله علت اصلی خشم مردم است. اما متوسل شدن به انتخابات در این دموکراسی های موجود یک توهم محض و نشانه استیصال است. اگر از مردم می توان انتظار داشت که دچار توهم شوند و درک کرد که استیصال بر جامعه مستولی شده است، از نیروهای چپ و سوسیالیست که برای خود مقام رهبری را متصور اند، چنین توّهمی اسفناک است.
بعلاوه، تا آنجائیکه به آن شش “سوسیالیست” بر می گردد، علاوه بر نقش ناچیزی که هشت نفر، حتی اگر رادیکال باشند، می توانند در مجلس ایفاء کنند، باید اذعان کرد که سیاست های آنها تفاوت چندانی با حزب کارگر بریتانیا ندارد.(دو نماینده فی الحال تحت نام دموکرات سوسیالیست موجود است.) اینها از جنس همان الکساندریا اوکازیا کورتز (ای او سی) هستند که هنوز به ارسال سلاح به اسرائیل رای می دهد. ما نقش این به اصطلاح سوسیالیست ها یا مترقی یون از قبیل برنی سندرز را می دانیم. هول دادن مردم ناراضی که اینها با تبلیغات چپ روانه جذب کرده اند در بغل رهبری حزب دموکرات. نقش سوپاپ اطمینان، جلوگیری از شورش، آرام کردن مردم ناراضی.
ذکر اتفاقی شاید بتواند به درک مساله کمک کند. اخیرا ویدیویی از نورمن فینکلستین، فعال و مفسر چپ مخالف اسرائیل و مدافع مردم فلسطین پخش شد که ممدانی را مورد نقد قرار می داد. از این صحبت می کرد که شخصا فعالانه در کمپین انتخاباتی او شرکت کرده و اکنون بسیار از او ناامید گشته است. می گفت ممدانی بسیاری از وعده هایی را که داده بود، ندیده گرفته است. آیا تعجب آور است؟ آنچه موجب حیرت است یاس فینکلستین، این مرد با تجربه سیاسی طولانی است، نه رفتار ممدانی.
انتخابات میان دوره ای آمریکا و برزیل
این انتخابات را بعضا با انتخابات برزیل مقایسه می کنند. از دو انتخابات با نتایج مثبت و امیدبخش سخن می رود. اما آیا این دو انتخابات مشابه بودند؟ هم آره، هم نه. اگر به ظاهر مساله بنگریم، شبیه اند. اما، در حقیقت تفاوت جدی میان این دو رویداد موجود است. در بالا بی تاثیری انتخابات آمریکا در وضعیت مردم آمریکا و در شرایط بین المللی و جنگ افروزی آمریکا را نشان دادیم. لذا، تنها خاصیت این انتخابات یک شادی زودگذر از “شکست” ترامپ است. هیچ تاثیر عینی در زندگی مردم نخواهد داشت.
اما در برزیل انتخاب بطور واقعی میان یک رفرمیست چپ و یک فاشیست عریان بود. لذا، نتیجۀ انتخابات در زندگی مردم کاملا قابل درک است. انتخاب بولسونارو یک کابوس سیاه را بر بخش عظیم مردم تحمیل می کرد. یک مسالۀ مهم دیگر یک دستاورد مهم برای طبقۀ کارگر بود: تصویب قانون 5 روز کار در هفته که قرار است از ژانویه باجراء درآید.
بزرگ نمایی کردن یک حرکت سیاسی، به عنوان پیروزی یا شکست، سیاستی نادرست و به زیان مردم و جامعه است. سوسیالیست های و کمونیست های واقعی و پا بر زمین باید واقعیات را همانگونه که هست تحلیل کنند و ارائه دهند و برای آن راهگشایی کنند. شعار دادن آسان است، ایجاد تغییر سخت و پیچیده است.
