مبارزان کمونیست
در کامنت “نیک” بر نوشته من در سایت اخبار روز، (پشت پرده حرکت “ناوگان بزرگ” بسوی ایران) چنین آمده است:
[جناب فرزادء توجه به چند نکته در طرح احتمالات شما ضروریست؛
۱- طرح کودتا با حمایت آمریکا و موافقت اسرائیل تنها در صورت مرگ و یا کشتن خامنه ای امکان پذیر است و یافتن عناصری در سپاه به مانند السیسی در مصر.
۲-خالی کردن حمایت از کرد ها در سوریه یکبار دیگر نشان داد که امریکا بر خلاف نظریه رایج در ایران برای منافع خود و کنترل بهتر شرایط خواهان تجزیه کشور های خاورمیانه نیست.
۳- این برداشت شما که ” سوسیالیسم و تحول سوسیالیستی جامعه یک گزینه و انتخاب واقعی است. شرایط “ذهنی” و عینی چنین تحولی در ایران کنونی فراهم است.” توهمی بیش نیست.]
من پاسخ کوتاهی به این شرح برای او نوشتم:
[نیک گرامی
به نظر میرسد بندهای ۱ و ۲ کامنت شما به نحوی همسو با موضع من در نوشته است.
در مورد بند سوم فکر میکنم اختلافی بسیار جدی داریم. و اختلاف بر سر “شرایط عینی” نیست که تصور میکنم نکته شما هم این است. اختلاف بر سر “شرایط ذهنی” است که توضیح مختصری برای مشخص تر کردن این تفاوت را لازم دیدم.
شرایط ذهنی مورد نظر من، اشاره به یک تاریخ واقعی و “عینی” است که نقطه شروع آن به اواخر دهه ۱۳۵۰ و اوائل ۱۳۶۰ بر میگردد. یعنی مبانی مکتوب یک کمونیسم کارگری که هم از زاویه نظری- تئوریک و سازمانی؛ و بویژه در ارزیابی و بازبینی”سوسیالیستی” علل شکست انقلاب اکتبر با تمامی نقدهای “دموکراتیک” انواع دیگر کمونیسم ها، تفاوت بنیادی دارد. غایت اینکه اختلاف من با نکته سوم شما در این است که شما یا این پدیده “شرایط ذهنی” عینیت یافته و مکتوب و مستند و با همه جدالهای نظری و سیاسی در تقابل و متضاد با دیگر کمونیسمها، را برسمیت نمیشناسید و یا، به باور من البته، مخالف جدی آن هستید.
سرفراز باشید]
از آنجا که در کامنتها در سایت اخبار روز، موازینی وجود دارد که امکان توضیح بیشتر نکات مورد اختلاف را ناممکن میکند، پاسخ خود به “نیک” را قدری باز میکنم. طبعا من موازین مذکور که اولا بیش از دو بار نمیتوان کامنت گذاشت و ثانیا هر بار نیز تعداد کاراکترها نباید از ۹۰۰ کاراکتر بیشتر باشد، رعایت کرده ام. توضیحات بیشتر را به دلیل اهمیت بحث مورد جدل لازم تشخیص دادم.
نیک نوشته است شرایط “ذهنی” و عینی تحول مورد نظر من “توهمی بیش نیست”. همانطور که در پاسخ توضیح داده ام تمرکز نیک نه بر “شرایط عینی” که تاکید بر شرایط “ذهنی” است که مرکز ثقل آن “توهم” است.
چنین نتیجه گیری البته، ریشه ها و پیشینه خود را دارند. به عنوان یک ناظر که بخواهد در ارتفاع بالاتری به عینیت آن شرایط ذهنی مورد نظر نیک نگاه کند، یک تصویر و چشم انداز وسیعتر از آن شرایط را ترسیم میکند. از آن ارتفاع میتوان دریافت که این بحث و جدل ها در یک کافه تریا و در تعطیلات آخر هفته و بین چند روشنفکر پیرامون مقولات “فلسفی” انجام نشده اند. این مباحث در دل یک انقلاب- انقلاب ۵۷ – و در متن جدال و جنگ بین گرایشات واقعی و نیرومند و سنت دار، پیش رفته است. این جدالها بعلاوه در متن حمله خونین ارتجاع اسلامی به کل “چپ” و در عین ستیز طبقاتی ناسیونالیسم کرد و اعلام جنگ سراسری نظامی به مدافعان کمونیسم نوین جامعه ایران پیش رفته اند، جنگی که با اعلام “آتش بس یکجانبه”، به شکست ناسیونالیسم کرد و انشعاب در حزب اصلی آن انجامید. این جدالهای سیاسی و نظری و نظامی، بر بستر “بی تاثیری” انواع سوسیالیسمهای “دایر” و برخوردار از سنت چندین ساله و پشت گرم و مجهز به اردوگاه ها و بلوک های جهانی و کل دستگاه تبلیغاتی و انتشاراتی آنها، انتشارات “پکن” و “پروگرس”(مسکو) و به همه زبانهای اصلی و حاشیه ای، تداوم یافتند و بر صفحه سیاست در ابعاد ماکرو قرار گرفتند. این گرایش نظری و سیاسی و تئوریک و متدولوژیک، درست آنجا که همه مدافعان دیگر روایات سوسیالیسم غیر کارگری، بویژه با فروپاشی بلوک شوروی سابق، تمامی افتخارات گذشته خویش را لعن و نفرین کردند و به خود “دگر اندیش” تکثرگرا گفتند، با برنامه “یک دنیای بهتر” عروج کرد. از نظر من اگر “توهمی” وجود دارد، توهم انکار این “ذهنیت” عینیت یافته و توهم به چشم پوشی و “بایکوت” این موجودیت و ذهنیت عینیت یافته است. این انکار عملا فراخوان به زمینه “عینی” تحول سوسیالیستی، یعنی وجود عینی اعتراض سوسیالیستی طبقه کارگر برای توسل به گردآمدن حول انواع دیگر سوسیالیسمهای اردوگاهی، اتمی، خلق و ملی “میهنی” و مشروطه خواه است. برعکس تصور ، و البته توهمات “نیک” و طیف همسو با او، این یک فراخوان به مقاومت در برابر بنیادهای کمونیسم کارگری حول پرچمهای برافتاده انواع سوسیالیسمهای بورژوائی. محافظه کار و ارتجاعی است.
در سایت منصور حکمت به نشانی زیر، مجموعه ای بزرگ از مباحث و جدل ها پیرامون”شرایط ذهنی” لازمه برای تحول سوسیالیستی جامعه را در دسترس دارید:
https://hekmat.public-archives.com
بعلاوه، من شخصا مجموعه پر حجم: “برگزید آثار”، “و ضمیمه های ۱ و ۲ آن را در دسترس همگان گذاشته ام.
و کتاب “دست نوشته های منتشر نشده منصور حکمت” را هم، هم در فرمت چاپ و نیز پی دی اف، تهیه کرده ام. با کلیک بر هر کدام از این مجموعه ها، میتوانید به نسخه پی دی اف آنها دسترسی داشته باشید.
مایلم این نکته را اضافه کنم که بسیاری از مباحث جلسات پلنومها، سمینارها و مکاتبات و بحث های “داخلی”، چه در حزب کمونیست ایران و یا حزب کمونیست کارگری حاوی مباحث بسیار داغ و قطبی، و به نظر من بسیار مهم اند، “درونی” باقی ماندند و انتشار نیافتند. اما از آنجا که علنی نکردن آن مباحثات بسیار مهم، از یک طرف این شرایط را فراهم کرده است که در باره حقایق تاریخی، به جعل و وارونه سازی فکت ها و نیز ترور شخصیت منصور حکمت روی آورند؛ و از سوی دیگر با ناگفته ماندن آن مباحث، کسان دیگری نتوانند برای سکوت و مخالفتهای قورت داده خویش، تاریخ جعل کنند، بخشهائی از این مجادلات و مباحث علنی نشده را، که در شماره های نشریه بستر اصلی منتشر شده اند، جداگانه نیز ضمیمه میکنم. به نظر من این بحث و جدلها فارغ از ملاحظات “رسمی”، یکی از منابع اوریجینال همان “شرایط ذهنی” اند.
اینجا من فقط به یک مورد از این “تحریف” ها اشاره میکنم:
این مطلب را نگاه کنید: استخراج از بستر اصلی شماره ۵۵
لیستی از مباحث منتشر نشده:
سخنرانی در جلسه اختتامیه کنگره اول اتحاد مبارزان کمونیست، کمونیستها و پراتیک کمونیستی، سبک کار
سخنرانی در مورد حزب کمونیست ایران
در باره خصوصیات حزب کمونیست ایران
تاریخ شفاهی اتحاد مبارزان کمونیست
بخشی از بحثها در پلنوم ۸ حزب کمونیست ایران، بخش اول– بخش دوم
یاس از بالای کومه له، ناسیونالیسم در پرده پیشنهاد خیرخواهانه، کنگره ۴ کومه له
طرح پیشنهادی نمایندگی کومه له در خارج کشور، استنتاجات عملی از سیاست سازماندهی کمونیسم در کردستان
بحث در مورد “هژمونی” در “جنبش کردستان” و آتش بس یکجانبه با حزب دمکرات
ضرورت مبارزه با ناسیونالیسم، پلنوم ۴ حزب کمونیست ایران
کارگری شدن حزب(دوره حزب کمونیست ایران)
ناسیونالیسم در پرده دو پیشنهاد “خیرخواهانه”، کنگره ۴ کومه له
در باره کارگری شدن حزب(بحث در دوره حزب کمونیست ایران)، نقد سند در باره اپوزیسیون
برخورد به مساله “تواب”، بیانیه حقوق زنان پلنوم ۱۲
اوضاع کردستان و دورنمای تشکیلات کردستان در خاک عراق، پلنوم ۱۲ حزب کمونیست ایران
استنتاجات عملی از دورنمای سیاست ما در دوره ختم جنگ ایران و عراق، پلنوم ۱۴ حزب کمونیست ایران
سخنرانی در جلسه با کمیته مرکزی کومه له
بحث در باره اشغال کویت، جایگاه کومه له در حزب کمونبست ایران(زمستان سال ۶۱)، اساسنامه و سانترالیسم
گزارش کمیته مرکزی به کنگره دو حزب کمونیست ایران، متن پیاده شده از نوار
بحث در جلسه مشترک کمیته مرکزی اتحاد مبارزان کمونیست با کمیته مرکزی کومه له
جنبش سلبی، جنبش اثباتی، مصافهای کمونیسم امروز و..
در باره اسلام سیاسی، تحلیل اوضاع در پرتو تحولات دهه ۱۹۸۰، تذکراتی در مورد جنبش کارگری –کنگره ۳ حزب کمونیست کارگری؛ ۲ مصاحبه با “پرسش” و “پوشه”(توجه کنید که لینک جملات با رنگ قرمز، جداگانه است)
بلشویسم و لننینیسم، جنبش سلبی ، جنبش اثباتی
با منصور حکمت در پلتاک، دمکراسی، مساله ملی و …
بحث در آخرین جلسه دفتر سیاسی حزب کمونیست کارگری ۲۰۰۱
ایرج فرزاد
۲۵ ژانویه ۲۰۲۶
