بهرام رحمانی
امروز جمعه 13 مارس 2026، در چهاردهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، درگیریها در سراسر خاورمیانه ادامه یافته و حملات پهپادی و موشکی در چندین جبهه گزارش شده است. در عمان سقوط بقایای یک پهپاد، دو کشته بر جای گذاشته و عربستان نیز اعلام کرده که بیش از ۲۰ پهپاد ایرانی که به سوی تاسیسات نفتی این کشور شلیک شده بودند را رهگیری کرده است. همزمان در عراق، حملهای در اربیل به کشته شدن نخستین سرباز فرانسوی در این جنگ انجامیده است. در واشنگتن، دونالد ترامپ با لفظی تند به رهبران ایران، گفت که آمریکا درحال «نابود کردن کامل رژیم» ایران است.
در چهاردهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، درگیریها در سراسر خاورمیانه ادامه یافته و حملات پهپادی و موشکی در چندین جبهه گزارش شده است. در عمان سقوط بقایای یک پهپاد، دو کشته بر جای گذاشته و عربستان نیز اعلام کرده که بیش از ۲۰ پهپاد ایرانی که به سوی تاسیسات نفتی این کشور شلیک شده بودند را رهگیری کرده است. همزمان در عراق، حملهای در اربیل به کشته شدن نخستین سرباز فرانسوی در این جنگ انجامیده است. در واشنگتن، دونالد ترامپ با لفظی تند به رهبران ایران، گفت که آمریکا درحال «نابود کردن کامل رژیم» ایران است. او قول داد که هفته آینده ضربات سختی به ایران وارد کند.
به گزارش «هممیهن»، با تاریک شدن هوا، از نقاط مختلف تهران صدای انفجار و پرواز جنگندهها به گوش میرسد و فعالیت پدافند در مناطق مختلف شهر آغاز شده است. این در حالی است که طبق اطلاعیه ارتش اسرائیل، از آغاز جنگ تاکنون، اسرائیل ۷۶۰۰ حمله به ایران و ۱۱۰۰ حمله در لبنان انجام داده است. در ایران، «بیش از ۲۰۰۰ مورد علیه قرارگاهها و مراکز رژیم و نزدیک به ۴۷۰۰ مورد علیه برنامه موشکی ایران بوده است.»
کانالهای خبری داخل ایران در چهاردهمین روز جنگ، از شنیدهشدن صدای «انفجارهای متعدد و پرواز جنگندهها» در تهران و کرج خبر دادند. ارتش اسرائیل هم اعلام کرد «موج گستردهای از حملات را در سراسر تهران» آغاز کرده است. خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، نیز ویدئویی را منتشر کرد از حمله هوایی به نزدیکی مراسم تشییعجنازه چندین نیروی حکومتی که دو شب پیش در حملات اسرائیل به ایست بازرسی کشته شده بودند. این حملات، همزمان است با راهپیماییهای حکومتی «روز قدس» که مقامات جمهوری اسلامی، از جمله مجتبی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی در پیام منسوب به او، پیشتر بر برگزاری آن تاکید کرده بودند.
صبح جمعه گزارشهایی از حملات به شهرهایی در چند استان دیگر از جمله اصفهان، خوزستان، مازندران و قم نیز منتشر شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا در مصاحبه با فاکسنیوز گفته است که رهبر جدید ایران در حملات روز اول آمریکا و اسرائیل «آسیب دیده» است. خبرگزاری آناتولی ترکیه گزارش کرده که صبح امروز آژیر هشدار حمله هوایی در پایگاه هوایی اینجرلیک این کشور که از تاسیسات کلیدی ناتو و میزبان نیروهای آمریکایی است به صدا در آمده است. شب گذشته سنتکام از سانحه برای یک فروند هواپیمای سوخترسان ارتش آمریکا خبر داد و مقاومت اسلامی در عراق مدعی شلیک به هواپیمای سوخترسان آمریکایی شد.
ویرانه ساختمانی در تهران پس از یک حمله هوایی، ۲۱ اسفند
*مجتبی خامنهای، در نخستین پیام خود حرف از انتقام از آمریکا و اسرائیل زد.
*وزارت خارجه ایالات متحده، برای ارائه اطلاعات درباره شماری از مقامات جمهوری اسلامی از جمله مجتبی خامنهای رهبر جدید حکومت، تا ۱۰ میلیون دلار پاداش در نظر گرفته شده است.
*ارتش ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد که بررسی خود را درباره حمله ویرانگر ۲۸ فوریه به یک مدرسه دخترانه در ایران ارتقا داده است، پس از آنکه گزارشهای رسانهای نشان داد که نیروهای آمریکایی احتمالا مسئول این حمله بودهاند.
*ارتش آمریکا میگوید از آغاز جنگ تاکنون ۶ هزار هدف در ایران را مورد حمله قرار داده است
*سپاه قول داد که تنگه هرمز را بسته نگه دارد
*هرانا: مقامهای ایران دستکم ٢٠٠ نفر را در پیوند به جنگ آمریکا و اسرائیل بازداشت کردهاند.
*وزیر خارجه ترکیه: برای پایان جنگ خاورمیانه، همزمان با واشنگتن و تهران درحال مذاکره هستیم.
* وزارت خزانهداری ایالات متحده اعلام کرد به دلیل افزایش شدید قیمت انرژی پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، برای مدت ۳۰ روز اجازه فروش نفت روسیه را که در دریا سرگردان است، صادر میکند.
*جمعه ٢٢ اسفند ١٤٠٤؛ حملات شبانه در چهاردهمین روز جنگ حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز نظامی و حکومتی در ١٠ محله تهران، ۳ نقطه در استان قم، کرج، اراک، اسلامشهر، شهرری و بهشهر مازندران و…
*برخی رسانه های حکومتی از حملات و انفجارات در تهران در مناطق چیتگر، لواسان، مرزداران، زعفرانیه پونک و پردیس می دهند
*ارتش اسرائیل صبح جمعه ۲۲ اسفندماه اعلام کرد که در طول شب و روز گذشته، به بیش از ۲۰۰ هدف در مناطق مرکزی و غربی ایران حمله کرده است.
*آمریکا اعلام کرده که در حال بررسی اسکورت کشتیهای نفت کش در تنگه هرمز است. حملات موشکی رژیم به عربستان، بحرین و چند نفتکش در تنگه هرمز.
*گروه تروریستی «مقاومت اسلامی عراق» تحت حمایت جمهوری اسلامی مدعی شد که هواپیمای سوخترسان KC-135 آمریکا را سرنگون کرده است.این گروه در بیانیهای ادعا کرده که هواپیمای آمریکایی را «در دفاع از تمامیت ارضی و حریم هوایی عراق» هدف قرار داده است.
*نور نیوز، وبسایت شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی به نقل از حمید ملانوریشمسی استاندار همدان، نوشته در طول جنگ تاکنون بیش از ٤٠ نقطه در استان همدان هدف اصابت قرار گرفته و ٥٠ نفر کشته شده اند.
*ادارهکل مدیریت بحران استانداری آذربایجانشرقی اعلام کرد: تعداد شهدای استان از اول جنگ تا امروز به ۱۰۴ نفر رسید که از این تعداد، ۳۰ نفر غیرنظامی هستند.
*بر اساس این گزارشها، از حدود ساعت ۴:۳۰ تا پس از ۵:۳۰ بامداد، ساکنان محلههایی در غرب، مرکز و شرق تهران از وقوع انفجارهایی خبر دادهاند که به گفته آنان به صورت مداوم و در فواصل کوتاه شنیده شده است. مردم در مناطقی چون سعادتآباد، پونک، طرشت، ستارخان، میدان ولیعصر، میدان انقلاب، میدان سپاه و شمیراننو از شنیدن صدای انفجار و لرزش خانهها خبر دادهاند.
*گزارشهایی از جنوب و جنوبشرق تهران از جمله نازیآباد، افسریه و دولتآباد منتشر شده که در آنها شهروندان از لرزش شدید ساختمانها و صداهایی «عمیق و متفاوت با شبهای گذشته» سخن گفتهاند.
*در نواحی اطراف تهران مانند اسلامشهر و لواسان نیز ساکنان از ادامه انفجارها و تکان خوردن خانهها خبر دادهاند. برخی شاهدان گفتهاند که صدای انفجارها در بخشهای مختلف شهر تقریبا همزمان شنیده شده است.
*شاهدان عینی نوشتند که صدای انفجار تاکنون در مناطق مختلف پایتخت از جمله ولنجک، قیطریه، تهرانپارس و میدان حر شنیده است.
زنی در تهران، پس از آسیب دیدن آپارتمانش درپی حمله هوایی آمریکا و اسرائیل، روی خرابههای به جامانده از این حمله، نشسته است. ۱۲ مارس ۲۰۲۶ © REUTERS/Alaa Al Marjani
ادامه حملات اسرائیل در تهران همزمان با تظاهرات روز قدس
همزمان با تظاهرات روز قدس، بخشهایی از تهران، ازجمله مناطق نزدیک به محل تظاهرات، گواه انفجارهای ناشی از حملات هوایی بودند. گفته شده که در تظاهرات روز قدس، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله رییسجمهور پزشکیان.
خبرنگاران خبرگزاری فرانسه در تهران، از انفجارهای مهیب بر فراز آسمان شهر خبر دادند. رسانههای دولتی ایران نیز اعلام کردند که دستکم یک نفر درپی انفجار در نزدیکی تجمع طرفداران دولت، کشته شده است.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران که در تجمع روز قدس، شرکت کرده بود، گفت که «این حملات از روی ترس و ناامیدی است.»
اسرائیل از حمله به ۲۰۰ هدف در خاک ایران در طول شب و روز گذشته خبر داد
ارتش اسرائیل صبح جمعه ۲۲ اسفندماه، اعلام کرد که در طول شب و روز گذشته، به بیش از ۲۰۰ هدف در مناطق مرکزی و غربی ایران حمله کرده است.
بر اساس این بیانیه، این اهداف از جمله شامل پرتابگرهای موشک و سامانههای دفاعی بودهاند.
در این بیانیه آمده که جنگندههای این کشور، ۲۰ عملیات تهاجمی گسترده داشتهاند که در آنها، لانچرهای موشکهای بالستیک، سامانههای دفاعی و مراکز تولید تسلیحات ایران را هدف قرار دادهاند.
در طول شب منتهی به جمعه، گزارشهای زیادی از انفجار در تهران و بسیاری از دیگر نقاط ایران منتشر شد.
پاداش ۱۰ میلیون دلاری آمریکا برای اطلاعات درباره مجتبی خامنهای
بر اساس اطلاعیه برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت خارجه ایالات متحده، برای ارائه اطلاعات درباره شماری از مقامات جمهوری اسلامی از جمله مجتبی خامنهای رهبر جدید حکومت، تا ۱۰ میلیون دلار پاداش در نظر گرفته شده است.
در این اطلاعیه، نام ۱۰ تن از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی دیده میشود که شامل مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی؛ علیاصغر حجازی، قائممقام دفتر خامنهای؛ دبیر شورای عالی دفاع؛ مشاور رهبر؛ سرلشکر یحیی رحیم صفوی، مشاور نظامی رهبر؛ رییس دفتر نظامی رهبر؛ علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی؛ سرتیپ اسکندر مؤمنی، وزیر کشور؛ اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات؛ و فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
در این اطلاعیه که حساب رسمی فارسی زبان برنامه پاداش برای عدالت وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا منتشر کرده، از افرادی که درباره این اشخاص یا سایر فرماندهان ارشد سپاه و زیرمجموعههای آن اطلاعاتی دارند خواسته شده است، با این برنامه تماس بگیرند.
در متن این اطلاعیه آمده است که این افراد در فرماندهی و هدایت بخشهای مختلف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقش دارند و در برنامهریزی، سازماندهی و اجرای عملیات در نقاط مختلف جهان مشارکت داشتهاند.
بر اساس این پوستر، کسانی که اطلاعاتی درباره این افراد یا ساختارهای فرماندهی سپاه در اختیار دارند میتوانند از طریق پیامرسانهای امن با این برنامه تماس بگیرند.
در این اطلاعیه تأکید شده است افرادی که اطلاعات قابل استفاده ارائه کنند ممکن است واجد شرایط دریافت پاداش و «حتی جابهجایی» شوند.
برنامه «پاداش برای عدالت» که از سوی وزارت خارجه آمریکا اداره میشود، پیشتر نیز برای دریافت اطلاعات درباره افراد یا شبکههایی که در فعالیتهای تروریستی یا تهدیدکننده امنیت بینالمللی نقش دارند، پاداشهایی تعیین کرده است.
کارزار حملات پهپادی به ایستهای بازرسی، تجمعات سرکوبگران و کلانتریها روز جمعه ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ همزمان با راهپیمایی حکومتی «روز قدس» ادامه یافت
در این راهپیمایی برخی مقامات حکومت از جمله علی لاریجانی دبیر شورایعالی امنیت ملی، مسعود پزشکیان رئیس دولت، غلامحسین محسی اژهای رئیس دستگاه قضایی، احمدرضا رادان فرمانده انتظامی و عباس عراقچی وزیر خارجه با انبوهی محافظ حضور داشتند.
گفته میشود این حملات با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته هوش مصنوعی برپایه بانک اطلاعاتی قوی صورت گرفته است. برخی منابع میگویند علاوه بر رصد نقاط تجمع، بخشی از این عملیات نیز از طریق شناسایی سیگنالهای موبایل پیش میرود.
براساس ویدیوهایی که منابه میدانی منتشر کردند تقاطی که هدف حمله قرار گرفت فاصله بسیار کمی با مسیر تردد طرفداران نظام در راهپیمایی «روز قدس» داشت چنانکه در برخی تصاویر و ویدیوها به طور کامل انفجار پیداها بود.
طرفداران نظام تلاش میکردند بعد از هر انفجار با شعار «حیدر حیدر» و «اللهاکبر» روحیه خود را حفظ کنند. در این حملات تعدادی بسیجی و سپاهی کشته و زخمی شدند اما تعداد دقیق آن مشخص نیست. همزمان تعدادی از کلانتریها در تهران، کرج، بجنورد، شهرری و چند شهر دیگر هدف بمباران قرار گرفت.
پس از حمله پهپادی به ایستهای بازرسی یک فایل صوتی منتشر شد که در آن یک فرمانده میدانی به نیرویهای سرکوبگر تحت امر اعلام میکند برای جلوگیری از شناسایی و هدفگیری توسط پهپادها در مراکز تجمع از جمله «مدارس و مساجد» موبایلها را خاموش کنید تا سیگنالها ردیابی نشود.
ارتش اسرائیل، در بیانیهای اعلام کرد جمهوری اسلامی عمدا مانع از آن میشود که هشدارهای مربوط به حملات اسرائیل به مردم ایران برسد و بدین ترتیب، از شهروندان بهعنوان «سپر انسانی» استفاده میکند.
در این بیانیه که جمعه ۲۲ اسفند منتشر شد، آمده است: «سران رژیم تروریستی و خونریز ۴۷ سال است که نسبت به جان شهروندان ایران بیاعتنا هستند و مردم را برای «آزادی اورشلیم» به خطر میاندازند و آنان را به سپر انسانی برای پیشبرد اهداف خود تبدیل میکنند.»
حملات سنگین به تهران
حملات هوایی سنگین آمریکا و اسرائیل به ایران، به گفته ساکنان تهران تا اوایل صبح جمعه ۲۲ اسفند با شدت ادامه یافت، حملاتی که کرج و اراک نیز در تازهترین موج این حملات، شاهد آن بودند.
روزنامه اعتماد، فهرست مناطقی که از تهران که روز جمعه مورد حملات هوایی قرار گرفتند را؛ «پونک، مرزداران، اسلام شهر، شهر ری، لواسان، پردیس، زعفرانیه، دولت، سهروردی، نازی آباد، تهرانپارس» اعلام کرد.
شنیده شدن صدای انفجارهای بزرگ در شهرهای مختلف ایران در پی موج جدید حملات هوایی
هواپیماهای آمریکا و اسرائیل طی ساعات ابتدایی روز جمعه اهداف متعددی را در شهرهای مختلف ایران بمباران کردند.
گزارشها حاکی از صداهای شدید انفجار در شهرهایی همچون اندیمشک، دزفول، شاهینشهر، بهشهر، اهواز، قم، اصفهان، کرج، تبریز، اراک و تهران است.
ارتش اسرائیل شب گذشته اعلام کرده بود موج گستردهای از حملات را علیه اهدافی در ایران آغاز کرده است.
ترامپ: مجتبی خامنهای زنده است اما «آسیب دیده» است. دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، گفت که فکر میکند مجتبی خامنهای، رهبر جدید ایران، که پدرش علی خامنهای، رهبر سابق، در اولین روز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد، زنده اما «آسیب دیده» است.
مجتبی خامنهای از زمان انتخابش در ۸ مارس توسط مجلس خبرگان، دیده نشده است و اولین اظهارات او در ۱۲ مارس توسط یک مجری تلویزیون خوانده شد.
یک مقام ایرانی در ۱۱ مارس به رویترز گفت که رهبر جدید منصوب شده، پس از آنکه تلویزیون دولتی او را مجروح جنگی توصیف کرد، جراحات سطحی برداشته است.
ترامپ در مصاحبهای در برنامه «برایان کیلمید» در فاکس نیوز گفت: «فکر میکنم او احتمالا(زنده) است. فکر میکنم او آسیب دیده است، اما فکر میکنم احتمالا به نوعی زنده است، میدانید.» اظهارات او در اواخر روز ۱۲ مارس توسط فاکس نیوز منتشر شد.
مجتبی خامنهای در در اولین بیانیه خود خواست تا تنگه هرمز بسته نگه داشته شود. او همزمان از کشورهای همسایه خواست تا پایگاههای آمریکا در خاک خود را ببندند، در غیر این پایگاهها توسط ایران هدف گرفته خواهد شد.
آمریکا و اسرائیل حملات خود به ایران را در ۲۸ فوریه آغاز کردند. ایران با حملات خود به اسرائیل و کشورهای عرب خلیج فارس پاسخ متقابل میدهد.
سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکا و حملات سنگین به تهران در بامداد جمعه؛ سرباز فرانسوی در اربیل کشته شد
ترامپ: امروز تماشا کنید که چه بر سر این اوباش دیوانه میآید. افتخار بزرگی است که آنها را میکشم. دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال از پیشروی گسترده عملیات نظامی علیه ایران خبر داد و اعلام کرد که واشینگتن در حال «نابودی کامل رژیم تروریستی ایران» است.
ترامپ در پیام خود نوشته است اگر شهروندان آمریکایی گزارشهای نشریه نیویورکتایمز را دنبال کنند، ممکن است تصور کنند آمریکا در جنگ پیروز نیست، اما واقعیت این است که توان نظامی ایران به شدت تضعیف شده است.
او گفت: «نیروی دریایی ایران از بین رفته، نیروی هوایی آنها دیگر وجود ندارد، موشکها، پهپادها و همه چیز دیگر در حال متلاشی شدن هستند و رهبران آنها از روی زمین محو شدهاند.»
ترامپ با ادعای اینکه ایالات متحده دارای «قدرت آتش بینظیر، مهمات نامحدود و زمان زیادی» برای پیشبرد اهداف خود است، گفت: «ما قدرت آتش بینظیر، مهمات نامحدود و زمان زیادی در اختیار داریم. امروز تماشا کنید که چه بلایی سر این اوباش دیوانه میآید.»
او افزود: «آنها ۴۷ سال است که مردم بیگناه را در سراسر جهان میکشند و اکنون من، به عنوان چهل و هفتمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، آنها را میکشم. چه افتخار بزرگی است که چنین میکنم.»
بحران انرژی در پی بسته شدن تنگه هرمز؛ آمریکا به طور موقت تحریمهای نفتی روسیه را لغو کرد
وزارت خزانهداری ایالات متحده اعلام کرد به دلیل افزایش شدید قیمت انرژی پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، برای مدت ۳۰ روز اجازه فروش نفت روسیه را که در دریا سرگردان است، صادر میکند.
این حرکت نشاندهنده کاهش موقتی تحریمهای اقتصادی علیه روسیه است؛ کشوری که به دلیل حمله به اوکراین هدف تحریمها قرار گرفته بود.
واشینگتن هفته گذشته نیز به طور موقت اجازه داده بود نفت مانده روسیه در دریا به هند فروخته شود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد که هدف از این مجوز جدید «افزایش دسترسی جهانی به ذخایر موجود» است. با این حال، وی تاکید کرد که این یک «اقدام کوتاهمدت و با دامنهای محدود» است.
او افزود که این اقدام «سود مالی قابلتوجهی نصیب دولت روسیه نخواهد کرد، چرا که بخش اعظم درآمد انرژی روسیه از مالیاتهایی تامین میشود که در نقطه استخراج ارزیابی میگردند.»
جنگ در خاورمیانه بخشهای انرژی و ترانزیت جهان را دگرگون کرده و عملا فعالیت در تنگه حساس هرمز، که یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند، متوقف شده است.
یک نظامی فرانسوی در اربیل کشته شد
امانوئل ماکرون، رییس جمهوری فرانسه، ۱۳ مارس اعلام کرد که یک سرباز فرانسوی در حملهای در منطقه خودمختار اقلیم کردستان عراق کشته شده است. بدین ترتیب این اولین نظامی فرانسوی است که در جنگ خاورمیانه کشته میشود.
از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه که خاورمیانه را درگیر جنگ کرد، حملات متعددی که به جناحهای طرفدار ایران نسبت داده میشود، منطقهای را که نیروهای خارجی بهعنوان بخشی از ائتلاف بینالمللی در آن مستقر هستند، هدف قرار داده است.
ماکرون در شبکه ایکس نوشت: «این عضو نیروهای مسلح در جریان حملهای در منطقه اربیل عراق برای فرانسه جان باخت.» او افزود که چندین سرباز نیز زخمی شدهاند. او نگفت چه کسی پشت این حمله بوده است. پیش از این، یک گروه عراقی طرفدار ایران هشدار داده بود که پس از ورود یک ناو هواپیمابر فرانسوی به «منطقه عملیات فرماندهی مرکزی آمریکا»، منافع فرانسه در منطقه هدف گرفته میشود. بیانیه منتشر شده در کانال تلگرامی اصحاب الکهف همچنین به «برادران ما در نیروهای امنیتی» هشدار داد که از پایگاهی که گفته میشود محل استقرار نیروهای فرانسوی است، دوری کنند. هنوز هیچ گروهی مستقیما مسئولیت حمله و کشته شدن نظامی فرانسوی را بر عهده نگرفته است.
58 اسرائیلی در الجلیل زخمی شدند
اسرائیل، امروز جمعه اعلام کرد که ایران چندین موج موشکی بهسوی خاک این کشور شلیک کرده است.
ارتش اسرائیل در «تلگرام» اعلام کرد: «موشکهایی که از ایران به سمت اسرائیل شلیک شدند شناسایی و سامانههای دفاعی برای رهگیری این تهدید فعال شدند.»
در پی هشدارهای ارتش اسرائیل، آژیرهای خطر در سراسر اسرائیل به صدا درآمد. از سوی دیگر، نیروهای امدادی اسرائیل اعلام کردند بر اثر اصابت یک موشک در شهری در منطقه الجلیل در شمال اسرائیل، 58 نفر جراحات سطحی برداشتند و بیشتر مصدومان به دلیل شکستن شیشهها در جریان حمله، زخمی شدند.
در همین حال، حزبالله ساعاتی پیش اعلام کرد که چندین نوبت موشک به سمت اسرائیل شلیک کرده است.
سعودی از انهدام 11 پهپاد در مناطق مختلف کشور خبر داد
وزارت دفاع سعودی اعلام کرد که صبح جمعه 22 اسفند یک پهپاد متخاصم را هنگام نزدیک شدن به محله دیپلماتیک در ریاض، رهگیری و منهدم کرده است. این وزارتخانه همچنین اعلام کرد 11 پهپاد دیگر در مناطق مختلف کشور رهگیری و منهدم شدند؛ برخی از آنها در استان الخرج از توابع ریاض، و برخی دیگر صبح جمعه در منطقه الشرقیه ساقط شدند.
ترکی المالکی، سخنگوی وزارت دفاع سعودی بامداد جمعه اعلام کرد 28 فروند پهپاد پس از ورود به حریم هوایی این کشور رهگیری و منهدم شدند که 10 فروند از آنها در منطقه الشرقیه بوده است.
سامانههای دفاعی سعودی پنجشنبه اعلام کرده بودند دو موشک بالستیک که به سمت منطقة الشرقیه و پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در استان الخرج شلیک شده بود، رهگیری و نابود شدند.
همچنین وزارت دفاع روز گذشته از رهگیری و انهدام 33 پهپاد در منطقة الشرقیه و 17 پهپاد در منطقه ربع الخالی که به سمت میدان نفتی میدان نفتی شیبه در حرکت بودند، خبر داد و افزود یک پهپاد نیز هنگام تلاش برای نزدیک شدن به منطقه سفارتها در ریاض سرنگون شد.
در همین حال، دفاع مدنی سعودی شامگاه پنجشنبه از طریق «پلتفرم ملی هشدار زودهنگام در شرایط اضطراری» در الخرج هشدار خطر صادر کرد، اما حدود 7 دقیقه بعد اعلام کرد که خطر برطرف شده است.
این نهاد از شهروندان خواست به عمل طبق دستورالعملها ادامه دهند و از تجمع و فیلمبرداری خودداری کرده و از مناطق خطر دور شوند.
سعودی بار دیگر تاکید کرد حملات ایران یک تشدید تنش خطرناک و بیدلیل است و پیامدهای آن میتواند برای ثبات منطقه خطرناک باشد و افزود رفتارهای ایران با حسن همجواری سازگار نیست و به منافع صلح کمکی نمیکند.
وزیر امور خارجه آمریکا: ایران تلاش میکند جهان را گروگان بگیرد
وزیر امور خارجه آمریکا، مارکو روبیو، ایران را متهم کرد که تلاش میکند با حملات خود به کشورهای خلیج فارس و مسدود نگهداشتن تنگه هرمز «جهان را گروگان بگیرد.» او که در مراسمی در مقر وزارت امور خارجه سخن میگفت، افزود: «من فکر میکنم که همه ما اکنون تهدیدی را که این رژیم مذهبی متوجه منطقه و جهان کرده، میبینیم. آنها تلاش میکنند جهان را گروگان بگیرند»، روبیو تأکید کرد که ایالات متحده در جنگ با ایران به اهداف خود دست یافته است.
فریدریش مرتس: برای کاهش نرخ انرژی هر کاری انجام میدهیم
صدر اعظم آلمان، فریدریش مرتس، در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که «نگران تحولات قیمت انرژی» است؛ امری که نتیجۀ جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران است و میتواند «پیامدهایی بر وضعیت اقتصادی» آلمان، که در حال حاضر با مشکل مواجه است، داشته باشد. مرتس تأکید کرد که آلمان «هر کاری» را برای رفع این وضعیت و بدین ترتیب «کاهش قیمت انرژی» انجام میدهد.
ماکرون: حمله به قبرس، حمله به اروپاست
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه روز دوشنبه در جریان سفری به جزیره قبرس تاکید کرد: «وقتی قبرس هدف حمله قرار میگیرد، در واقع اروپا هدف قرار گرفته است.»
اندکی پس از آغاز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران، قبرس هدف حمله یک پهپاد قرار گرفت.
ماکرون در یک پیام در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به حملات به این جزیره و با تاکید بر «همبستگی با قبرس»، گفت که فرانسه یک ناوچه و یک واحد پدافند هوایی به این منطقه اعزام کردهاست.
به گفته وی، ناو هواپیمابر شارل دوگل که در حال حاضر در نزدیکی قبرس است، «یک عنصر کلیدی است که به وضعیت کلی دفاعی کمک میکند». رییس جمهوری فرانسه قرار است پیش از بازگشت به پاریس، از این ناو بازدید کند.
«۳۰۰ رویداد مشکلساز برای محیط زیست» در جنگ با ایران
مدیر یک موسسه زیستمحیطی از شناسایی ۳۰۰ رویداد مشکلساز برای محیط زیست در جریان جنگ کنونی در منطقه خبر داده است. او ولی تأکید کرد: «ما همه چیز را نمیبینیم. در دادههایی که منتشر میشود حفرههای قابل توجهی وجود دارد.»
«داگ ویر» مدیر رصدخانه مناقشات و محیطزیست است؛ سازمانی که اثرات زیستمحیطی جنگها را بررسی میکند. او در گفتوگویی با دویچه وله درباره پیامدهای زیستمحیطی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران توضیحاتی ارائه داد.
به گفته ویر، سازمان او با استفاده از تصاویر ماهوارهای و اطلاعات منابع باز تاکنون بیش از ۳۰۰ رویداد را شناسایی کرده که از نظر زیستمحیطی «مشکلساز» محسوب میشوند. او پیامدهای این جنگ را «بسیار نگرانکننده» توصیف کرد، اما تأکید کرد: «ما همه چیز را نمیبینیم. در دادههایی که منتشر میشود حفرههای قابل توجهی وجود دارد.»
به گفته ویر تصاویر ماهوارهای در حال حاضر محدود هستند و منابع شبکههای اجتماعی نیز به دلیل قطع اینترنت در ایران کم هستند.
تیم او با استفاده از ارزیابی از راه دور، نقشهای رنگی از خطرات زیستمحیطی جنگ تهیه کرده است. در این نقشه میزان خطر بر اساس عواملی مانند محل حمله، نوع حمله، نزدیکی به مناطق مسکونی و عوامل دیگر مشخص شده است.
حمله به تاسیسات نفتی؛ آسیب به هوا، خاک و آب
ویر میگوید آسیب به تاسیسات نفتی فقط باعث آلودگی هوا نمیشود بلکه خاک را نیز آلوده میکند. او تصریح کرد: «وقتی خاک آلوده شود، در نهایت آب هم آلوده خواهد شد.» او با اشاره به اینکه ایران در حال حاضر با خشکسالی، کمبود آب و مدیریت نادرست منابع آب روبهرو است گفت که به همین دلیل آبهای زیرزمینی ایران بسیار ارزشمندند و باید از آنها محافظت شود، زیرا کشور هماکنون نیز با ناامنی آبی روبهروست. ویر تایید کرد که تأسیسات شیرینسازی آب نیز با مواد انفجاری و پهپادها هدف قرار گرفتهاند.
در هفته اول جنگ، جمهوری اسلامی از حمله به تأسیسات شیرینسازی آب در جزیره قشم خبر داد. بعدتر بحرین اعلام کرد که یک تأسیسات آب شیرین این کشور نیز مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
به گفته ویر «حدود ۱۰۰ میلیون نفر در منطقه به آب تولیدشده توسط این تاسیسات وابسته هستند.» همچنین اگر شبکه برق یا نیروگاهها هدف حمله قرار گیرند، این تاسیسات از کار میافتند و تامین آب مختل میشود.
نگرانی درباره «باران سیاه»
ویر درباره پدیدهای که پس از حمله هواپیماهای اسرائیلی به مخازن نفت در تهران و برخی نقاط دیگر شکل گرفت و به «باران سیاه» معروف شد نیز توضیح داد. او گفت در تهران به دلیل وجود رشتهکوه البرز که شهر را احاطه کرده است، جریان هوا در شهر به سختی حرکت میکند و همین مسئله باعث تجمع آلودگی و مهدود میشود.
ویر وضعیت درشبها را نامساعدتر توصیف کرد و گفت: «شبها این آلودگی به سمت پایین و داخل شهر رانده میشود، و حملات نیز در شب انجام شدهاند.»
به گفته او ترکیب چند روز بمباران، آتشسوزیهای بزرگ نفتی در شهری با ۹ میلیون نفر جمعیت و شرایط جوی خاص باعث شده ذرات آلاینده در هوا جمع شوند. وقتی باران میبارد، این ذرات همراه آن پایین میآیند و چیزی شبیه باران سیاه ایجاد میکنند.
آلودگی نفتی در دریا
ویر آلودگی نفتی در دریا را نیز یادآور تجربههایی دانست که پیشتر در جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ و جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ دیده شده بود.
او گفت خلیج فارس در برابر آلودگی نفتی بسیار آسیبپذیر است زیرا:«آب آن کمعمق است، نسبتاً بسته است و دارای زیستبومهای مهمی مانند صخرههای مرجانی و جنگلهای مانگرو است.» او افزود: «وقتی آلودگی وارد خلیج فارس شود، معمولا خارج نمیشود، زیرا جریانهای آب به گونهای نیستند که آن را بشویند و خارج کنند.»
قوانین حفاظت از محیط زیست در زمان جنگ
ویر گفت قوانینی برای حفاظت از محیط زیست در زمان جنگ وجود دارد، اما مشکل این است که آستانه تعریف آسیب غیرقابل قبول بسیار بالا تعیین شده است. او توضیح داد که کشورها اغلب حملاتی را که برای اهداف نظامی یا استراتژیک ضروری میدانند توجیه میکنند. به عنوان مثال ممکن است گفته شود انبارهای نفت برای اقتصاد و ماشین جنگی کشور حیاتی هستند.
به گفته ویر، در ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته تلاشهایی برای تقویت چارچوبهای حقوقی انجام شده است، اما اجرای این قوانین ضعیف بوده و مسیرهای پاسخگویی بسیار محدود هستند. بنابراین، کشورها اغلب حفاظت از محیط زیست را در زمان جنگ نادیده میگیرند.
او اشاره کرد که دیوان کیفری بینالمللی سال گذشته دستورالعملهای جدیدی برای در نظر گرفتن محیط زیست در بررسی جنایتهای جنگی و جنایت علیه بشریت منتشر کرده است.
نکته امیدوارکننده
ویر در پایان گفت در گذشته این تصور وجود داشت که محیط زیست قربانی خاموش جنگهاست و کسی به آن توجه نمیکند. اما اکنون به دلیل دسترسی بهتر به دادههای محیط زیستی و تصاویر ماهوارهای، آگاهی عمومی درباره این موضوع افزایش یافته است. او همچنین گفت خبرنگاران بیشتری از سازمان او درخواست کردهاند که جنگ را از زاویه پیامدهای زیستمحیطی بررسی کند؛ موضوعی که به گفته او در گذشته چندان رایج نبود.
پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه
آژیر هشدار حمله هوایی در پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه بهصدا درآمد
به گزارش خبرگزاری دولتی آنادولوی ترکیه، صبح جمعه پایگاه هوایی اینجرلیک هم شاهد بهصدا درآمدن آژیرهای هشدار حملۀ هوایی بود.
پایگاه اینجرلیک از تاسیسات کلیدی ناتو و محل استقرار نیروهای آمریکایی است که در نزدیکی شهر آدانا در جنوب شرقی ترکیه واقع شده است.
هنوز گزارشی از وقوع حادثهای جدی در این پایگاه منتشر نشده است. چهار روز قبل، سامانه پدافند هوایی ناتو، یک موشک بالستیک ایران را در حریم هوایی ترکیه رهگیری کرد؛ اقدامی که دومین مورد طی پنج روز محسوب میشد و منجر به اخطار آنکارا به تهران هم شد.
نیویورک تایمز، ۱۳ مارس ۲۰۲۶، نوشت:
وزارت دفاع ترکیه در بیانیهای اعلام کرد که پدافند هوایی ناتو روز جمعه موشکی را که از ایران شلیک شده و وارد حریم هوایی ترکیه شده بود، رهگیری کرد. این سومین رهگیری موشک ایرانی بر فراز ترکیه در ۱۰ روز گذشته بود.
وزارت دفاع ترکیه نگفت که موشک کجا سرنگون شده است. اما ساکنان نزدیک پایگاه هوایی اینجرلیک در جنوب ترکیه، که محل استقرار نیروهای ترکیه، ایالات متحده و سایر نیروهای ناتو است، از شنیدن آژیر حمله هوایی و به دنبال آن صدای انفجار بلندی در حدود ساعت ۳:۳۰ بامداد که باعث لرزیدن شیشهها شد، خبر دادند.
آلیسون هارت، سخنگوی ناتو، در بیانیهای رهگیری موشک بالستیکی را که «به سمت ترکیه در حرکت بود» تایید کرد. ایران در این مورد اظهار نظری نکرد.
یک حمله موفقیتآمیز به ترکیه، که مدتهاست روابط دیپلماتیک و تجاری خود را با ایران حفظ کرده است، میتواند نشاندهنده تشدید جنگ باشد، زیرا ترکیه عضو ناتو است و حمله به خاک آن میتواند بند دفاع متقابل این اتحاد را فعال کند.
از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل حمله به ایران را آغاز کردند، این کشور با حمله به شرکای ایالات متحده در سراسر منطقه تلافی کرده است و رهبران آن خواستار حمله به پایگاههای نظامی ایالات متحده شدهاند. بیشتر این حملات به کشورهای نفتخیز خلیج فارس اصابت کرده است.
ترکیه اعلام کرده است که اجازه نخواهد داد از حریم هواییاش برای حمله به ایران استفاده شود. اما این امر آن را از موشکهای ایران در امان نگه نداشته است.
مقامات غربی گفتند که اولین موشکی که در ۴ مارس بر فراز ترکیه سرنگون شد، پایگاه اینجرلیک را هدف قرار داده بود. در آن زمان، ایران شلیک به ترکیه را تکذیب کرد. موشک دوم نیز در ۹ مارس سرنگون شد.
روز دوشنبه ۹ مارس، وزارت امور خارجه آمریکا دستور خروج دیپلماتهای آن کشور و خانوادههایشان را از آدانا، شهری در جنوب ترکیه که ایالات متحده در آن کنسولگری دارد، صادر کرد. همچنین به آمریکاییها هشدار داده شد که به دلیل خطر تروریسم و درگیری مسلحانه به جنوب شرقی ترکیه سفر نکنند.
روز سهشنبه ۱۰ مارس، وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که ناتو یک سامانه دفاع هوایی پاتریوت را در شهر مالاتیا در شرق ترکیه مستقر کرده است تا حفاظت از این کشور را تقویت کند. پاتریوت پیشرفتهترین سامانه دفاع موشکی زمینی ایالات متحده است.
زکی آکتورک، سخنگوی وزارت دفاع ترکیه، روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت که پایگاه اینجرلیک محل استقرار ناوگان اف-۱۶ ترکیه و همچنین هواپیماهای سوختگیری و پهپادها است.
وی گفت که تمام تاسیسات این پایگاه متعلق به ترکیه است و افزود که پرسنل نظامی از ایالات متحده، اسپانیا، لهستان و قطر در حال حاضر در آنجا مستقر هستند.
ستونهای دود بر فراز ساختمانهای جزیره مصنوعی «النخیل» در جمیرا. عکس مربوط به ۱۱ اسفندماه است.
خبرگزاری فرانسه از انفجاری دیگر در دبی خبر میدهد
خبرگزاری فرانسه از پیچیدن صدای انفجار در دبی و ایجاد ابری از دود بر فراز این شهر در روز جمعه ۲۲ اسفندماه خبر میدهد. یک خبرنگار این خبرگزاری میگوید صدای بلند انفجار را شنیده و احساس کرده که ساختمان بهلرزه افتاده است.
مقامهای دبی تایید کردند که حادثه، ناشی از برخورد بقایای یک پرتابۀ رهگیریشده با نمای یک ساختمان بلند بوده است. گزارش شده که صدای آژیر خودروهای امدادی از سمت خیابان «شیخ زاید»، مهمترین بزرگراه این شهر به گوش میرسد.
روز پنجشنبه هم، پس از آنکه تهران تهدید کرد که موسسات اقتصادی منطقه را هدف خواهد گرفت، یک پهپاد ایرانی به نقطهای در نزدیکی منطقه مالی دبی اصابت کرد. موضوعی که باعث شد برخی شرکتها، ساختمانها را تخلیه کنند.
در طول نزدیک به دوهفتهای که از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی میگذرد، بخشهای کلیدی امارات متحده عربی، از جمله فرودگاه بینالمللی دوبی، بندر جبلعلی و منطقه اعیانی «پام جمیرا» در جزیره مصنوعی «النخیل» بارها هدف قرار گرفتهاند.
سقوط موشکهای ایران در حوالی تلآویو
خبرنگاران خبرگزاری فرانسه گزارش دادند که پس از هشدار ارتش اسرائیل درباره شلیک موشک از ایران، صدای انفجارهایی در تلآویو شنیده شده و آژیرها به صدا درآمده است. ظاهرا موشکها به مکانهایی در ۷۰ کیلومتری تلآویو اصابت کردهاند. خبرنگاران خبرگزاری فرانسه دود سیاه را در دو نقطه مشاهده کردهاند. منابع اسرائیلی هنوز در این باره حرفی نزدهاند.
گروه شبهنظامی عراقی میگوید منافع فرانسه در منطقه را هدف میگیرد
یک گروه شبهنظامی عراقی طرفدار جمهوری اسلامی، روز جمعه ۲۲ اسفندماه، بهدنبال رسیدن ناو هواپیمابر فرانسه به مدیترانه هشدار داد که از این پس منافع این کشور در «عراق و منطقه» را «زیر آتش خواهد گرفت.»
بیانیه گروه «اصحاب الکهف» در صفحه تلگرام این گروه، اندکی پس از آن منتشر شد که امانوئل مکرون رییسجمهور فرانسه، از کشتهشدن یک نظامی فرانسوی و جراحت چند تن دیگر در اربیل خبر داد.
پیشتر اعلام شده بود که پایگاه نیروهای فرانسوی در اربیل اقلیم کردستان عراق، هدف یک حملۀ پهپادی قرار گرفته بوده؛ اما مشخص نشده بود که مبداء پهپاد تهاجمی کجا بوده است.
حالا با انتشار بیانیه گروه «اصحابالکهف» بهنظر میرسد، حملۀ پهپادی کار همین گروه بوده است.
حضور نیروهای فرانسوی در اربیل، ارتباطی به جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران ندارد و این سربازان، مدتهاست که در قالب یک ائتلاف بینالمللی علیه داعش در این منطقه مستقر بوده و عمدتا به آموزش نیروهای عراقی مشغولند.
عکس آرشیوی/ این هواپیماهای سوخترسان این امکان را فراهم میکنند که جتهای جنگی ساعات طولانیتری در آسمان بمانند، ارتش آمریکا حدود ۷۵ سال است که از این هواپیماها استفاده میکند
سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی در عراق؛ همه شش سرنشین آن کشته شدند
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام اعلام کرده است که تمام شش خدمه یک هواپیمای سوخترسان نظامی آمریکا که در غرب عراق سقوط کرده است، کشته شدند. در اولین ساعات روز جمعه ۲۲ اسفند ماه، آمریکا ابتدا اعلام کرد که جسد چهار خدمه این هواپیما را پیدا کرده است.
آمریکا، همچنین میگوید که سرنگونی هواپیمای «بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر» ارتباطی به حملات ایران یا آتش نیروهای خودی نداشته است.
این هواپیمای سوخترسان در عملیات آمریکا علیه ایران شرکت داشت و یکی از دو هواپیمایی بود که در این حادثه دخیل بودند. هواپیمای دوم به سلامت فرود آمده است.
این هواپیماها که ساخت شرکت بوئینگ است، توانایی سوخترسانی به هواپیماها در آسمان را دارند و معمولا در عملیات نظامی آمریکا نقش بسیار مهمی ایفا میکنند.
در جریان حملات آمریکا و ائتلاف جهانی به مواضع عراق در سال ۱۹۹۱ و بیرون راندن ارتش صدام حسین از کویت از این هواپیماها بهطور گسترده استفاده شد تا برد جنگندهها و بمبافکنها افزایش یابد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام اعلام کرد که این حادثه شامگاه پنجشنبه رخ داده و در حال بررسی علل سقوط این هواپیماست.
در پی سقوط این هواپیما، عملیات جستجو و نجات برای یافتن دو خدمه باقیمانده آغاز شد. واحد فرماندهی ارتش ایالات متحده افزود که هویت پرسنل کشته شده این هواپیما بهمدت ۲۴ ساعت اعلام نخواهد شد تا به نزدیکان آنها اطلاع داده شود.
ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا روز جمعه در یک کنفرانس خبری گفت که این هواپیما «در حالی که خدمه آن در حال انجام ماموریت جنگی بودند» سقوط کرده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا از خدمه این هواپیما بهعنوان «قهرمانان آمریکایی» تقدیر کرد و تاکید کرد که «فداکاری آنها ما را به انجام این ماموریت بیشتر متعهد میکند.»
هواپیمای کیسی-۱۳۵ معمولا حداقل سه خدمه دارد که شامل یک خلبان، یک کمک خلبان و یک اپراتور است که مسئول کنترل بازوی سوختگیری هواپیماست.
سنتکام پیشتر اعلام کرده بود که سقوط این هواپیما در حریم هوایی خودی اتفاق افتاده ست اما این منطقهای از عراق است که شبهنظامیان طرفدار ایران در آن فعالیت میکنند. ارتش جمهوری اسلامی در صدا و سیما اعلام کرد که یک گروه متحد ایران این هواپیما را با موشک هدف قرار داده است.
با سقوط این هواپیما، تعداد رسمی کشتهشدگان نیروهای ارتش آمریکا در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که از دو هفته پیش آغاز شده است، به ۱۳ نفر میرسد.
ارتش آمریکا تا کنون حداقل چهار فروند هواپیمای خود را در طور جنگ کنونی از دست داده است. مقامات آمریکایی میگویند که اوایل ماه جاری میلادی/ ۱۱ اسفند سه فروند جنگنده اف ۱۵ در حال مقابله با هواپیماهای ایرانی، «براثر اشتباه پدافند هوایی کویت» سرنگون شدند. به گفته منابع آمریکایی، هر ششش خدمه این جنگندهها توانستند به سلامت از هواپیماها خارج شوند.
شرکت هواپیماسازی بوئینگ در دهه ۱۹۵۰ میلادی(حدود ۷۵ سال پیش) تولید هواپیماهای سوخترسان «کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر» را برای ارتش آمریکا آغاز کرد.
این هواپیماها نقش مهمی در ناوگان سوخترسانی هوایی ارتش آمریکا دارند و به هواپیماهای جنگی اجازه میدهند تا ماموریتهای طولانیتری را بدون نیاز به فرود آمدن انجام دهند.
گروه «مقاومت اسلامی عراق» مسئولیت سرنگونی سوخترسان آمریکایی را بر عهده گرفت
گروه «مقاومت اسلامی عراق»، مدعی شد که هواپیمای سوخترسان KC-135 آمریکا را سرنگون کرده است. این گروه شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی در بیانیهای ادعا کرده که هواپیمای آمریکایی را «در دفاع از تمامیت ارضی و حریم هوایی عراق» هدف قرار داده است.
این در حالیاست که فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده در خاورمیانه، سنتکام، تاکید کرده بود که سانحۀ منجر به سقوط این هواپیما، بهدلیل شلیک دشمن نبوده است.
اطلاعات سپاه: در صورت آشوب خیابانی ضربهای محکمتر از ۱۸ دی میزنیم
سازمان اطلاعات سپاه پاسداران شب گذشته در بیانیهای تهدید کرد که در صورت وقوع اعتراض خیابانی «ضربهای محکمتر از ۱۸ دی» خواهد زد.
اطلاعات سپاه گفته است «در بیانیه اول مرتبط با آشوبهای دیماه، اعلام کردیم اغتشاشات خیابانی، مقدمه ضربه نظامی خواهد بود» و «اکنون دشمن شرور، مستاصل در دستیابی به اهداف نبرد میدانی، دوباره القاء ترس و آشوب خیابانی را دنبال میکند.»
سپاه پاسداران با «نو داعشی» خواندن معترضان در اعتراضات دیماه، در پایان بیانیه تازهاش گفته «ضربهای محکمتر از ۱۸ دی در انتظار» آنها در صورت انجام هر اعتراضی خواهد بود.
اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، در شهرهای مختلف ایران، با سرکوب مرگباری روبهرو شد و در آن هزاران نفر کشته و زخمی شدند.
خبرگزاری فعالان حقوق بشر(هرانا) جان باختن بیش از هفت هزار نفر را در این اعتراضات تایید کرد. دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا در سخنانی به کشتهشدن ۳۲ هزار نفر اشاره کرد.
اما دولت اسلامی ایران میگوید که در مجموع سه هزار و ۱۱۷ نفر کشته شدهاند و فهرستی را هم از اسامی آنها منتشر کرد.
کشتار معترضان با قطع اینترنت و محدودیت تماسهای تلفنی همراه شد.
نماینده مجلس: مجتبی خامنهای دو بار از حملات نجات پیدا کرده است
یک نماینده مجلس ایران گفته است که مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی تاکنون از دو حمله «نجات» پیدا کرده است.
به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، محمدرضا رضایی کوچی، نماینده جهرم در مجلس ایران گفته است مجتبی خامنهای «در هنگام حمله به بیت رهبری در کنار آیت الله سیدعلی خامنهای بوده اما از این ترور نجات پیدا کرده است.»
کوچی در ادامه گفته «در هنگام حضور سومین رهبر نظام در بیمارستان نیز حملهای به این مکان انجام شده که با این حمله نیز آمریکا و اسرائیل به هدف خود نرسیدهاند.» این نماینده مجلس، نام بیمارستان و محلی که این حمله انجام شده است را نگفته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در مصاحبهای با فاکسنیوز گفته است که رهبر جدید ایران در حملات روز اول آمریکا و اسرائیل «آسیب دیده» است.
ترامپ در خصوص زخمی شدن مجتبی خامنهای هم گفته: «فکر میکنم احتمالا همینطور است، فکر میکنم آسیب دیده است، اما فکر میکنم احتمالا به نوعی زنده است.»
روز گذشته اولین پیام از رهبر جدید جمهوری اسلامی منتشر شد. این در حالی است با گذشت نزدیک به یک هفته از انتصاب او تصویر یا صدایی از مجتبی خامنهای منتشر نشده و نگرانیها در مورد سلامت و وضعیت جسمانی وی در رسانهها خبرساز شده است.
پیشتر علیرضا سالاریان، سفیر ایران در قبرس، به روزنامه بریتانیایی گاردین گفته بود که «شنیدهام که پاها و دست و بازویش آسیب دیدهاند… فکر کنم در بیمارستان است چون مجروح است» و «فکر نمیکنم (در هیچ شرایطی) او با سخنرانی کردن راحت باشد.»
ترامپ: هفته آینده با قدرتی شدید به ایران ضرباتی وارد خواهیم کرد
دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، اعلام کرد که ارتش ایالات متحده هفته آینده «حملاتی بسیار سنگین» به ایران انجام خواهد داد.
ترامپ در مصاحبه با شبکه «فاکس نیوز» که روز جمعه 22 اسفند پخش شد، گفت که واشینگتن در صورت لزوم، نفتکشها را از تنگه هرمز اسکورت خواهد کرد، اما افزود که امیدوار است تلاش نظامی به رهبری ایالات متحده به خوبی پیش برود.
رییس جمهوری ایالات متحده در پاسخ به سئوالی در مورد کمک به نفتکشها برای عبور از این آبراه حیاتی کشتیرانی، پاسخ داد: «اگر لازم شود این کار را خواهیم کرد. اما، میدانید، امیدواریم اوضاع خوب پیش برود. خواهیم دید چه میشود.» وی بدون توضیح بیشتر، افزود: «در هفته آینده به آنها (ایران) ضربه سختی خواهیم زد.»
پیش از آن، ترامپ در پلتفرم اختصاصی «تروث سوشال» نوشت: «ببینید امروز چه اتفاقی برای این افراد دیوانه میافتد.»
او افزود: «نیروی دریایی ایران از بین رفته است، نیروی هوایی آنها دیگر وجود ندارد، موشکها، پهپادها و هر چیز دیگر نابود شده و رهبرانشان از روی زمین محو شدهاند.»
ترامپ، ادامه داد: «آنها 47 سال است که مردم بیگناه را در سراسر جهان میکشند و اکنون، بهعنوان چهلوهفتمین رییسجمهوری ایالات متحده آمریکا، من آنها را از بین میبرم.»
درگیری دیپلماتیک قدرتهای جهان بر سر برنامه هستهای ایران
نماینده روسیه گفت آمریکا و متحدانش با ایجاد «هیستری» درباره برنامه هستهای ایران زمینه را برای اقدام نظامی فراهم کردند
در نشست روز پنجشنبه 12 مارس 2026، شورای امنیت سازمان ملل، ایالات متحده و متحدان غربی با روسیه و چین بر سر برنامه هستهای ایران دچار اختلاف شدید شدند. آمریکا تلاش کرد جنگی که دو هفته پیش علیه ایران آغاز کرده را توجیه کند، و خواستار اجرای دوباره تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای و موشکی تهران شد.
به گزارش «رویترز»، در این جلسه روسیه و چین تلاش کردند مانع بررسی فعالیت «کمیته 1737» شوند. وظیفه این کمیته نظارت بر اجرای تحریمهای سازمان ملل علیه ایران است. با این حال، پیشنهاد آنها با رأی 11 عضو شورا رد شد.
مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل، روسیه و چین را متهم کرد که با جلوگیری از فعالیت این کمیته در پی حمایت از ایران هستند. او تاکید کرد اعضای سازمان ملل باید تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران، ممنوعیت انتقال فناوری موشکی، و مسدود کردن داراییهای مرتبط را اجرا کنند.
به گفته او، این اقدامات برای مقابله با تهدید ناشی از برنامه هستهای، موشکی، و فعالیتهای نظامی ایران ضروری است. والتز همچنین اشاره کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش داده ایران تنها کشور بدون سلاح هستهای است که اورانیوم با غنای 60 درصد تولید و ذخیره کرده و اجازه دسترسی کامل به این ذخایر را نیز نداده است.
در همین راستا، بریتانیا و فرانسه از بازگشت تحریمها حمایت کردند و اعلام کردند ایران به نگرانیهای بینالمللی درباره برنامه هستهای خود پاسخ نداده است. فرانسه همچنین هشدار داد که ذخایر هستهای ایران میتواند برای ساخت حدود 10 سلاح هستهای کافی باشد.
روسیه و چین این ادعاها را رد کردند. نماینده روسیه در سازمان ملل گفت آمریکا و متحدانش با ایجاد «هیستری» درباره برنامه هستهای ایران زمینه را برای اقدام نظامی علیه تهران فراهم کردند. نماینده چین نیز آمریکا را عامل اصلی بحران هستهای ایران دانست، و حملات نظامی واشینگتن در جریان مذاکرات را اقدامی دانست که تلاشهای دیپلماتیک را بیاثر کرده است.
ایران نیز این اتهامات را رد کرد. سفیر ایران در سازمان ملل تاکید کرد برنامه هستهای کشورش کاملا صلحآمیز است، و تهران هیچ تلاشی برای اجرای دوباره تحریمها را به رسمیت نخواهد شناخت.
در همین حال، آمریکا استدلال کرده که حملات اخیر برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای انجام شده است، هرچند برخی منابع گفتهاند ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا چنین ادعایی را تایید نمیکند.
گروسی: نگرانیهای جدی درباره برنامه هستهای ایران همچنان باقی است
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد ارزیابیهای این نهاد نشان میدهد در حال حاضر نشانهای از یک برنامه سازمانیافته برای ساخت سلاح هستهای در ایران وجود ندارد، اما بهدلیل محدودیتهای بازرسی و سطح ذخایر اورانیوم، نگرانیهای جدی همچنان باقی است.
گروسی جمعه 22 اسفند گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ارزیابیهای خود به این نتیجه رسیده «که برخلاف گذشته»، برنامهای سازمانیافته برای تولید سلاح هستهای در ایران مشاهده نمیشود.
او در عین حال تاکید کرد محدودیتهایی که ایران برای فعالیتهای بازرسان آژانس ایجاد کرده و همچنین انباشت مقدار زیادی اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی، نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
مدیرکل آژانس گفت برای رفع این نگرانیها، ایران باید دسترسی و شفافیت بیشتری در اختیار بازرسان قرار دهد تا آژانس بتواند به جامعه بینالمللی تضمینهای معتبر ارائه کند. گروسی، همچنین ابراز امیدواری کرد مذاکرات برای دستیابی به یک توافق پایدار درباره برنامه هستهای ایران از سر گرفته شود.
در همین حال، خبرگزاری دولتی روسیه «تاس» گزارش داد گروسی گفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تلاش است زمینه دستیابی به یک توافق هستهای جدید میان ایالات متحده و ایران را فراهم کند.
تنشهای نظامی از نهم اسفند ادامه دارد. ایالات متحده و اسرائیل از آن زمان عملیات نظامی علیه ایران انجام دادهاند. واشینگتن اعلام کرده مقابله با برنامه هستهای ایران یکی از اهداف این عملیات نظامی است.
این تصویر ماهوارهای که در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵ ثبت شده، ورودی یکی از تونلهای مرکز هستهای اصفهان را پس از حملات هوایی نشان میدهد © AP
احتمال عملیات کماندویی آمریکا برای دستیابی به ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در ایران
طبق گزارش روزنامه فرانسوی لوموند، حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ایران همچنان در عمق حدود ۲۰۰ متری زیر زمین در نزدیکی اصفهان دفن شده است. ایالات متحده و اسرائیل در مقاطعی سناریوی اعزام نیروهای ویژه برای دستیابی به آن را بررسی کردهاند. با این حال، حتی در درون ستاد ارتش آمریکا نیز نگرانیهایی درباره پیچیدگی و خطر بالای چنین عملیاتی مطرح شده است.
بر اساس گزارش لوموند، این ذخیره اورانیوم که به صورت گاز و در سیلندرهای فلزی با اندازهای مشابه کپسولهای اکسیژن غواصی نگهداری میشود، از نظر حجم میتواند در صندوق عقب حدود ده خودرو جا بگیرد. به نوشته نیویورکتایمز، در جریان جنگ دوازدهروزه، واشنگتن گزینه عملیات کماندویی برای به دست آوردن این مواد را بررسی اما آن را بیش از حد خطرناک ارزیابی کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در ۸ مارس در هواپیمای ریاستجمهوری گفت: «شاید در مقطعی این کار را انجام دهیم. این یک چیز عالی خواهد بود.» او همچنین در شبکه اجتماعی خود نوشت: «آنچه برای من بسیار مهمتر (از نفت) است، جلوگیری از آن است که یک امپراتوری شر، یعنی ایران، به سلاح هستهای دست پیدا کند و خاورمیانه یا حتی کل جهان را نابود کند.»
به نوشته لوموند، برخی تحلیلگران تصور میکنند که در صورت موفقیت چنین عملیاتی، تصاویر سیلندرهای اورانیوم با عبارت «ماموریت انجام شد» منتشر شود؛ اقدامی که یادآور اعلام پایان عملیات رزمی عراق توسط جورج دبلیو بوش در سال ۲۰۰۳ است. البته جنگ عراق ٨ سال پس از این میزانسن ادامه یافت.
با این حال، طبق گزارش لوموند، در داخل ارتش آمریکا نیز تردیدهای جدی وجود دارد. ایان برمر، رئیس اندیشکده «اوراسیا گروپ»، میگوید اسرائیل برای اجرای چنین عملیاتی فشار میآورد، اما ارتش آمریکا آن را خطرناک میداند و این نگرانی را به کاخ سفید منتقل کرده است.
به گفته رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیش از جنگ دوازده روزه، بیش از ۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم بسیار غنیشده در سایت اصفهان شناسایی شده بود. اما به نوشته لوموند، نبود بازرسان آژانس در ایران باعث شده سرنوشت باقی ذخایر در هالهای از ابهام بماند و احتمال وجود مواد مشابه در سایتهای فردو و نطنز نیز مطرح است.
به گزارش لوموند، اجرای چنین عملیاتی در قلب ایران نیازمند برتری کامل هوایی، استقرار بالگردها و پهپادها و حملات مقدماتی به نیروهای امنیتی در اطراف اصفهان خواهد بود. برخی کارشناسان نظامی نیز بر این باورند که برای دستیابی به این ذخایر، هزاران سرباز و چندین روز عملیات مهندسی برای حفاری و ایمنسازی منطقه لازم خواهد بود.
به نوشته لوموند، چنین عملیاتی یادآور تلاش ناموفق برای آزادسازی گروگانهای سفارت آمریکا در تهران در سال ۱۹۸۰ است. این عملیات که پنچه عقاب نام داشت و به دستور جیمی کارتر در بحبوحه ناآرامیهای انقلاب ایران برای آزادسازی گروگانهای آمریکایی انجام شد، شامل یک نیروی تهاجمی متشکل از ۱۲۰ نظامی بود که با شش هواپیمای لاکهید C-130 هرکولس، هواپیماهای سوخترسان، بالگردها و کامیونها پشتیبانی میشدند. این عملیات در نهایت با شکست مواجه شد و هشت نفر از نیروهای آمریکایی در آن کشته شدند.
تصاویر ماهوارهای که لوموند بررسی کرده نشان میدهد سه ورودی شناختهشده تونلهای اصفهان اندکی پیش از آغاز جنگ مسدود شدهاند. در عین حال، مقامات امنیتی اسرائیل معتقدند پایان دادن به جنگ بدون بیاثر کردن این ذخیره اورانیوم یا خروج آن از ایران دشوار است.
نمایی از تاسیسات نفتی خارک
آیا آمریکا قصد تصرف جزیره خارک را دارد؟
کارشناسان میگویند جزیره خارک ایران، مهمترین پایانه صادرات نفتی کشور، میتواند هدف ایالات متحده قرار گیرد؛ اقدامی که میتواند درآمدهایی که اقتصاد تحت تحریم تهران به آن متکی است را قطع کند.
اما تصرف احتمالی این جزیره کوچک در خلیج فارس که حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از طریق آن صورت میگیرد، به معنای تشدید قابل توجه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران خواهد بود. با این حال، کارشناسان میگویند چنین اقدامی بعید است ضربه اقتصادی مرگباری به جمهوری اسلامی وارد کند.
وبسایت آکسیوس روز ۱۶ اسفند گزارش داد که بحث درباره تصرف جزیره خارک در دولت آمریکا مطرح شده است؛ جزیرهای که ایران از دهه ۱۳۴۰ و پس از ساخت تاسیسات نفتی در آن، بهشدت برای صادرات نفت خود به آن وابسته بوده است. نفتکشهای غولپیکری که نفت را در حجم بالا حمل میکنند، میتوانند در اسکلههای آب عمیق این جزیره پهلو بگیرند.
یک منبع نزدیک به کاخ سفید به «نیویورک پست» گفت: تصرف این جزیره «با توجه به اهمیت حیاتی آن برای نتیجه جنگ، بیشتر مسئله زمان است تا اینکه آیا انجام میشود یا نه.»
دولت ترامپ بهطور علنی درباره این موضوع اظهار نظر نکرده است.
گرگوری برو، تاریخدان حوزه نفت ایران و تحلیلگر ارشد در مؤسسه اوراسیا گروپ، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «ایران پایانههای صادراتی دیگری هم دارد. پنج مورد دیگر وجود دارد، از جمله پایانه جدیدی در جاسک در شرق تنگه هرمز که از طریق یک خط لوله هزار کیلومتری به میدانهای اصلی نفتی ایران متصل است.»
به گفته او، پایانه نفتی جاسک بهطور مشخص برای دور زدن تنگه هرمز، و سناریوهایی مانند این، ساخته شده است.
اگر ایالات متحده تلاش کند که کنترل این جزیره نسبتا خشک و کمپوشش را به دست بگیرد، ایران ممکن است تصمیم بگیرد تاسیسات نفتی مستقر در خارک را نابود کند.
برو گفت: «ایرانیها ممکن است ترجیح دهند زیرساختهای خارک را نابود کنند تا اینکه اجازه دهند به دست دشمن بیفتد.»
به گفته کارشناسان، چنین اقدامی میتواند برای واشینگتن یک پیروزی نمادین و برای تهران یک دستاورد تبلیغاتی باشد، در حالی که بازارهای جهانی نفت در هر صورت شوک آن را جذب خواهند کرد.
برو افزود: هر نیروی آمریکایی که در خارک مستقر شود در برابر حملات متقابل ایران آسیبپذیر خواهد بود، زیرا این جزیره عملاً حفاظت مؤثری در برابر حملات موشکی یا پهپادی ندارد.
ایران از زمان آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند، همین سلاحها را در سراسر خلیج فارس به کار گرفته است.
تصرف احتمالی خارک توسط آمریکا همچنین میتواند یک پیروزی تبلیغاتی بزرگ برای مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، باشد.
خامنهای که روز ۱۸ اسفند پس از کشته شدن پدرش به مقام رهبری رسید، در شرایطی قدرت را به دست گرفت که با حاشیههای فراوان همراه بود و مشروعیت او حتی در میان بخشی از روحانیت ایران نیز مورد تردید قرار داشت.
اشغال خاک ایران توسط یک قدرت خارجی میتواند دقیقا همان وضعیت اضطراری ملی را فراهم کند که برای تقویت جایگاه او و بسیج افکار عمومی لازم است.
برو گفت: «این میتواند به حکومت اجازه دهد که هدف جنگ را تغییر دهد؛ از دفاع از خود در برابر تجاوز آمریکا و اسرائیل به دفاع از تمامیت ارضی ایران.»
در زمان جنگ، فقط ۷۷ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند
شرکت اطلاعات دریایی «لویدز لیست اینتلیجنس» گزارش داد که از آغاز جنگ در خاورمیانه، حدود ۷۷ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند که عمدتا متعلق به «ناوگان شبح» بودهاند. اصطلاح ناوگان شبح یا ناوگان سایه به مجموعه کشتیهایی اطلاق میشود که خارج از مسیرهای سنتی بیمه و رصد دریایی فعالیت میکنند و معمولا نفت تحت تحریم را با دور زدن مقررات به دست مشتری میرسانند. ایران و روسیه بیشتر از این نوع ناوگان استفاده میکنند.
در مقام مقایسه، یک سال قبل در همین مقطع زمانی -از اول تا یازدهم مارس- ۱۲۲۹ کشتی از تنگه هرمز عبور کرده بودند. بر این اساس، میزان رفت و آمد در این گذرگاه مهم، نزدیک به ۱۶ برابر کاهش یافته است.
تصویری از عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، که روز ۹ اسفند در حمله اسرائیل کشته شد
کدام فرماندهان ارشد ایران در جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل کشته شدند؟
حملات مشترک اسرائیل و آمریکا با عنوان «عملیات خشم حماسی» علیه اهداف از پیش تعیینشده در شهرهای مختلف ایران، از بامداد شنبه ۹ اسفند آغاز شد.
ژنرال دن کِین، رییس ستاد کل نیروهای مسلح آمریکا، دو روز پس از آغاز این عملیات گفت که در ساعت ۹:۴۵ صبح شنبه به وقت ایران یکصد فروند جت جنگنده از زمین و دریا حملات را شروع کردند و در ۲۴ ساعت اولیه بیش از یک هزار هدف بمباران شدند.
یکی از این اهداف، «بیت رهبری» در خیابان پاستور بود که بر اساس گزارشها، جلسه «شورای عالی دفاع» با شرکت علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و ارشدترین مقامهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در آنجا تشکیل شده بود.
رسانههای آمریکایی به نقل از مقامهای دولت ترامپ گزارش دادهاند که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیآیای، و دیگر نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده از ماهها پیش رفتوآمد مقامهای ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای را زیر نظر داشتند و از زمان و مکان این جلسه مطلع بودند.
ژنرال دن کین هماهنگیها با ارتش اسرائیل در این عملیات را «بیسابقه» توصیف کرد.
علی خامنهای رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی هدف اصلی این عملیات بود.
ساعاتی پس از بمباران بیت رهبری، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل احتمال کشته شدن خامنهای را مطرح کرد و پس از آن دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده، گفت که رهبر جمهوری اسلامی کشته شده است.
صداوسیمای جمهوری اسلامی یک روز بعد بهطور رسمی خبر کشته شدن علی خامنهای را تأیید کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در تابستان امسال مخفی شده بود و تا روز کشتهشدنش در ۹ اسفند، بهندرت در انظار عمومی ظاهر میشد.
کشته شدن دستکم ۴۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی
در روز اول عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا بیش از ۴۰ مقام ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی کشته شدند و در روزهای پس از آن، عملیات هدفمند برای از بین بردن دیگر فرماندهان سپاه، ارتش و دیگر نهادهای نظامی، اطلاعاتی و امنیتی در مناطق مختلف ادامه یافت.
اسامی تعدادی از مقام های ارشد که در روزهای اول این عملیات کشته شدند منتشر شده است.
علی شمخانی، دبیر شورای عالی دفاع، یکی از حاضران در جلسه روز شنبه در دفتر علی خامنهای بود. او در جنگ ۱۲ روزه زخمی شده بود ولی پس از مدتی به صحنه سیاسی کشور بازگشت.
شمخانی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی و یکی از چهرههای تاثیرگذار در استراتژی نظامی- امنیتی جمهوری اسلامی بود.
محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، هم در حمله به «بیت رهبری» کشته شد.
او نیز مانند شماری از فرماندهان ارشد سپاه پس از کشته شدن حسین سلامی در جنگ ۱۲ روزه، به مقام فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب شده بود.
محمد پاکپور از سال ۱۳۸۸ تا انتصاب به سمت فرمانده کل سپاه پاسداران، به مدت ۱۶ سال فرمانده نیروی زمینی سپاه بود. او یکی از قدیمیترین فرماندهان سپاه بود و در سرکوب اعتراضات داخلی نقش داشت.
عبدالرحیم موسوی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، یکی دیگر از حاضران در جلسه شورای عالی دفاع بود.
او پس از کشتهشدن محمد باقری در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، به ریاست ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شده بود. عبدالرحیم موسوی تنها فرمانده ارتش بود که به این مقام رسید. پیش از او همه روسای ستاد کل از فرماندهان سپاه پاسداران بودند.
عزیز نصیر زاده، وزیر دفاع، روز ۹ اسفند کشته شد و مسعود پزشکیان، رییسجمهور، روز ۱۱ اسفند مجید ابن الرضا را به عنوان سرپرست وزارت دفاع معرفی کرد؛ اما او نیز یک روز بعد در حملات اسرائیل کشته شد.
صالح اسدی، رئیس اطلاعات قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، حسین جبل عاملیان، رئیس سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی(سپند)، محمد باصری از مقامهای ارشد وزارت اطلاعات، حسنعلی تاجیک، رئیس اداره لجستیک و پشتیبانی(آماد) ستاد کل نیروهای مسلح، محسن درهباغی معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح و اکبر ابراهیم زاده، جانشین رئیس دفتر فرمانده کل قوا، از دیگر مقامهای ارشدی بودند که در روز ۹ اسفند در حمله به بیت رهبری، وزارت اطلاعات و دیگر نهادهای حکومتی در تهران کشته شدند.
محمد شیرازی، رئیس دفتر نظامی فرماندهی کل قوا و یکی از معدود افراد نزدیک به رهبر پیشین جمهوری اسلامی بود که او هم در بمباران جلسه شورای عالی دفاع کشته شد.
سابقه آشنایی محمد شیرازی و برادرانش با علی خامنهای به رفسنجان در پیش از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ باز میگردد. علی خامنهای هر وقت به رفسنجان میرفت محل سکونتش، منزل شیخ عباس شیرازی بود. عباس شیرازی برادر بزرگتر محمد شیرازی بود.
یکی دیگر از فرماندهان ارشد که تنها یک هفته پس از انتصاب به این سمت هدف قرار گرفت، ابوالقاسم بابائیان، رییس دفتر نظامی رهبر جمهوری اسلامی، بود که ۱۷ اسفند کشته شد. بابائیان پس از کشته شدن محمد شیرازی در ۹ اسفند به این سمت منصوب شده بود.
ارتش اسرائیل میگوید بابائیان پس از کشتهشدن علی شادمانی در جنگ ۱۲ روزه به عنوان رئیس ستاد فرماندهی قرارگاه خاتم الانبیا نیز نقش هماهنگی بین نهادهای مختلف جمهوری اسلامی برای پیشبرد عملیات علیه اسرائیل را بازی میکرد.
داوود علیزاده، فرمانده موقت شاخه لبنان نیروی قدس، هم در حمله ۱۲ اسفند ارتش اسرائیل در تهران کشته شد. به گفته مقامات اسرائیلی، داوود علیزاده بالاترین فرمانده جمهوری اسلامی در لبنان و مسئول فعالیتهای ایران در این کشور بود.
داوود عسگری از فرماندهان نیروهای مسلح، بهرام حسینی مطلق رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، محسن مهدوی کلاته معاون وزیر اطلاعات، و اسدالله بادفر، رییس بسیج ستاد کل نیروهای مسلح، از دیگر فرماندهانی بودند که در روزهای اول حملات آمریکا و اسرائیل کشته شدند.
یحیی حسینی پنجکی با نام مستعار «یحیی حمیدی»، معاون امنیت داخلی وزارت اطلاعات و مسئول میز اسرائیل در این وزارتخانه بود که او نیز در حملات ۹ اسفند کشته شد.
غلامرضا رضائیان رییس سازمان اطلاعات فراجا نیز ۱۰ اسفند کشته شد.
نیروی هوایی اسرائیل روز ۱۵ اسفند هم با استفاده از ۵۰ جنگنده برای دومین بار ساختمانهای واقع در بیت رهبری را بهشدت بمباران کرد.
مقامهای اسرائیلی میگویند هدف از این عملیات نابود کردن تونلها و پناهگاههایی بود که مقامات ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای از آنها استفاده میکردند.
به گفته اسرائیل، این شبکه راههای زیر زمینی شامل پنج کیلومتر تونل در عمق ۴۰ تا ۵۰ متری زمین بود که زیر مناطق مرکزی تهران از جمله مرکز درمانی «شوریده»، خیابان جامی و حوالی میدان حُر گسترده شده بود.
جمهوری اسلامی هنوز آمار دقیقی از تعداد فرماندهان سپاه و ارتش، مقامهای ارشد امنیتی و اطلاعاتی را که در حملات گسترده آمریکا و اسرائیل کشته شدهاند، اعلام نکرده است.
تصویری از همراهی خودرو پلیس با کامیونهای حمل اجساد ملوانان کشتهشده ناوشکن دنا
اجساد ۸۴ ملوان ایرانی ناوشکن دنا از سریلانکا به ایران منتقل میشود
خبرگزاری رویترز بهنقل از یک منبع در سفارت ایران در سریلانکا و رسانههای این کشور گزارش داد اجساد ۸۴ ملوان ایرانی که در حمله به ناوشکن «دنا» در نزدیکی سواحل سریلانکا کشته شدند، قرار است روز جمعه ۲۲ اسفند به ایران منتقل شود. بر اساس این گزارش، این اجساد از فرودگاه بینالمللی ماتالا در جنوب سریلانکا به ایران منتقل خواهد شد.
اجساد ملوانان کشتهشده پس از حمله در سردخانه بیمارستان ملی شهر بندری گاله نگهداری میشد و یک دادگاه در سریلانکا این هفته دستور داد اجساد ملوانان کشتهشده به سفارت ایران تحویل داده شود.
یک زیردریایی آمریکایی، در روز پنجمین روز جنگ، ناوشکن ایرانی دنا را در اقیانوس هند، حدود ۱۹ مایل دریایی از شهر بندری گاله در جنوب سریلانکا، هدف قرار داد و غرق کرد. در این حمله دهها ملوان کشته شدند.
در این حمله که هنگام بازگشت ناوشکن دنا از یک رزمایش دریایی در آبهای هند انجام گرفت، تنها ۳۲ نفر از خدمه جان سالم به در بردند.
تصاویر منتشرشده از سوی رویترز نشان میدهد خودروهای پلیس در خیابانهای شلوغ کلمبو، کامیونهایی را که اجساد را حمل میکردند، تا فرودگاه همراهی کردهاند.
وزارتخانههای بهداشت، امور خارجه و دفاع سریلانکا در این باره اظهارنظر نکردهاند، اما نیروی دریایی سریلانکا اعلام کرد در عملیات انتقال و بازگرداندن اجساد نقشی ندارد.
در همین حال، حدود ۲۴۰ خدمه ایرانی، همچنان در سریلانکا حضور دارند. مقامهای این کشور به ۲۰۸ نفر از خدمه کشتی دوم ایرانی، یعنی کشتی کمکی نیروی دریایی «بوشهر»، ویزای ۳۰ روزه دادهاند. این کشتی در منطقه اقتصادی انحصاری سریلانکا دچار مشکل فنی شده بود و خدمه آن به این کشور منتقل شدند.
رویترز پیشتر گزارش داده است نسخهای از یک نامه داخلی وزارت خارجه آمریکا را مشاهده کرده که در آن از دولت سریلانکا خواسته شده خدمه این دو کشتی ایرانی به ایران بازگردانده نشوند.
به گزارش رویترز، در این نامه آمده بود: «مقامات سریلانکا باید تلاشهای ایران برای استفاده از بازداشتشدگان در تبلیغات را به حداقل برسانند.»
نامه وزارت خارجه همچنین اشاره کرده بود به اینکه جین هاول، سرپرست سفارت آمریکا در کلمبو، به سفیر اسرائیل در هند و سریلانکا گفته است هیچ برنامهای برای بازگرداندن خدمه به ایران وجود ندارد.
بر اساس نامه وزارت خارجه، مقرر شده است کشتی دوم یعنی «بوشهر»، تا پایان جنگ جاری در خاورمیانه در اختیار سریلانکا باقی بماند.
مقامات سریلانکا همان زمان اعلام کردند که بوشهر را به بندری در ساحل شرقی منتقل میکنند و بیشتر خدمه آن را به اردوگاه نیروی دریایی نزدیک کلمبو میفرستند.
وزارت خارجه سریلانکا نیز گفته بود درباره وضعیت حدود ۲۴۰ خدمه ایرانی دو کشتی با سفارت ایران در کلمبو در تماس است.
بهگفته یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، ناوشکن «دنا» هنگام حمله مسلح بوده و ایالات متحده پیش از هدف قرار دادن آن هشدار قبلی نداده است.
ایالات متحده و ایران هر دو از شرکای مهم تجاری سریلانکا به شمار میروند؛ آمریکا حدود ۴۰ درصد صادرات پوشاک این کشور را به خود اختصاص میدهد و ایران نیز یکی از خریداران اصلی چای سریلانکا است.
معافیت یکماهه آمریکا به مشتریان نفت روسیه، با هدف بازگرداندن ثبات به بازار انرژی
ایالات متحده، خرید محصولات نفتی روسیه، موجود در نفتکشها را به مدت ۳۰ روز برای همه مشتریان آزاد کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، عصر پنجشنبه ۲۱ اسفندماه، با اعلام این موضوع، آن را «قدمی برای بازگرداندن ثبات به بازارهای انرژی جهان» توصیف کرد؛ بازارهایی که در پی جنگ ایران، دچار آشفتگی شدهاند.
در پی اعلام معافیت تازه از سوی آمریکا، صبح جمعه قیمت نفت در بازارهای آسیایی کاهش یافت. این تصمیم ایالات متحده تازهترین اقدام دولت دونالد ترامپ برای بازگرداندن آرامش به بازارهای نفت محسوب میشود.
روز چهارشنبه واشینگتن اعلام کرده بود که ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک خود را برای مقابله با جهش سرسامآور قیمت نفت، روانه بازار خواهد کرد.
این اقدام، بخشی از تعهد گستردهتر ۳۲ کشور عضو آژانس بینالمللی انرژی، برای آزاد کردن ۴۰۰ میلیون بشکه نفت بود.
این نهاد بینالمللی، روز پنجشنبه هشدار داد که جنگ خاورمیانه در حال ایجاد بزرگترین اختلال تاریخ در زمینه عرضه نفت است. این در حالی است که تنگه هرمز عملا مسدود شده و رهبر جدید جمهوری اسلامی هم در اولین بیانیه منسوب به او به بهرهبرداری از این وضعیت بهعنوان «اهرم» در جنگ تأکید کرده است.
مجوز تازهای که روز پنجشنبه از سوی واشینگتن صادر شد، انتقال و فروش نفت و مشتقات نفتی روسیه را که در حال حاضر در نفتکشها روی آب هستند، تا ۲۰ فروردینماه یعنی به مدت ۳۰ روز مجاز اعلام کرده است.
این اقدام نشانگر نگرانی جدی کاخ سفید از تاثیر مخرب افزایش شدید قیمت نفت بر صنایع آمریکا و گسترش نارضایتی در میان مصرفکنندگان، آنهم در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر، کمتر از هشت ماه دیگر است؛ انتخاباتی که متحدان جمهوریخواه دونالد ترامپ امیدوارند بتوانند با موفقیت در آن، همچنان اکثریت کنگره را در دست خود نگه دارند.
در پی عبور قیمت هر بشکه نفت از یکصد دلار در روز پنجشنبه، اسکات بسنت با انتشار بیانیهای روی شبکه ایکس، تاکید کرد که این مجوز ِ«کوتاهمدت»، با دقت زیادی تنظیم و تعریف شده، تا منجر به منافع اقتصادی گسترده برای دولت روسیه نشود.
تا زمان انتشار این بیانیه، نزدیک به ۱۲۴ میلیون بشکه نفت روسیه در نفتکشهایی روی دریا بوده است.
شبکه خبری فاکس با اشاره به گستردگی میزان افت عرضه نفتی که از مسیر تنگه هرمز عبور میکند، میگوید مجوز تازۀ دولت آمریکا، نفت لازم برای ۵ تا ۶ روز را تأمین خواهد کرد.
روز چهارشنبه اورسولا فوندر لاین، رییس کمیسیون اروپا پس از رایزنی با رهبران گروه هفت درباره تاثیر جنگ ایران بر بازارهای نفت و گاز، گفته بود که الان زمان مناسبی برای کاستن از تحریمهای نفتی روسیه نیست.
از سوی دیگر، کیریل دمیتریف، نماینده ریاست جمهوری فدراسیون روسیه در امور انرژی، پس از دیدار با استیو ویتکاف نماینده ویژه و جرد کوشنر داماد و مشاور دونالد ترامپ، از تصمیم تازه آمریکا استقبال کرد.
دمیتریف در شبکه تلگرام نوشت: «ایالات متحده عملا یک واقعیت بدیهی را تأیید کرد: اینکه بدون نفت روسیه، بازار انرژی جهان نمیتواند ثبات داشته باشد.»
او همچنین اعلام کرد معافیتی که ایالات متحده به کشورها برای خرید نفت تحریمشده روسیه داده، بر ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام روسیه تاثیر خواهد گذاشت.
ایالات متحده درست یک هفته قبل هم، معافیت ۳۰ روزه دیگری را برای خرید نفت روسیه اعلام کرده بود؛ معافیتی که البته بر خلاف مورد تازه، تنها برای هند در نظر گرفته شده بود.
رییسجمهور آمریکا، همچنین به سازمان توسعه مالی بینالمللی ایالات متحده دستور داده که ضمانتهای سیاسی و تضمینهای مالی مورد نیاز برای تجارت دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز را تهیه و ارائه کند و همزمان تاکید کرده که نیروی دریایی آمریکا میتواند برای تأمین امنیت کشتیهای تجاری و نفتکشها در منطقه، آنها را همراهی و مشایعت کند.
یکی از مقامات کاخ سفید روز پنجشنبه در گفتوگو با شبکۀ خبری فاکس، تأکید کرد که «رییس جمهور، از هیچ اقدامی برای کاهش قیمت نفت، کوتاهی نمیکند.»
از سوی دیگر دونالد ترامپ، خاطرنشان کرده که با توجه به میزان بسیار زیاد تولید نفت ایالات متحده، این کشور میتواند از گذر جهش قیمتها هم سود مالی فراوانی بهدست آورد؛ اظهار نظری که البته انتقاد برخی قانونگذاران دموکرات را بهدنبال داشت؛ کسانی که میگویند او صرفا منافع ثروتمندان را مدنظر دارد.
انتقاد اروپا از معافیت یکماهه خرید نفت روسیه، کرملین استقبال کرد
تصمیم آمریکا به کاهش تحریمها علیه صنایع نفتی روسیه برای کمک به ثبات بازارهای انرژی که تحت تاثیر جنگ در ایران دچار آشفتگی شدهاند، با استقبال مسکو و انتقاد رهبران اروپا مواجه شد.
سخنگوی کرملین از کاهش تحریمها برای خرید نفت روسیه از سوی دولت آمریکا استقبال کرد.
دیمیتری پسکوف در بیانیهای گفت که روسیه شاهد «اقدام ایالات متحده در تلاش برای تثبیت بازارهای انرژی است؛ در این راستا، منافع ما با یکدیگر همسو است.»
کیریل دمیتریف، نمایندۀ ریاست جمهوری فدراسیون روسیه در امور انرژی، هم پس از دیدار با استیو ویتکاف نماینده ویژه و جرد کوشنر داماد و مشاور دونالد ترامپ، از تصمیم تازه آمریکا استقبال کرد.
او در شبکه تلگرام نوشت: «ایالات متحده عملا یک واقعیت بدیهی را تایید کرد: اینکه بدون نفت روسیه، بازار انرژی جهان نمیتواند ثبات داشته باشد.»
پیشتر «اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری آمریکا، گفته بود کشورها بهطور موقت اجازه خواهند داشت نفت روسیه را که بهدلیل تحریمها روی کشتیها و در حال انتقال مانده است خریداری کنند.
او در شبکه ایکس نوشت هدف این اقدام «افزایش دسترسی جهانی به عرضه موجود» است و آن را «اقدامی محدود و کوتاهمدت» توصیف کرد که قرار نیست درآمدهای کرملین را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
این معافیت موقت از تحریمهای آمریکا برای نفت روسیه که اکنون در دریا در حال انتقال است، قرار است تا ۱۱ آوریل برقرار بماند.
نارضایتی در اروپا
با این حال این تصمیم در اروپا با نگرانی و نارضایتی مواجه شد.
آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا میگوید اقدام یکجانبه واشینگتن «بسیار نگرانکننده» است، زیرا بر امنیت این قاره تاثیر میگذارد. او در شبکه ایکس نوشت: «افزایش فشار اقتصادی بر روسیه برای وادار کردن آن به پذیرش مذاکرات جدی برای صلحی عادلانه و پایدار ضروری است.»
کوستا هشدار داد که تضعیف تحریمها میتواند منابع بیشتری در اختیار مسکو قرار دهد تا جنگ خود علیه اوکراین را ادامه دهد.
فریدریش مرتس صدراعظم آلمان هم این تصمیم را «اشتباه» خواند.
مرتس در یک کنفرانس خبری مشترک با یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ گفت: «کاهش تحریمها در حال حاضر، به هر دلیلی که باشد، از نظر ما اشتباه است.»
او افزود روسیه همچنان هیچ تمایلی برای مذاکره جهت پایان دادن به جنگ در اوکراین نشان نداده، «بنابراین ما باید و خواهیم توانست فشار بر مسکو را ادامه داده و حتی افزایش دهیم.»
استوره نیز گفت نروژ و آلمان توافق دارند که باید بهطور مشترک فشار بیشتری بر روسیه وارد کنند.
امانوئل مکرون، رییسجمهور فرانسه نیز روز جمعه ۲۲ اسفند گفت معافیتهای ایالات متحده از برخی تحریمها علیه فرآوردههای نفتی روسیه برای مهار افزایش قیمت نفت، «موقتی و محدود» است.
او در یک کنفرانس خبری مشترک با ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین در پاریس افزود موضع گروه هفت همچنان این است که درگیری در خاورمیانه دلیلی برای لغو تحریمهای نفتی روسیه نیست.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین هم گفت که تصمیم ایالات متحده برای کاهش تحریمها علیه نفت روسیه به پایان دادن به جنگ و برقراری صلح در اوکراین کمکی نمیکند.
زلنسکی افزود: «همین کاهش تحریم از سوی آمریکا میتواند حدود ۱۰ میلیارد دلار برای روسیه جهت ادامه جنگ فراهم کند. این قطعاً به دستیابی به صلح کمک نمیکند.»
بازارهای انرژی جهانی تحت فشار
در پی جنگ در ایران، بازارهای جهانی انرژی بهشدت ناپایدار شدهاند و قیمت نفت و گاز از زمان آغاز درگیریها، نزدیک به دو هفته پیش، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
عبور کشتیها از تنگه هرمز، آبراهی حدود ۵۵ کیلومتری میان ایران و عمان که نقش بسیار مهمی در انتقال نفت دارد، بهدلیل حملات ایران به کشتیهای تجاری تقریباً متوقف شده است و در روزهای اخیر چندین کشتی هدف قرار گرفتهاند.
آمریکا تاکنون نتوانسته از توان نظامی خود برای اسکورت کشتیهای نفتکش عبوری از این تنگه استفاده کند؛ اقدامی که میتوانست نگرانیهای امنیتی شرکتهای کشتیرانی تجاری را کاهش دهد.
قیمت نفت روز جمعه در سطحی بالا تقریبا بدون تغییر باقی ماند و نشان داد که پس از اعلام تصمیم دولت ترامپ هنوز کاهش فوری در بازار رخ نداده است.
امروز هر بشکه نفت برنت دریای شمال برای تحویل در ماه مه با قیمت ۱۰۰.۴۳ دلار معامله شد که تنها سه سنت کمتر از روز قبل بود.
آزادسازی ذخایر نفتی توسط آژانس بینالمللی انرژی در اوایل هفته نیز تاکنون نتوانسته کاهش پایداری در قیمتها ایجاد کند.
حمله به دبستان میناب؛ سناتورهای دموکرات از وزیر دفاع آمریکا خواستند که پاسخ مشخص دهد
دموکراتهای سنای آمریکا در نامهای به پیت هگست، وزیر دفاع آن کشور، خواستار پاسخگویی در مورد حمله به مدرسه ابتدایی میناب در ایران شدهاند که بر اثر آن ۱۶۸ نفر، از جمله ۱۱۰ کودک کشته شدند.
صبح شنبه، نهم اسفند، تنها حدود چهار ساعت از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران دبستان شجره طیبه در میناب در استان هرمزگان هدف یک موشک قرار گرفت که بر اثر آن ۱۱۰ کودک دانشآموز دختر و پسر بین ۷ تا ۱۲ سال و تعدای از معلمان و چند نفر از والدین دانشآموزان کشته شدند.
رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که بازرسان ارتش آمریکا معتقدند نیروهای آمریکایی احتمالا مسئول حمله غیرعمدی به مدرسه در آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل بودهاند، اما به نتیجه نهایی نرسیدهاند.
پنتاگون اعلام کرد که مانند تمام مکاتبات کنگره، به نویسندگان نامه پاسخ مستقیم خواهد داد. پیت هگست هفته گذشته در پاسخ به پرسش بیبیسی در مورد این حمله، گفت که ایالات متحده غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد و در حال بررسی این موضوع است.
این نامه که از طرف تقریبا تمام سناتورهای دموکرات ارسال شده است، مجموعهای از سئوالات دقیق در مورد حمله به میناب را مطرح میکند، از جمله اینکه آیا ایالات متحده آن را انجام داده است یا نه.
این نامه این سئوال را مطرح میکند که آیا تجزیه و تحلیل قدیمی یا ناقص هدف میتواند منجر به اصابت ساختمان مدرسه شده باشد یا نه.
این نامه همچنین با اشاره به اظهارات اخیر پیت هگست که در یک کنفرانس خبری گفته بود هیچ «قوانین احمقانهای» در این جنگ وجود نخواهد داشت، میپرسد که آیا وزیر دفاع از قوانین برای جلوگیری از ارتکاب جنایات جنگی پیروی کرده است یا نه.
اگر نقش آمریکا در حمله به مدرسه ابتدایی میناب تایید شود، این حمله به یکی از بدترین موارد تلفات غیرنظامیان در طول دههها درگیری آمریکا در خاورمیانه تبدیل خواهد شد.
یکی از امضاکنندگان این نامه سناتور گری پیترز، عضو کمیته نیروهای مسلح سنا، گفت که این واقعه «یک تراژدی وحشتناک» بوده است و او میخواهد بداند «دقیقا چه اتفاقی افتاده است.»
او به بیبیسی گفت: «بیایید سعی کنیم هر چه سریعتر به این حقایق دست یابیم تا دقیقا بدانیم چه اتفاقی افتاده است و سپس میتوانیم در مورد اقداماتی که پس از دانستن این حقایق باید انجام دهیم، بحث کنیم.»
این نامه نشان میدهد که چگونه جنگ به موضوعی تبدیل شده که قانونگذاران آمریکایی را بر اساس موضع حزبیشان دو دسته کرده است. هیچ عضوی از حزب جمهوریخواه دونالد ترامپ، آن را امضا نکرده است. در همین حال، تنها سناتور دموکراتی که امضا نکرد، جان فترمن بود که از اقدام نظامی حمایت کرده است، هرچند گفت که تحقیقات در مورد حمله به مدرسه درست بوده است.
سیبیاس شریک خبری بیبیسی در آمریکا، و سایر رسانههای آمریکایی، گزارش دادهاند که ارزیابی اولیه مقامهای آمریکایی از این حادثه نشان میدهد که ایالات متحده «احتمالا» مسئول این حمله بوده است، اما عمدی مدرسه را هدف قرار نداده و ممکن است موشک به اشتباه به محل اصابت کرده باشد.
شخص مطلعی که در مورد ارزیابی اولیه حمله به مدرسه ابتدایی میناب با سیبیاس صحبت کرده است، میگوید که این حمله ممکن است به این دلیل باشد که اطلاعات مورد استفاده ایالات متحده قدیمی بوده و به اشتباه منطقه را هنوز یک سایت نظامی معرفی کرده است.
دونالد ترامپ پیش از این، بدون ذکر شواهد، گفت براین باور است که «ایران این حمله را انجام داده است.» او روز سهشنبه دوباره در پاسخ به خبرنگاران در مورد حمله به مدرسه ابتدایی میناب گفت: «من به اندازه کافی در مورد آن نمیدانم.» او با اشاره به تحقیقات نظامی که در حال انجام است، افزود: که هرچه گزارش نشان دهد، برای او قابل پذیرش است.
تحلیلهای ویدئویی کارشناسان نشان داده است که یک پایگاه نظامی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در کنار مدرسه توسط یک موشک تاماهاک، نوعی موشک کروز آمریکایی مورد اصابت قرار گرفته است.
ترامپ گفته بود که برخی کشورهای این موشک را خریداری کردهاند اما گفته میشود که اسرائیل و ایران چنین موشکی در اختیار ندارند.
ویدئویی که اخیرا خبرگزاری نیمه رسمی مهر منتشر کرد و به تایید بخش راستیآزمایی بیبیسی رسیده است، یک موشک را لحظاتی قبل از اصابت نشان میدهد. کارشناسانی که ویدئو را دیدهاند، میگویند که وجود یک موشک تاماهاک، همراه با شواهدی مبنی بر چندین حمله به این منطقه، نشان میدهد که این حمله یک عملیات آمریکایی بوده است. ایران، آمریکا و اسرائیل را مسئول این حمله دانسته است.
اسرائیل میگوید که از هیچ عملیاتی در این منطقه مطلع نبوده است. دو مقام اسرائیلی چندی پیش در گفتوگو با روزنامه واشنگتن پست گفتند که برای این هدفگیری با ارتش اسرائیل صحبت نشده بود. تصاویر ماهوارهای و ویدیوهای تایید شده نشان میدهند که از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، سایر اماکن غیرنظامی از جمله یک بیمارستان و بناهای تاریخی به شدت آسیب دیدهاند و تعداد تلفات غیرنظامی گزارش شده نیز رو به افزایش است.
ایران با حملاتی به اسرائیل و کشورهای متحد آمریکا در منطقه خلیج فارس، که به «اهداف غیرنظامی، از جمله اماکن غیرنظامی و تاسیسات انرژی نیز گسترش یافته است،» به واکنش خود به این حملات ادامه داده است.
همچنین روز چهارشنبه، ژنرال دیوید پترائوس، رئیس سابق سیا و فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده، در مورد نقش احتمالی آمریکا در حمله به مدرسه ابتدایی میناب به بیبیسی گفت: «متاسفانه، آمریکاییها احتمالا این حمله را انجام دادند. ما تنها کسانی بودیم که در این عملیات خاص و در این جنگ، موشکهای تاماهاک داشتیم» – هرچند گفت که بهطور مستقیم شواهد در دست بررسی را ندیده است. بهنظر او «ممکن است دادههای قدیمی در مورد این محل وجود داشته، یعنی مربوط به چند سال پیش که این ساختمان خاص بخشی از یک مجتمع دریایی بزرگتر ایران بود.»
گزارش رییس جمعیت هلالاحمر حکومت از خسارات و تلفات غیر نظامی در جنگ
پیرحسین کولیوند، رییس جمعیت هلالاحمر جمهوری اسلامی در تازهترین گزارش از ارزیابی خسارات وارده به مراکز غیرنظامی در حملات، گفته است: «تاکنون ۲۴ هزار و ۵۳۱ واحد غیرنظامی در بخشهای مختلف دچار آسیب شده که ۱۹ هزار و ۷۷۵ واحد آن مسکونی است.»
وی گفت: ۴ هزار و ۵۱۱ واحد تجاری نیز آسیب دیدهاند.بر اساس گزارشهای دریافت شده، ۶۹ مدرسه وابسته به آموزش و پرورش دچار آسیب شدهاند و در پی این حوادث ۱۵۴ نفر شهید و ۱۹۵ نفر از معلمان و دانشآموزان مجروح شدهاند؛ آماری که نشاندهنده عمق تاثیر این حادثه بر جامعه آموزشی کشور است.
۱۶ مرکز هلالاحمر دچار آسیب شدهاند و ۲۱ دستگاه خودروی عملیاتی امداد و نجات به همراه ۱۹ دستگاه آمبولانس هلالاحمر و اورژانس نیز خسارت دیدهاند.(خبرگزاری مهر)
نتیجهگیری
با توجه به ادامه جنگ در ایران که با حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل به تاسیسات نظامی و امنیتی، زیرساختهای اقتصادی و اماکن عمومی همراه است، وضعیت زندانهای کشور به شدت وخیم شده است.
به گفته شهروندان ایرانی، افزون بر آسیب جدی به آثار تاریخی تهران مانند کاخ گلستان، هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی نیز صحنهای عجیب به زندگی روزمره در پایتخت داده است: آسمان پر از دود غلیظ است و بارانی سیاه میبارد که لایهای چسبناک روی خودروها باقی میگذارد. بسیاری از مردم کمتر از خانه خارج میشوند؛ در حالی که پیش از جنگ، گیر افتادن در ترافیکهای دو تا سه ساعته برای عبور از شهر امری عادی بود. گرانی در این کلانشهر، بیکاری و فقر و گرانی غوغا میکند.
در این میان، زندان تهران بزرگ، معروف به فشافویه، بهعنوان یکی از مراکز اصلی نگهداری زندانیان، با مشکلات بسیار جدی روبهروست. گزارشهای متعدد از کمبود شدید آب آشامیدنی سالم، غذا و خدمات پزشکی خبر میدهند. این بحران عمدتا ناشی از بمبارانهای اخیر، اختلال کامل در زنجیره تامین، ترک پست توسط شماری از کارکنان زندان و همچنین انتقال اجباری زندانیان از زندانهایی مانند اوین به این مکان به وجود آمده است.
در چنین شرایطی، توجه به الزامات قانونی پیشبینیشده برای وضعیتهای اضطراری بیش از پیش حیاتی بهنظر میرسد.
بر اساس مصوبه شماره ۲۱۱ شورای عالی قضایی، مصوب ۲۲ دیماه ۱۳۶۵، که در دوران جنگ ایران و عراق تصویب شد، قوه قضاییه در شرایط جنگی و اضطراری موظف است از همه ابزارهای قانونی برای حفظ جان زندانیان استفاده کند. این مصوبه یک تکلیف الزامآور برای دادسراها ایجاد کرده تا با بررسی سریع پروندهها، اقدامات زیر را انجام دهند:
پذیرش تامین جدید یا تبدیل قرار تامین،
اعطای آزادی مشروط،
صدور مجوز خروج موقت از زندان،
انتقال مجرمان خطرناک به اماکن امنتر.
و مهمتر از همه، به صراحت تاکید شده است که اگر اقدامات فوق کافی نباشد، میتوان زندانیان را با اخذ کفیل یا وثیقه، تا زمان رفع وضعیت اضطراری، آزاد کرد.
اکنون با توجه به وضعیت اضطراری ناشی از حملات نظامی، جان زندانیان در معرض خطر جدی قرار گرفته است. در زندان تهران بزرگ کمبود شدید غذا و آب گزارش شده، بسیاری از کارکنان پستهای خود را ترک کردهاند و شرایط بهداشتی و پزشکی به شدت بحرانی است.
اجرای فوری این مصوبه امروز یک ضرورت غیرقابل انکار است. تعلل در بهکارگیری آن نه تنها نقض آشکار قوانین داخلی خود حکومت به شمار میرود، بلکه با توجه به تعهدات بینالمللی ایران، از جمله کنوانسیون چهارم ژنو، میتواند مسئولیت مستقیم مقامات قضایی و اجرایی را در پی داشته باشد.
از جمله میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و قوانین سازمان ملل در مورد استانداردهای زندانها، تاکید کرد که حقوق ابتدایی بشر مانند دسترسی به غذا، آب سالم و مراقبتهای پزشکی، وضعیتهای استثنایی مانند جنگ را نمیشناسد. او با ابراز تأسف از اینکه تمام این حقوق در شرایط کنونی به شدت در معرض خطر قرار گرفتهاند، بر مسئولیت قانونی دولت در قبال تأمین نیازهای اولیه زندانیان تاکید نمود.
تخریب انبارهای مواد غذایی در بمبارانهای اخیر، دسترسی زندانیان به حق اولیه خوراک را با چالش جدی مواجه کرده است. زندانیان که پیش از این نیز برای تامین آب سالم به فروشگاه زندان وابسته بودند، اکنون با جیرهبندی شدید مواد غذایی و کاهش چشمگیر کیفیت همان یک وعده دریافتی روبهرو هستند. این وضعیت بهطور مستقیم حقوق بنیادین دیگری از جمله حق حیات و حق بر سلامت را نیز به مخاطره انداخته است.
به دلیل قطعی اینترنت و دشواریهای دسترسی به اطلاعاتی از درون زندان خطر اعدامهای قریبالوقوع و ناپدیدسازی قهری هم بیش از پیش جان زندانیان سیاسی را تهدید میکند.
جنگی که به اصطلاح با نام «مداخله بشردوستانه» تبلیغ میشود و از سوی جنگطلبها و سلطنتطلبها بهعنوان راه نجات تبلیغ میگردد، در عمل جنگی جز کشتار مردم، تخریب زیرساخت، تحریب زیست محیطی، بیثباتی منطقهای، تشدید بحران انرژی، و خونریزی بیشتر برای مردم بههمراه نیاورده است. آنهایی که از تلویزیونهای دولتی به ویژه دستاندرکاران، گزارشگران و تحلیلگران تلویزیون فارسی زبان انترنشنال مورد حمایت اسرائیل، بر طبل جنگ کوبیدند، روزی باید باید در برابر واقعیت این همه خونریزی و ویرانی پاسخ بدهند. روز چهاردهم، بیش از هر چیز، این حقیقت را روشن میکند که این جنگ نه جنگ برای آزادی بود و نه مداخلهای بشردوستانه؛ این جنگ بیش از هر چیز جنگ و رقابت سرمایهداری است بر سر بازتنظیم توازن قدرت، کنترل هرمز، و تحمیل اینکه چه کسی حق دارد پایان جنگ و نظم پس از آن را تعریف کند.
در دو هفته اخیر، ارتش آمریکا و اسرائیل بیش از هفت هزار نقطه نظامی و امنیتی استراتژیک را در ایران هدف قرار دادند. شاخصترین آن بمباران بیت علی خامنهای بود. پس از اعلام خبر مرگ خامنهای، آغاز کارزار هدف قراردادن نیروهای سرکوبگر بسیج، سپاه و نیروی انتظامی در ایستهای بازرسی در خیابانها بود.
رویترز استراتژی جمهوری اسلامی را بهصراحت چنین توصیف کرده است: «ایران روی راهبرد «دوامآوردن و اخلال در انرژی» شرط بسته است.»
جنگی که در آن انسانیت زیر آوار بمبارانها نابود میشود و زندگی میلیونها انسان بیدفاع، که پیشتر نیز زیر سانسور سرکوب، خشونت و اعدام جمهوری اسلامی قرار داشتند، اکنون در معرض ویرانی بیشتر است. کشتهشدن کودکان در مدرسهای در میناب و حمله به بیمارستانها، مرکزهای درمانی، پالایشگاهها و دیگر منطقههای غیرنظامی، همگی نشان میدهند که ادعای «نقطهزنی» و هدفگیری صرفا نظامی، دروغی بیش نیست و بیشتر جان کسانی را میگیرد که هیچ نقشی در این منازعات ندارند. در کنار این جنگ و کشتار، سیاستهای جمهوری اسلامی نیز از آغاز به قدرت رسیدنش تا به امروز با سرکوب حقوق شهروندان، کشتار معترضان، غربستیزی، ماجراجوییهای منطقهای و حمایت از نیروهای نیابتی، که هیچ ارتباطی با منافع ملی ایرانیان ندارد، به یکی از عاملهای اصلی بیثباتی در منطقه بدل شده است. حکومتی که حتی در میانه جنگ و پس از کشتار هولناک مخالفین در خیابانها در دی ماه، همچنان مردم کشور خود و همسایگان را تهدید میکند نمیتواند مدعی دفاع از مردم یا صلحی عادلانه و پایدار باشد.
در چنین شرایطی، کار نیروهای کمونیست، مترقی و آزادیخواه پیش از هر چیز حفظ یک موضع مستقل است: نه به جنگ و مداخله خارجی، نه به جمهوری اسلامی و سرکوب داخلی. بدون این مرزبندی دوگانه، یا راه برای دنبالهروی از دخالت خارجی تعبیر میشود یا سکوت در مقابل حکومت تبهکار اسلامی.
در سطح پراتیکی، مسئله اصلی توجه ویژه به سازمانیابی از پایین است. یعنی تلاش برای آزادی همه زندانیان و قربانیان خاموش سرکوب، تشکیل شبکههای ارتباطی، تشکیل شبکهها و شوراهای محلات، همیاری و کمک به فقرا و کودکان کار و خیابان، پشتیبانی از تشکلهای کارگری و نهادهای میانی، رسانههای مستقل، تلاش برای همبستگی و نزدیکی جنبش کارگری، جنبش زنان، جنبش دانشجویی، بازنشستگان، روشنفکران، هنرمندان، پزشکان و…،
به این ترتیب، مخالفت با جنگ نباید از مبارزه اجتماعی و طبقاتی جدا بماند. جنگ مستقیما بر زندگی طبقات فرودست، بر قیمتها کالاهای ضروری مردم در بازار، درمان، مسکن و امنیت روزمره اثر میگذارد. پس کار عاجل نیروهای آزادیخواه و مترقی آن است که میان مبارزه ضد جنگ، دفاع از آزادیهای دموکراتیک، و مطالبات مادی مردم پیوند برقرار کنند. در این مرحله، حفظ و بازسازی نیروی اجتماعی هدف اصلی است که بدون آن نه مبارزه پایدار ممکن است، نه آزادی و برابری و نه عدالت. بنابراین، ضرورت دارد که در چنین وضعیتی، خودسازماندهی آرام، تشکیل ائتلافها و تشکلهای مختلف در دستور کار همه فعالین جنبشهای اجتماعی و فعالین سیاسی بهطور عاجل مدنظر قرار گیرد و آمادگی لازم سیاسی-تشکیلاتی برای روزهای پیش روی مدنظر قرار گیرد.
دو هفته پس از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مراکز نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی، بسیاری از آنها که مخالفان حکومت هستند امیدوارند پس از تضعیف نیروهای سرکوبگر، زمینه برای بازگشت مردم به خیابان ها فراهم شود تا خود مردم کار نظام را تمام کنند. مردم در آستانهی نوروز سال ۱۴۰۵ میگویند بهترین عیدی در تمام عمرشان این خواهد بود که از جنگ و شر جمهوری اسلامی خلاص شوند.
جمعه بیست و دوم اسفند 1404-سیزدهم مارس 2026
مبارزان کمونیست