مبارزان کمونیست
به یاد رفیق عزیز و مبارزمان صالح مسلم!
بهرام رحمانی
اندیشیدن به تو زیباست
اندیشیدن به تو زیباست
و امید بخش
چون گوش سپردن به زیباترین صدا در دنیا
زمانی که زیباترین ترانه ها را میخواند
اما امید برایم بس نیست
دیگر نمیخواهم گوش دهم
می خواهم خود نغمه سر دهم …
ناظم حکمت
پیکر صالح مسلم از پزشکی قانونی هولیر-کردستان عراق، طی مراسمی بهسوی روژاوا بدرقه شد.
صالح مسلم، زندگی خود را وقف مبارزه برای حقوق برحی و عدالانه مردم تحت ستم و آزادیخواه کرد و غیرکرد کرده بود.
صالح مسلم بههمراه خانم سینم محمد، اولین سخنگویان مشترک منطقه خودگردان دموکراتیک روژآوا بود. صالح مسلم، از رهبران سرشناس کردستان سوریه و یک چهره معروف جهانی بود. وی روز چهارشنبه ۱۱ مارس ۲۰۲۶ برابر با ۲۰ اسفند ۱۴۰۴، پس از تحمل یک دوره بیماری در شهر اربیل، پایتخت اقلیم کردستان عراق، درگذشت.
وی جهت مداوا، در یکی از بیمارستانهای خصوصی اربیل بستری شده بود؛ تحت عمل جراحی قرار گرفته بود، اما با وجود تلاش تیم پزشکی، به دلیل وخامت وضعیت جسمانی، جان خود را از دست داد.
صالح مسلم در سال ۱۹۵۱ در روستای «شیران» از توابع کوبانی متولد شد. وی دوران تحصیلات عالی خود را در کشور ترکیه سپری کرد و در سال ۱۹۷۷ در رشته مهندسی شیمی از دانشگاه فنی استانبول فارغالتحصیل شد.
وی در سال ۱۹۹۸، عضو حزب دموکرات کردستان سوریه شد. اما در سال ۲۰۰۳، آن را ترک و به اتحاد دموکراتیک پیوست. او که به عضویت هیات اجرایی اتحاد دموکراتیک درآمده بود سال ۲۰۱۰ بهعنوان رهبر این حزب انتخاب شد.
صالح مسلم پس از زندانی شدن خود و همسرش در سوریه، به مقر پ.ک.ک در کردستان عراق پناه بردند. هر چند که پس از خیزش مردم سوریه در سال ۲۰۱۱ دوباره به قامشلی در استان حسکه بازگشت. او که نقشی اساسی در ایجاد کمیته هماهنگی ملی سوریه داشت بهعنوان قائم مقام آن انتخاب شد.
وی فعالیتهای سیاسی خود را از دهه ۷۰ میلادی آغاز کرد و نقش راهبردی در تشکیل و هدایت «حزب اتحاد دموکراتیک» (PYD)ایفا نمود.
صالح مسلم طی 15 سال گذشته، بهعنوان یکی از چهرههای دیپلماتیک و تاثیرگذار در تحولات کردستان سوریه، معروف بود و بارها در نشستهای بینالمللی به نمایندگی از جریانهای سیاسی این منطقه حضور یافته بود.
در جنگ داخلی سوریه، که از سال ۲۰۱۱ میلادی شروع شد، همکاری مهمی میان یگانهای مدافع خلق، و پس از آن نیروهای دموکراتیک سوریه شکل گرفت. شوراهای مردم کرد روژآوا با اعلام خودگردانی دموکراتیک، رسما اعلام کردند که با حکومت مرکزی سرکوبگر و همچنین نیروهای مخالف آن، همکاری نخواهند کرد و همزمان خواهان جدایی از سوریه و تشکیل دولت کردی نیستند و خودگردانی دموکراتیک را برای سراسر ترکیه میخواهند. به این ترتیب، روژآوا در میان منطقه جنگ داخلی خونین سوریه و حکومتهای سرکوبگر ملی و مذهبی منطقه، بهزور خیرهکنندهای مانند زمرد میدرخشید بهطوری که خشم هم دولتهای منطقه به ویژه دولت ترکیه را برانگیخته بود و اکنون نیز با به قدرت رسیدن گروههای تروریستی سوریه به حاکمیت سوریه، دولتهای منطقه و جهان، به ویژه دولتهای ترکیه و آمریکا در تلاشند این روشنایی در خاورمیانه را خاموش کنند و سیاهی مطلق به وجود آورند که منافع سرمایه و حکومتها به راحتی انتقال پیدا کند.
در ادامه تحولات سوریه در سال ۲۰۱۸ میلادی، نام رفیق مسلم در «لیست قرمز» فهرست افراد تحت تعقیب به اتهام تروریسم در وزارت کشور ترکیه قرار گرفت.
دادگاهی در اسفند ماه 1396 در جمهوری چک، صالح مسلم، رهبر پیشین حزب اتحاد دموکراتیک سوریه را پس از سه روز بازداشت آزاد کرد.
صالح مسلم، در میان پلیسهای ضدشورش چک
صالح مسلم، یکشنبه ۶ اسفند ۱۳۹۶ – ۲۵ فوریه ۲۰۱۸ در پراگ بازداشت شده بود آزاد شد. به گفته آنها، ترکیه حکم جلب او را صادر کرده بود و دولت چک به درخواست ترکیه این کار را انجام داده است.
خبرگزاری آناتولی ترکیه در گزارشی گفته است بازداشت صالح مسلم براساس «اعلان قرمز» مقامهای ترک به پلیس بینالملل(اینترپل) صورت گرفته است.
مسلم برای رایزنی با مقامهای اروپایی جهت اعمال فشار بر ترکیه و توقف عملیات نظامی این کشور در شمال سوریه به اروپا سفر کرده بود.
بکیر بوزداغ، وزیر دادگستری ترکیه سهشنبه ۸ اسفند-۲۷ فوریه گزارشهایی درباره معامله آنکارا و پراگ برای تسلیم صالح مسلم به ترکیه را رد کرده است. در همان حال رجبطیب اردوغان، ریيس جمهور ترکیه، یکشنبه گذشته اظهار امیدواری کرده بود که دولت چک، صالح مسلم را به آنکارا تحویل دهد.
وزارت کشور ترکیه ۴ میلیون لیر ترکیه معادل ۸۶۰ هزار یورو برای دستگیری او جایزه تعیین کرده بود.
ترکیه حدود یک ماه پیش در عملیاتی به نام «شاخه زیتون» به شبهنظامیان کرد در منطقه عفرین در شمال سوریه حمله کرد که هدف آن پاکسازی مناطق مرزی این کشور از نیروهای یگانهای مدافع خلق بود.
ترکیه ۲۰ ژانویه 2018، عملیات نظامی موسوم به «شاخه زیتون» را برای بیرونراندن یگانهای مدافع خلق(یپگ)، از عفرین آغاز کرد.
شبهنظامیان «ارتش آزاد سوریه» با پشتیبانی هوایی و زمینی ترکیه پیادهنظام اصلی این عملیات را تشکیل میدهند. ترکیه یگانهای ویژهای را برای جنگ تن به تن به عفرین اعزام کرده بود. شهر مرزی عفرین از سال ٢٠١٢ در اختیار یگانهای مدافع خلق بوده است.
اخیرا آقای مسلم در ارزیابی پیشینه روابط با آمریکا، به بیبیسی میگوید: «آمریکاییها هیچگاه برای دفاع از ما قولی ندادند؛ ما هم چنین چیزی نخواستیم. این یک موضوع مبتنی بر منافع بود و هر دو طرف در برابر داعش متحد شدیم.»
«آمریکا احتمالا نمیخواهد در برابر ترکیه بایستد. توازن حساسی در میان است. برای نمونه، سکوت آنها در برابر کشته شدن این همه غیرنظامی طبیعتا ما را ناراحت میکند. اما همه کسانی که در پاریس بودند هم سکوت کردند.»
صالح مسلم که بههمراه آسیه عبدالله ریاست مشترک حزب اتحاد دموکراتیک را بر عهده داشت، در کنگره هفتم این حزب تمدید ریاست خود برای سومین دوره متوالی را نپذیرفت. این دو نفر جای خود را به رهبران جدید شاهوز حسن و عایشه حسو دادند. صالح مسلم از آن زمان بهعنوان مسئول روابط خارجی حزب اتحاد دمکراتیک منصوب شده است.
رفیق صالح مسلم، بهمعنای واقعی کلمه، یک نمونه واقعی در راه مبارزه آزادی و برابری بود.
با کمال تاسف، خبر درگذشت مبارز دیرین و برجسته مردم کُرد رفیق «صالح مسلم»، عضو شورای رهبری «حزب اتحاد دمکراتیک(پ.ی.د)» را شنیدیم. درگذشت رفیق صالح مسلم نه تنها برای مردم کردستان سوریه، بلکه برای مردم آزادیخواه کرد و غیرکرد در منطقه، بسیار غمانگیز است.
بهرام رحمانی – صالح مسلم
من (بهرام رحمانی)، بارها رفیق صالح مسلم و یا سایر رهبران روژآوا را در اروپا و منطقه ملاقات کرده بودم. دو بار هم با وی مصاحبه ویدیویی و نوشتاری داشتم. این گفتوگوها در شبکههای اجتماعی و یوتیوب قابل دسترسی هستند.
وی از نظر سیاسی و اجتماعی بسیار جاافتاده و آگاه به مسایل روز کردستان و منطقه و جهان و در عین حال بیادعا و صمیمی بود. متانت سیاسی، مسئولیت سیاسی، بیان واقعیتها و تعهد به منافع عمومی، ارکان پایداری سیاسی هستند که از منظر جامعهشناسی بر ساختارهای قدرت، فرهنگ سیاسی و هنجارهای اجتماعی، و از منظر روانشناسی بر ویژگیهای شخصیتی، هوش عاطفی و انگیزههای رهبران سیاسی تمرکز دارند. کسانی که از نزدیک با صالح مسلم آشنایی داشتند این مفاهیم را بهشکل برجستهای در وی دیده بودن و نشاندهنده تعادل وی میان کارایی قدرت سیاسی و اخلاق انسانی و اجتماعی بوده است.
بیوگرافی و سوابق صالح مسلم:
متولد سال 1951
محل تولد: روستای «شیران» از توابع شهر کوبانی
تحصیلات ابتدایی خود را در کوبانی به پایان رساند.
در سال 1969 دیپلم خود را در دمشق اخذ کرد.
در سال 1977 در رشته مهندسی شیمی از دانشگاه استانبول-ترکیه فارغالتحصیل شد.
سپس برای یادگیری زبان انگلیسی به لندن رفت.
در عربستان سعودی بهعنوان کارمند وزارت نفت مشغول به کار شد.
در سال 1990 به کوبانی بازگشت.
در سال 1998 به عضویت حزب «جامعه ملی دموکراتیک» درآمد.
در سالهای 2012 تا 2017 ریاست حزب اتحاد دموکراتیک (PYD)را بر عهده داشت.
در سال 2016 دولت ترکیه حکم بازداشت وی را صادر کرد.
در سال 2023 به عضویت کمیته اجرایی حزب اتحاد دموکراتیک (PYD)انتخاب شد.
آخرین سمت وی، عضویت در هیات ریاست مشترک PYD بود.
وی در تاریخ 11 مارس 2026 بر اثر بیماری در اربیل درگذشت.
درگذشت رفیق صالح مسلم را به خانواده وی، جامعه کردستان و همفکران سیاسیاش در روژآوا و منطقه و سایر نقاط جهان تسلیت میگویم و یادش را گرامی میدارم.
پنجشنبه بیست و یکم اسفند 1404-دوازدهم مارس 2026
ضمایم:
*گفتگوی شبکه ترکیزبان بیبیسی با صالح مسلم/ مترجم: بهرام رحمانی
https://www.etehad-k.com/farsi/?p=39702
*گفتگوی بهرام رحمانی با صالح مسلم و سینم محمد – فوریه 2014
