مبارزان کمونیست
بهرام رحمانی
امروز شنبه 16 اسفند 1404-7 مارس 2026، دومین هفته و هشتمین روز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، همچنان ادامه دارد. ترامپ میگوید: دامنه اهداف در ایران گسترش مییابد.
پرواز پرندهها پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تهران. ۲ مارس ۲۰۲۶ © Wana News Agency via Reuters
در صحنه میدانی، حملات هوایی اسرائیل به ایران بامداد شنبه نیز ادامه یافت. ارتش اسرائیل اعلام کرد بیش از ۸۰ جنگنده این کشور زیرساختهای کلیدی نظامی جمهوری اسلامی را در تهران و مرکز ایران هدف قرار دادهاند. به گفته اسرائیل، از جمله اهداف این حملات، دانشگاه نظامی امام حسین متعلق به سپاه پاسداران، انبارهای موشکهای بالستیک، زیرساختهای زیرزمینی فرماندهی موشکی و پرتابگرهایی بوده که به گفته تلآویو برای حمله به اسرائیل در نظر گرفته شده بودند. پیشتر نیز اسرائیل گفته بود ۵۰ فروند از هواپیماهایش پناهگاهی را در زیر مجموعه تخریبشده رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی در تهران بمباران کردهاند که هنوز مورد استفاده ساختار رهبری ایران بوده است.
در همان حال، رسانههای ایرانی از حمله به فرودگاه مهرآباد تهران خبر دادهاند. همزمان، صدای انفجارها در اسرائیل نیز شنیده شد و ارتش این کشور اعلام کرد موشکهایی از ایران به سوی آن شلیک شدهاند. سامانههای دفاعی اسرائیل برای رهگیری فعال شدند و پس از آن، موج تازهای از حملات اسرائیل به تهران آغاز شد. مقامهای اسرائیلی میگویند این حملات با هدف کاهش توان ایران برای شلیک به مناطق مسکونی اسرائیل انجام میشود.
گسترش جنگ به خلیج فارس نیز نگرانیهای بینالمللی را تشدید کرده است. در ساعات گذشته، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، بحرین، قطر و کویت از حملات تازه پهپادی و موشکی خبر دادهاند. در دوبی و منامه صدای انفجار شنیده شده و مقامهای بحرین از مردم خواستهاند آرامش خود را حفظ کرده و به نزدیکترین محل امن بروند. شرکت هواپیمایی امارات نیز اعلام کرده است تمامی پروازهای رفت و برگشت به دوبی را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند و از مسافران خواسته به فرودگاه مراجعه نکنند. با این حال، بر پایه دادههای رهگیری پرواز، فرود در فرودگاه بینالمللی دوبی بعدتر از سر گرفته شده است.
عربستان سعودی نیز پس از رهگیری موشک بالستیک در نزدیکی پایگاه هوایی پرنس سلطان و چند پهپاد در منطقه نفتی شیبه، به ایران درباره «محاسبه غلط» هشدار داده است. شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، گفته است چنین اقداماتی امنیت و ثبات منطقه را تضعیف میکند و تهران باید با عقلانیت رفتار کند. همزمان، گزارش شده که دو حمله پهپادی در این هفته پالایشگاه راس تنوره را نیز هدف قرار دادهاند.
در عراق نیز سپاه پاسداران اعلام کرده است سه محل متعلق به آنچه «گروههای جداییطلب» در اقلیم کردستان عراق خوانده، هدف قرار داده است. سپاه هشدار داده است اگر این گروهها علیه تمامیت ارضی ایران اقدامی انجام دهند، «درهم کوبیده خواهند شد». این تحول نشان میدهد که دامنه درگیری اکنون از مرزهای مستقیم جنگ اصلی نیز فراتر رفته و به حوزههای امنیتی پیرامونی کشیده شده است.
در سطح راهبردی، گزارشهایی نیز از نقش روسیه منتشر شده است. بر اساس گزارشی که به نقل از سه مقام آگاه منتشر شده، روسیه پس از آنکه توان ایران برای ردیابی نیروهای آمریکایی کاهش یافته، اطلاعات مربوط به موقعیت ناوها و هواپیماهای آمریکا در خاورمیانه را در اختیار تهران قرار داده است. مقامهای روس تا لحظه انتشار این گزارش واکنشی رسمی نشان ندادهاند.
آمریکا همزمان به پشتیبانی تسلیحاتی خود از اسرائیل ادامه داده است. وزارت خارجه آمریکا فروش ۱۵۱.۸ میلیون دلار مهمات و خدمات پشتیبانی به اسرائیل را تصویب کرده و این معامله بدون طی روند معمول بررسی در کنگره، با اعلام وضعیت اضطراری از سوی مارکو روبیو انجام شده است. همچنین ترامپ با مدیران هفت شرکت بزرگ صنایع دفاعی آمریکا دیدار کرده و گفته است آنان پذیرفتهاند تولید تسلیحات را با سرعت بیشتری افزایش دهند.
جنگ، همچنان در خاورمیانه شعلهور و درحال گسترش است. دونالد ترامپ در تازهترین سخنان خود هشدار داده است که روز شنبه، ایران «بسیار سخت» مورد هدف قرار خواهد گرفت. او همچنان تاکید کرد که درحال بررسی گزینه گسترش دامنه اهداف در ایران است. مسعود پزشکیان، رییسجمهوری ایران نیز در واکنش به سخنان ترامپ در مورد «تسلیم بیقید و شرط» تهران، گفت که ایران تسلیم اسرائیل و آمریکا نخواهد شد. پزشکیان، همچنان از کشورهای همسایه به دلیل هدف قرار گرفتن از سوی تهران، عذرخواهی کرد و اطمینان داه تا زمانی که از این کشورها برضد ایران حملهای صورت نگیرد، دیگر هدف قرار نخواهند گرفت. اما در آخر همین سخنانش مجددا کشورهای منطقه را تهدید کرد و امروز نیز حمله به کشورهای دیگر ادامه یافت.
ستونهای دود در پی حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به تهران، ۵ مارس ۲۰۲۶ © AP – Vahid Salemi
سنتکام از انهدام بیش از ۳۰۰۰ هدف در خاک ایران خبر داد
فرماندهی مرکزی آمریکا با انتشار آماری تکاندهنده، از فلج کردن ساختار امنیتی و دریایی دولت ایران خبر داد؛ همزمان گزارشهای مستقل از آسیب به برخی زیرساختهای غیرنظامی پرده برداشتهاند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده(سنتکام) با انتشار بیانیهای رسمی در پلتفرم «ایکس»، ابعاد جدیدی از عملیات نظامی گسترده علیه دولت ایران را فاش کرد. طبق این بیانیه، ارتش آمریکا در هماهنگی با متحدان خود، بیش از ۳۰۰۰ هدف راهبردی را در سراسر جغرافیای ایران مورد اصابت قرار داده است.
سنتکام هدف از این حملات را «تضعیف بنیادین ساختار امنیتی جمهوری اسلامی» و رفع تهدیدهای فوری علیه نیروهای آمریکایی عنوان کرده است. آمار منتشر شده نشاندهنده ضربهای کاری به توان دریایی دولت ایران است که طبق آن:
– نابودی یا آسیب جدی به ۴۳ شناور نظامی: شامل قایقهای تندرو سپاه و ناوچههای کلاس موج.
– هدفگیری ۳۰۰۰ نقطه استراتژیک: شامل زاغههای مهمات، مراکز فرماندهی، رادارهای پدافندی و ایستگاههای پهپادی.
در حالی که سنتکام بر «دقت بالای اصابتها» تاکید دارد، بخش وریفای (تایید محتوای) رسانههای بینالمللی از جمله بیبیسی، با تکیه بر تصاویر ماهوارهای و نقشهبرداریهای دیجیتال، ابعاد دیگری از این جنگ را نمایان کردهاند.
بر اساس این گزارشهای مستقل، علیرغم اولویتبندی اهداف نظامی، برخی از مراکز غیرنظامی نیز در شعلههای این نبرد آسیب دیدهاند. گزارشها حاکی از اصابت یا سرایت انفجارها به محیطهای آموزشی و مدارس در مناطق پرجمعیت، حداقل یک بیمارستان و مراکز درمانی در مجاورت پادگانها و نمادهای شهری و زیرساختهای عمومی در کلانشهرها است.
تحلیلگران نظامی معتقدند وسعت این حملات نشاندهنده خروج از مرحله «پاسخ محدود» و ورود به فاز «انهدام کامل زیرساختهای حاکمیتی» است. سنتکام مدعی است که این اقدامات برای تضمین ثبات طولانیمدت در خاورمیانه و حفاظت از متحدان واشنگتن ضروری بوده است. با این حال، آسیب به اماکن غیرنظامی موجی از نگرانیها را در مورد وضعیت انسانی در شهرهای بزرگ ایران برانگیخته است.
این عملیات که با نام «خشم حماسی» شناخته میشود، عملا زنجیره فرماندهی و دفاعی دولت ایران را در بسیاری از نقاط کشور به نقطه فروپاشی رسانده است.
آمادهباش کامل لشکر ۸۲ هوابرد آمریکا برای عملیات در عمق ایران
زده شدن زنگ خطر برای زبدهترین نیروهای چترباز ارتش آمریکا؛ لغو ناگهانی تمرینات و تغییر وضعیت به «اعزام فوری»، نشاندهنده آغاز فاز نهایی عملیات «خشم حماسی» است.
گزارشهای منتشرشده از پایگاه نظامی فورتلیبرتی حاکی است که لشکر ۸۲ هوابرد ارتش آمریکا (82nd Airborne Division)، مشهور به «شیاطین سرخ»، دستور آمادهباش کامل را دریافت کرده است. این لشکر که بازوی واکنش سریع پنتاگون محسوب میشود، تمامی تمرینات آموزشی خود را بهطور ناگهانی لغو کرده و فرایند بارگیری تجهیزات سنگین به هواپیماهای ترابری C-17 را آغاز نموده است.
لشکر ۸۲ هوابرد به عنوان یک واحد پیادهنظام زبده، تخصص منحصربهفردی در عملیاتهای برونمرزی و فرود با چتر نجات در «مناطق ممنوعه و غیرقابل دسترس» دارد. توانایی این لشکر برای استقرار در هر نقطه از جهان ظرف کمتر از ۱۸ ساعت، آن را به گزینهای کلیدی برای تصرف سریع مراکز فرماندهی، میادین نفتی و سایتهای حساس موشکی در عمق خاک ایران تبدیل کرده است.
ناظران نظامی معتقدند اعزام این لشکر پس از انهدام گسترده پدافند هوایی و مراکز هوافضای سپاه، به معنای تغییر راهبرد ائتلاف از «بمباران دوربرد» به «تصرف و تثبیت» است. حضور «شیاطین سرخ» در منطقه خاورمیانه، هشداری جدی به بقایای نیروهای مسلح دولت ایران است که ائتلاف خود را برای عملیاتهای مستقیم در مراکز حساس شهری و پایگاههای استراتژیک آماده میکند.
انتشار خبر آمادهباش لشکر ۸۲، موجی از نگرانی را در میان لایههای امنیتی پایتخت ایجاد کرده است. تخصص این نیروها در عملیاتهای «اشغال و پاکسازی»، تهدیدی مستقیم برای مقرهای زیرزمینی و تونلهای مخفی فرماندهی در تهران و البرز محسوب میشود.
همزمان با این آمادهباش، گزارشها از پایگاه هوایی «العدید» در قطر و «علیالسالم» در کویت نشاندهنده آمادهسازی باندها برای پذیرش موج جدید نیروهای پیاده است. پنتاگون اعلام کرده است که هدف از این جابهجایی، تضمین امنیت منطقه و جلوگیری از هرگونه تحرک ایذایی در تنگه هرمز در فاز پایانی درگیریهاست.
ناو هواپیمابر «جورج بوش» به سمت ایران روانه شد
با پیوستن سومین ناو هواپیمابر استراتژیک به منطقه، ائتلاف بزرگترین تجمع قدرت دریایی خود را پس از جنگ عراق برای نهایی کردن عملیات «خشم حماسی» رقم میزند.
گزارشهای رسمی از ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا(سنتکام) حاکی از آن است که ناو هواپیمابر یواساس جورج اچ.دبلیو بوش(CVN 77) پس از تکمیل تمرینات نهایی خود در سواحل ویرجینیا، دستور اعزام فوری به منطقه تحت مسئولیت ناوگان پنجم را دریافت کرده است.
با اعزام ناو «جورج بوش»، این سومین ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز و فورد است که طی روزهای اخیر در منطقه مستقر میشود. در حال حاضر ناو آبراهام لینکلن در دریای عرب مستقر است. ناو جرالد فورد(پیشرفتهترین ناو جهان) با عبور از کانال سوئز به دریای سرخ رسیده است. ناو جورج بوش برای تقویت موج نهایی حملات و پوشش کامل خلیج در راه است.
دریابان الکسیس واکر، فرمانده گروه ضربت ۱۰، در بیانیهای اعلام کرد که این ناوگروه تمامی گواهینامههای لازم برای «عملیات رزمی بزرگ در سطح جهانی» را دریافت کرده است. وی تأکید کرد: «این کشتی تنها برای یک هدف وجود دارد: نمایش قدرت کوبنده در هر نقطهای که منافع ملی ما ایجاب کند.»
ناظران نظامی معتقدند استقرار همزمان سه ناو هواپیمابر، پیامی مستقیم به بقایای نیروی دریایی سپاه و گروههای نیابتی است. این حجم از قدرت آتش، توانایی ائتلاف برای انجام ۱۵۰۰ سورتی پرواز در روز و هدف قرار دادن همزمان صدها نقطه در عمق خاک ایران را به شدت افزایش میدهد.
در حالی که پنتاگون بر جنبه دفاعی و بازدارندگی این اعزام تأکید دارد، کارشناسان معتقدند این جابهجایی عظیم با اظهارات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر «عدم مذاکره و گزینه تسلیم» همخوانی کامل دارد. انتظار میرود با رسیدن ناو جورج بوش به نزدیکی تنگه هرمز، فشار نظامی بر مراکز موشکی و تاسیسات زیربنایی دولت ایران به اوج تاریخی خود برسد.
ترامپ میگوید با روی کار آمدن یک «رهبر مذهبی» دیگر در ایران مشکلی ندارد
دونالد ترامپ روز جمعه در مصاحبهای با یکی از مجریهای معروف شبکه سیانان گفت که با روی کار آمدن یک «رهبر مذهبی» دیگر در ایران مشکلی ندارد.
دِینا بَش، مجری سیانان، روز جمعه گزارشی از گفتوگوی تلفنیاش با رئیس جمهور آمریکا را در این شبکه ارائه کرد که بر اساس آن ترامپ تأکید کرده است که رهبر آینده ایران حتی «لزومی ندارد که رهبری دموکراتیک باشد.»
به گفته خانم بش، رییس جمهور آمریکا گفته است: «مشکلی با رهبر مذهبی دیگر در ایران ندارم، رهبر (آینده ایران) لزوما هم نباید دموکراتیک باشد، فقط باید کسی باشد که با آمریکا و اسرائیل و با مردم دیگر کشورهای خاورمیانه درست رفتار کند.»
ترامپ همچنین گفته است: «ایران کشوری که یک هفته پیش بود دیگر نیست، یک هفته پیش ایران قوی بود، اما حالا خنثی شده است.»
یک هفته پیش، آمریکا و اسرائیل عملیات مشترکی را علیه جمهوری اسلامی در خاک ایران آغاز کردند که در همان ساعت ابتدایی جان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را گرفت.
آمریکا استفاده از پایگاههای نظامی بریتانیا علیه ایران را آغاز کرد
وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد که نیروهای مسلح آمریکا استفاده از برخی پایگاههای نظامی این کشور را برای انجام «عملیات دفاعی» در ارتباط با درگیریهای خاورمیانه آغاز کردهاند. به گفته این وزارتخانه، هدف این عملیات جلوگیری از شلیک موشکهای ایران در منطقه و حفاظت از جان شهروندان بریتانیایی است.
بر اساس گزارشها، بمبافکنهای بی-یک لنسر نیروی هوایی آمریکا در پایگاه نیروی هوایی رویال فرفورد در جنوبغربی انگلستان فرود آمدهاند. لندن پیشتر با استفاده آمریکا از برخی پایگاههای خود، از جمله این پایگاه و پایگاه دیهگو گارسیا در اقیانوس هند، برای حمله به سایتهای موشکی ایران موافقت کرده بود.
کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا گفته است دولتش نمیخواست بدون مبنای حقوقی روشن وارد جنگ شود. طبق یک نظرسنجی، بیش از نیمی از شهروندان بریتانیا از تصمیم اولیه دولت برای احتیاط در این زمینه حمایت کردهاند.
هشدار سپاه به نیروهای آمریکایی در مورد تنگه هرمز
سپاه پاسداران ایران در واکنش به آماده شدن نیروهای آمریکایی برای اسکورت کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، گفته که منتظر چنین اقدام آمریکا هستند.
پس از آغاز درگیریها و به دنبال هشدار ایران، رفت و آمد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، مختل شده و تاکنون به سه کشتی در این آبراه حیاتی برای تجارت جهانی، حمله شده است.
سپاه پاسداران در تازهترین واکنش هشدارآمیز خود، گفته که «توصیه میکنیم پیش از هرگونه تصمیمی، آمریکاییها آتشسوزی ابرنفتکش آمریکایی بریجتون در سال ۱۹۸۷ را به یادآورند.»
پیشتر، وزیر انرژی آمریکا اعلام کرده بود که نیروی دریایی این کشور در حال آمادهسازی برای اسکورت کشتیها از تنگه هرمز است و این اقدام «بهمحض آنکه شرایط منطقی باشد» آغاز خواهد شد.
بر اساس دادههای شرکت خدمات کشتیرانی مرینترفیک که توسط خبرگزاری فرانسه تجزیه و تحلیل شده است، از روز دوشنبه مجموعا تنها ٩ نفتکش، کشتی باری و کانتینربر، که برخی از آنها گاهی موقعیت خود را پنهان کردهاند، از تنگه هرمز عبور کردهاند. بر این اساس، پس از حمله روز یکشنبه به سه کشتی، حداقل سه تانکر و یک کشتی حامل گاز از این تنگه عبور کردهاند.
تقریبا ۲۰ درصد از نفت خام جهان و حدود ۲۰ درصد از گاز طبیعی مایع (LNG)از تنگه هرمز عبور میکند.
اظهارات ظاهرا متناقض پزشکیان و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا
در پی عذرخواهی مسعود پزشکیان از همسایگان ایران و وعده او به توقف حملات به آنها، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا گفته است که تاکنون «هیچ تعرضی» به این کشورها صورت نگرفته است و تاکید کرده است که تمام پایگاههای آمریکا و اسرائیل در منطقه همچنان هدف نیروهای مسلح جمهوری اسلامی قرار خواهد گرفت.
مسعود پزشکیان، رییس جمهور و عضو شورای موقت سه نفره انتخاب رهبری، گفته بود که این شورا تصویب کرده است که دیگر به کشورهای همسایه حمله نشود، مگر آنکه از «مبداء آن کشورها» به ایران حملهای صورت بگیرد. آقای پزشکیان در توضیح حملاتی که تاکنون به کشورهای همسایه صورت گرفته است گفت که نیروهای مسلح در نبود فرماندهان، «آتش به اختیار» عمل کردند.
اما به نظر میرسد که قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا که مسئولیت هماهنگی و نظارت عملیاتی نیروهای مسلح را بر عهده دارد، تاکید دارد که در صورت ادامه حملات آمریکا و اسرائیل، حتی اگر مبداء این حملات کشورهای همسایه نباشد، ایران به هدف قرار دادن پایگاهها و منافع آمریکا و اسرائیل در این کشورها ادامه خواهد داد:
«پیرو فرمایشات ریاست محترم جمهوری نیروهای مسلح برای چندمین بار اعلام میکنند منافع و حاکمیت ملی کشورهای همسایه را محترم میشمارند و تاکنون نیز هیچ تعرضی به آنها نداشتهاند لیکن در تداوم اقدامات هجومی قبلی تمام پایگاههای نظامی و منافع آمریکای جنایتکار و رژیم جعلی صهیونیستی در زمین و دریا و فضا در منطقه به عنوان هدف اصلی زیر ضربات کوبنده و سهمگین نیروهای مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.»
ابراهیم عزیزی، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز حمله به پایگاههای آمریکا و اسرائیل را در منطقه «مشروع و قانونی» خوانده است.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس گفته است: «همه پایگاههای صهیونی آمریکایی مستقر در منطقه، هدف مشروع و قانونی ما در این جنگ هستند. ایران اسلامی هیچ خط قرمزی در دفاع از منافع ملی ندارد.»
او در این پیام، همچنین گفته است که «این نبرد ادامه دارد.»
دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، عذرخواهی رییسجمهور ایران از کشورهای همسایه و وعده او به توقف حملات به آنها را نشانه «تسلیم شدن» ایران به همسایگانش تفسیر کرده و گفته است که این امر «فقط» بهدلیل «حملات بیامان» آمریکا و اسرائیل بوده است.
کشورهای همسایه ایران از پیش از آغاز جنگ پیوسته تاکید داشتهاند که اجازه نمیدهند از آسمان و خاکشان برای حمله به ایران استفاده شود.
محسنی اژهای: حملات به برخی کشورهای منطقه ادامه خواهد یافت
غلامحسین محسنی اژهای، عضو شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد حملات این کشور به اهدافی در برخی کشورهای منطقه که بهگفته او «در اختیار دشمن» قرار گرفتهاند، ادامه خواهد یافت.
این موضع محسنی اژهای در تضاد با سخنان ساعاتی پیش مسعود پزشکیان، رییسجمهور و دیگر عضو شورای موقت رهبری، درباره توقف حمله به کشورهای همسایه است.
محسنی اژهای روز شنبه ۱۶ اسفند مدعی شد شواهد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نشان میدهد جغرافیای برخی کشورهای منطقه «آشکارا و نهان در اختیار دشمن است» و از آن مناطق برای حمله به ایران استفاده شده است.
او تاکید کرد که «حملات شدید به این اهداف ادامه خواهد داشت» و افزود «این راهبرد هماکنون در حال اجراست و دولت و دیگر ارکان نظام در این زمینه متفقالقول هستند».
این اظهارات در حالی است که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و دیگر عضو شورای موقت رهبری، ساعاتی پیش در پیامی ویدئویی از کشورهای همسایه عذرخواهی کرد و گفت نیروهای مسلح ایران دیگر به این کشورها حمله نخواهند کرد.
پزشکیان در این پیام اذعان کرد که سپاه پاسداران در یک هفته گذشته، پس از آغاز حمله مشترک آمریکا و اسرائیل که مرگ علی خامنهای را نیز به دنبال داشت، «آتشبهاختیار» عمل کردهاند.
اقدامات سپاه پاسداران در روزهای اخیر واکنشهای شدیداللحن شماری از کشورهای عربی و همچنین جمهوری آذربایجان را به دنبال داشته است.
رییسجمهور ایران در عین حال تأکید کرد تنها در صورتی حملهای به کشورهای همسایه انجام خواهد شد که از خاک آنها به سوی ایران شلیکی صورت گیرد.
بافل طالبانی و عباس عراقچی تلفنی صحبت کردند
بافل طالبانی رییس اتحادیه میهنی کردستان(ینک)، و عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، تلفنی گفتوگو کردند و طالبانی اظهار داشت که آنها بر یافتن راه حل مسالمتآمیز برای مشکلات و بازگشت به گفتوگو تاکید کردند.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، و بافل طالبانی رییس ینک، درباره تحولات نظامی اخیر و تنشهای منطقه گفتوگو کردند. بافل طالبانی در این گفتوگوی تلفنی، دیدگاه ینک را مبنی بر تلاش برای آرام کردن اوضاع و دستیابی به راهحلهای مسالمتآمیز و گفتوگو به منظور حفظ امنیت و ثبات در خاورمیانه بیان کرد.
عباس عراقچی، همچنین از نقش مثبت بافل طالبانی و حزب ینک در حفظ ثبات عراق و اقلیم کردستان تقدیر و بر اهمیت تداوم روابط تاکید کرد.
حمله موشکی به فرودگاه بینالمللی دبی پس از عذرخواهی رییسجمهور ایران از کشورهای همسایه
تنها مدتی پس از عذرخواهی رسمی پزشکیان از همسایگان، شلیک پرتابههای سپاه به سمت دبی، از شکاف عمیق و فروپاشی وحدت فرماندهی در ساختار قدرت رژیم پرده برداشت.
در حالی که سخنان مسعود پزشکیان مبنی بر «عدم دشمنی با همسایگان» و عذرخواهی از کشورهای منطقه، بارقههایی از فروکش کردن تنش را ایجاد کرده بود، حمله پهپادی و موشکی به فرودگاه بینالمللی دبی(DXB)، تمام معادلات دیپلماتیک را برهم زد. این حمله درست در زمانی رخ داد که دولت در پی یافتن راهی برای خروج از انزوای مطلق بود.
گزارشهای میدانی از دبی حاکی از وقوع چندین انفجار در محدوده انبارها و باندهای پروازی است. منابع امنیتی معتقدند این حمله توسط واحدهای خودسر یا تحت فرمان مستقیم تندروهای سپاه انجام شده تا پیام «عدم تبعیت از دولت» را به جامعه جهانی مخابره کنند. این اقدام متناقض نشاندهنده آن است که دستگاه دیپلماسی و ریاستجمهوری عملا هیچ کنترلی بر بازوهای نظامی دولت ندارند.
تحلیلگران سیاسی این حمله را نشانهای بارز از «بحران فرماندهی» در تهران میدانند. در حالی که پزشکیان در پیام تلویزیونی خود از مردم خواست برای حفظ کشور متحد بمانند، شلیک به سمت دبی نشان داد که هستههای سخت قدرت در سپاه، مسیر «انتحار سیاسی» را بر دیپلماسی ترجیح میدهند. برخی ناظران این حرکت را یک «کودتای عملیاتی» علیه مواضع ملایمتر دولت تلقی میکنند.
وزارت خارجه امارات متحده عربی در بیانیهای فوری، سخنان پزشکیان را «فریب افکار عمومی» خواند و تاکید کرد که تهران باید بهای این تناقض مرگبار را بپردازد. همزمان، ناوگروه ضربت ایالات متحده در خلیج وضعیت عملیاتی خود را به بالاترین سطح تغییر داده است. گفته میشود ائتلاف در حال برنامهریزی برای پاسخی است که این بار مستقیما مراکز تصمیمگیری و اتاقهای فکر فرماندهان تندرو را هدف قرار دهد.
در داخل ایران، انتشار خبر حمله به دبی بلافاصله پس از پیام صلحجویانه رییسجمهور، موجی از سردرگمی و خشم را در رسانههای مجازی برانگیخته است.
واکنش ایران به سخنان ترامپ در مورد جانشینی خامنهای
پس از آنکه دونالد ترامپ اعلام کرد که او در انتخاب جانشین خامنهای باید نقش داشته باشد، سفیر ایران در سازمان ملل، به این سخنان واکنش نشان داد و آن را محکوم کرد.
امیر سعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، گفت که «انتخاب رهبری ایران کاملا مطابق با رویههای قانون اساسی ما و صرفا با خواست مردم ایران و بدون هیچگونه دخالت خارجی انجام خواهد شد.»
پوتین در گفتوگو با پزشکیان خواستار توقف فوری جنگ ایران شد
ولادیمیر پوتین در تماس تلفنی با مسعود پزشکیان، کشته شدن شمار زیادی از غیرنظامیان در پی آنچه که «تهاجم مسلحانه اسرائیل و آمریکا علیه ایران» خواند را تسلیت گفت و خواستار توقف فوری درگیریها شد.
کرملین در بیانیهای اعلام کرده که رییسجمهور پوتین در جریان این گفتوگو با رییسجمهور ایران، همچنان کشتهشدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را تسلیت گفته است.
در بیانیهای کرملین در این مورد، آمده که ولادیمیر پوتین بار دیگر بر موضع اصولی روسیه در حمایت از توقف فوری درگیریها، رد استفاده از زور بهعنوان راهحل مسائل مربوط به ایران یا مسائل ناشی از تحولات خاورمیانه، و بازگشت سریع به مسیر حلوفصل دیپلماتیک تاکید کرد.»
انفجارهای شدید در منامه، پایتخت بحرین
به گزارش دو خبرنگار خبرگزاری فرانسه، روز شنبه انفجارهای شدیدی در شهر منامه، پایتخت بحرین شنیده شد. یکی از خبرنگاران این خبرگزاری گفت که دستکم پنج صدای انفجار را در شهر شنیده است.
انفجارهای جدید درحالی صورت میگیرد که مقامات ایران روز شنبه اظهارات ضد و نقیضی درباره توقف یا تداوم حمله به کشورهای عربی خلیج فارس بیان کردند.
رهگیری حملات در عربستان سعودی
همزمان با افزایش حملات ایران به سراسر خلیج فارس، وزارت دفاع عربستان سعودی نیز اعلام کرده که یک موشک بالستیک شلیکشده بهسوی پایگاه هوایی که محل استقرار نیروهای نظامی آمریکا است را رهگیری کرده است.
خبرگزاری دولتی عربستان سعودی نیز گزارش داده که یک حمله پهپادی به یک میدان نفتی در نزدیکی مرز امارت متحده عربی خنثی شده است. این رویداد پس از دستکم دو حمله پهپادی گزارششده در اوایل هفته رخ داده است. در دو حمله پیشین، پالایشگاهی در شرق این کشور هدف قرار گرفته بود.
هشدار خالد بن سلمان به تهران؛ از «اشتباه محاسباتی» پرهیز کنید
وزیر دفاع عربستان پس از رهگیری دهها موشک و پهپاد در آسمان پایتخت و مناطق نفتی، بر حق پاسخگویی ریاض تاکید کرد و از تهران خواست مسیر «خردمندی» را در پیش بگیرد.
در پی تشدید حملات موشکی و پهپادی ایران به زیرساختهای استراتژیک در عمق خاک عربستان، شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع این کشور، روز شنبه ۱۶ اسفندماه هشدار تندی صادر کرد. این واکنش پس از آن صورت گرفت که سامانههای پدافندی عربستان بامدادی پرکار را برای دفع پرتابههای ایرانی سپری کردند.
طبق اعلام رسمی وزارت دفاع عربستان، پدافند هوایی این کشور موفق به رهگیری و انهدام ۱۶ فروند پهپاد انتحاری که در چهار موج پیاپی میدان نفتی عظیم «شیبه» (یکی از بزرگترین کانونهای تولید نفت آرامکو) را هدف قرار داده بودند. همچنین یک موشک بالستیک و یک موشک کروز، که به سمت پایگاه هوایی «امیر سلطان» در الخرج (محل استقرار نیروهای آمریکایی) شلیک شده بودند و نیز پهپادهای شناسایی-تهاجمی در شرق ریاض و منطقه ربعالخالی شدهاند.
رایزنی دفاعی با پاکستان و هشدار به تهران
خالد بن سلمان پس از دیدار اضطراری با ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در پیامی صریح اعلام کرد که ریاض و اسلامآباد در چارچوب «توافقنامه مشترک دفاع راهبردی»، اقدامات لازم برای متوقف کردن حملات ایران را بررسی کردهاند. وی تأکید کرد: «امیدواریم طرف ایرانی خردمندی به خرج داده و از اشتباه محاسباتی پرهیز کند؛ چرا که چنین اقداماتی امنیت و ثبات کل منطقه را تضعیف میکند.»
اگرچه مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، ساعاتی پیش از همسایگان عذرخواهی کرده بود، اما مقامات دفاعی عربستان معتقدند استمرار حملات پهپادی به میادین نفتی، نشاندهنده تضاد در ساختار تصمیمگیری تهران است. ناظران نظامی میگویند ریاض اکنون با اتخاذ رویکردی «تدافعی-تهاجمی»، به نیروهای خود اجازه داده است در صورت تکرار حملات، پاسخ را مستقیماً در خاک ایران تلافی کنند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که ائتلاف بینالمللی با تسلط بر آسمان منطقه، فشار بر بقایای توان موشکی دولت ایران را به اوج رسانده است.
ایران سلیمانیه و هولیر را هدف حمله قرار داد
ایران کمپ کومهله زحمتکشان، روستای زَرگویز و فرودگاه حریر را هدف حمله قرار داد. اعلام شد که در این حمله یک کانکس دچار آتشسوزی شده اما تلفات جانی گزارش نشده است.
رژیم ایران در ساعات اواخر شب، کمپ کومهله زحمتکشان کردستان و روستای زرگویز در سلیمانیه و همچنین فرودگاه حریر در هولیر را هدف حمله قرار داد.
مسئولین کومهله زحمتکشان کوردستان اعلام کردند که این حمله هیچگونه تلفات جانی در پی نداشته است. از سوی دیگر، در ساعات شب روستای زرگویز واقع در خط مرزی سلیمانیه نیز توسط پهپادها و تسلیحات مختلف بمباران شد. بر اساس اطلاعات نقل شده از سوی شهروندان منطقه، صدای چهار انفجار بزرگ در خط مرزی شنیده شده است.
تاکنون نهادهای امنیتی سلیمانیه بیانیهای رسمی در خصوص خسارات یا تلفات ناشی از این حمله و یا اینکه حمله توسط چه کسی انجام شده، صادر نکردهاند.
ارتش آذربایجان به حالت آمادهباش درآمده است
جمهوری آذربایجان روز پنجشنبه ۱۴ اسفند-۵ مارس، از حمله پهپادهای ایران به جمهوری خودمختار نخجوان خبر داد.
وزارت خارجه آذربایجان در بیانیهای اعلام کرد یکی از پهپادها به ساختمان ترمینال فرودگاه بینالمللی نخجوان برخورد کرده و پهپاد دیگری نزدیک مدرسهای در روستای شکرآباد سقوط کرده است. در این حملات چهار غیرنظامی زخمی شدند و خسارتهایی نیز به ساختمان فرودگاه وارد شد.
جمهوری آذربایجان این حمله را «نقض حقوق بینالملل» دانست و به ایران هشدار داد در صورت تکرار چنین حوادثی حق اقدام متقابل را برای خود محفوظ میداند.
وزارت خارجه آذربایجان در اعتراض به حمله پهپادی ایران مجتبی دمیرچیلو، سفیر ایران در باکو را احضار و عبور کامیونهای ایرانی از تمامی گذرگاههای مرزی را ممنوع کرد.
الهام علیاف، رییس جمهور آذربایجان دستور داد دیپلماتهای این کشور از سفارت آذربایجان در تهران و کنسولگری این کشوردر تبریز خارج شوند.
کشورهای منطقه و همسایه آذربایجان از جمله گرجستان، پاکستان و ترکیه نیز حمله به نخجوان را به شدت محکوم کردند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان روز جمعه ۱۵ اسفند-۶ مارس، در تماس تلفنی با علیاف اعلام کرد که کشورش در کنار آذربایجان ایستاده است.
آذربایجان دیپلماتهای خود را از ایران به دلایل امنیتی تخلیه میکند
جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه آذربایجان، روز جمعه اعلام کرد که این کشور در حال تخلیه دیپلماتهای خود از ایران است تا امنیت آنها تامین شود. این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که باکو اعلام کرد چهار پهپاد ایرانی وارد حریم هوایی آن شده و چهار نفر را در منطقه خودمختار نخجوان زخمی کردهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، بایراموف در یک کنفرانس خبری در باکو گفت که آذربایجان در حال خارج کردن کارکنان سفارت خود در تهران و سرکنسولگریاش در تبریز -بزرگترین شهر شمال غربی ایران که جمعیت قابل توجهی از آذربایجانیهای قومی در آن زندگی میکنند- است.
وی افزود: «به دستور الهام علیاف، رییسجمهور، دستور تخلیه سفارت ما در تهران و سرکنسولگری در تبریز از ایران صادر شده و این دستورات در حال اجرا است. ما نمیتوانیم جان مردم خود را به خطر بیندازیم.»
آذربایجان روز پنجشنبه با شدت به آنچه «نفوذ پهپادهای ایرانی به منطقه نخجوان» خواند، واکنش نشان داد و رییسجمهور علیاف تهدید به تلافی کرد. ایران اعلام کرده است که این پهپادها را شلیک نکرده است.
روابط دو کشور مدتهاست که پرتنش بوده و نزدیکی آذربایجان به اسرائیل خشم تهران را برانگیخته است.
آذربایجان و ایران هر دو عمدتا شیعهمذهب هستند، اما دولت آذربایجان کاملا سکولار است.
جمهوری آذربایجان: طرح تروریستی سپاه پاسداران را خنثی کردیم
سرویس امنیت دولتی جمهوری آذربایجان اعلام کرد توانسته است از اجرای عملیات خرابکارانه و جمعآوری اطلاعات جاسوسی که از سوی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در خاک جمهوری آذربایجان برنامهریزی شده بود، جلوگیری کند.
به گزارش خبرگزاری دولتی آذربایجان (آذرتاج)، سرویس امنیتی آذربایجان گفته در این طرح ترویستی تأسیسات راهبردی هدف قرار گرفته بودند تا با ایجاد رعب و وحشت در جامعه، به اعتبار بینالمللی کشور لطمه وارد شود.
این گزارش میگوید اهداف موردنظر شامل خط لوله نفت باکو–تفلیس–جیهان، سفارت اسرائیل در آذربایجان، یکی از رهبران جامعه دینی یهودیان آذربایجان و کنیسه «اشکنازی» بوده است.
خبرگزاری آذرتاج درباره جزئیات این طرح ترویستی نوشته است «سه دستگاه انفجاری به داخل خاک آذربایجان وارد شده بود، اما پیش از انتقال به فرد دیگر، خنثی و توقیف شدند. همچنین اقدامات عملیاتی و جستوجوی گستردهای برای شناسایی تأسیسات راهبردی و اهداف مورد علاقه سرویسهای ویژه ایران در آذربایجان، و نیز افرادی که با آنان همکاری میکردند، سازماندهی شد.»
در ادامه این گزارش آمده است: «بر پایه تحقیقات انجامشده، مشخص گردید دو شهروند جمهوری اسلامی ایران به نامهای «بهنام صاحبعلی رستمزاده» و «یاسر رحیم زنگیان» با هماهنگی و تبانی قبلی، با فردی به نام «ترخان ترلاناوغلو گولیاُف»(شهروند جمهوری آذربایجان) تماس مجرمانه برقرار کردهاند تا مواد منفجره را بهطور غیرقانونی به خاک آذربایجان منتقل کنند.»
سرویس امنیت آذربایجان در گزارش خود میافزاید «یک کانتینر ناشناس در نزدیکی شهرک شیخ در شهرک صبائیل شناسایی شد که به دستور یاسر رحیم زنگیان، شهروند ایرانی در آنجا قرار گفته بود. پس از بازرسی کانتینر، ۷ کیلو و ۷۳۰ گرم ماده منفجره C-4 که برای انفجار اشیاء و سازههای بتنی در نظر گرفته شده بود، در داخل آن کشف شد.»
فرودگاه حریر هدف قرار گرفت
فرودگاه حریر در هولیر، محل استقرار نیروهای ائتلاف نیز دیشب هدف قرار گرفت. گزارش شده است که پس از حمله دیشب، صبح امروز نیز صدای انفجار قدرتمندی در هولیر شنیده شده است.
منابع محلی گزارش دادند که صدای انفجار ناشی از حمله پهپادی بوده، اما این حمله توسط سیستم پدافند هوایی نیروهای ائتلاف منهدم شده است.
در عراق نیز گزارش شده است که برخی پایگاهها و نقاط متعلق به نیروهای حشدالشعبی هدف قرار گرفته و اعلام شده است که این حملات تلفات زیادی بر جای گذاشته است.
حمله پهپادی به دکلهای مخابراتی در ارتفاعات زمناکو
برجهای پخش و شبکههای ارتباطی در کوه زمناکو از توابع دربندیخان، هدف حمله سه فروند پهپاد قرار گرفتند. منابع محلی در استان سلیمانیه از وقوع یک حمله هوایی در مناطق مرزی کردستان ایران خبر میدهند. طبق گزارشهای رسیده، قله کوه «زمناکو» در محدوده شهرستان دربندیخان از توابع استان سلیمانیه هدف حمله پهپادهای ناشناس قرار گرفته است.
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که در این عملیات، سه فروند پهپاد بهطور همزمان «برجهای پخش و دکلهای مخابراتی» مستقر در این ارتفاعات را مورد اصابت قرار دادهاند. صدای انفجارهای ناشی از این حملات در بخشهای وسیعی از منطقه دربندیخان شنیده شده و منجر به بروز اختلال در شبکههای ارتباطی این محدوده شده است.
بر اساس اطلاعات اولیه، در حالی که این حمله خسارات مادی قابل توجهی به تجهیزات مخابراتی وارد کرده است، هیچ گزارشی مبنی بر وقوع تلفات جانی مخابره نشده است. هنوز هیچ طرف یا گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
این حمله در حالی صورت میگیرد که حریم هوایی منطقه طی روزهای اخیر شاهد پرواز مداوم پهپادهای شناسایی و تهاجمی بوده است. نیروهای امنیتی منطقه تحقیقات خود را برای شناسایی منشا این حملات آغاز کردهاند.
وزیر خارجه هند پهلو گرفتن یک کشتی نیروی دریایی ایران را تایید کرد
وزیر خارجه هند، شنبه ۷ مارس، تایید کرد که در تازهترین مورد، یک ناو نیروهای ایرانی در آبهای این کشور، پهلو گرفته است. این درحالی است که پیش از این، نیروهای آمریکایی اعلام کرده بودند که یک کشتی ایرانی را غرق کرده و یک کشتی دیگر نیز از سریلانکا درخواست کمک کرده است.
وزیر خارجه هند، گفته است که این ناو ایرانی پس از بروز «مشکل» با مجوز هند در شهر بندری «کوچی» در جنوب این کشور پهلو گرفته است. او افزوده است که «فکر میکنم این کار از نظر انسانی درست بود.»
یک زیردریایی آمریکایی، چهارشنبه، ناو جنگی ایرانی را در سواحل سریلانکا غرق کرد. کشتی دیگری به نام «آی.آر.آی.اس بوشهر» نیز از سریلانکا درخواست کمک کرده و بیش از ۲۰۰ سرنشین آن به ساحل منتقل شدند. هر دو کشتی پیشتر در رزمایشهای دریایی به میزبانی هند شرکت کرده بودند، اما وزیر خارجه هند میگوید که با آغاز جنگ، «در سمت اشتباه تحولات قرار گرفتند.»
انتقال سامانه ضدپهپادی آمریکا از اوکراین به خاورمیانه
آمریکا به هدف بالا بردن توان دفاعی خود در برابر حملات پهپادهای ایرانی، قصد دارد سامانه ضدپهپادی تازهای را که در جنگ اوکراین موثر بوده، به خاورمیانه اعزام کند.
به گفته مقامهای آمریکایی، این سامانه که بنام «سیتم ضد پهپادی میروپز» یاد میشود، با استفاده از پهپادهایی که پهپادهای دیگر را رهگیری میکنند، عمل میکند. سیستم با بهرهگیری از هوش مصنوعی حتی در شرایط اختلال در ارتباطات ماهوارهای نیز میتاند اهداف خود را شناسایی و منهدم کند.
این تصمیم درحالی گرفته شده که سامانههای دفاعی مانند موشکهای پتریوت و تاد در رهگیری موشکهای ایرانی، تا اندازه زیادی با موفقیت عمل کردهاند.
با این حال، مقامهای آمریکایی میگویند که پاسخ به حملات پهپادهای شاهد ایرانی، «ناامیدکننده» بوده و تاکید میکنند که گزینههای موثر برای رویارویی با پهپادهای ایرانی در منطقه، برای فعلا محدود است.
آغاز «موج گسترده» حملات اسرائیل
ارتش اسرائیل روز شنبه اعلام کرد که «موج گستردهای از حملات» را علیه اهدافی در تهران آغاز کرده است. رسانههای ایران نیز از وقوع انفجاری در بخش غربی پایتخت خبر دادهاند.
نیروهای اسرائیل پیشتر اعلام کرده بودند که پس از شنیده شدن چندین انفجار ناشی از شلیک موشکهای ایران در تلآویو، دور تازهای از موشکهای ایرانی در مسیر اسرائیل شناسایی شده است.
اسرائیل، همچنان ایران را متهم کرده که از زمان آغاز جنگ «چندینبار» از مهمات خوشهای استفاده کرده است؛ بمبهایی که پس از انفجار در هوا به بمبهای کوچکتر تبدیل شده و در منطقه پخش میشوند.
ایران و اسرائیل هردو عضو کنوانسیونی که استفاده، انتقال، تولید و نگهداری بمبهای خوشهای را ممنوع میکند نیستند. این سلاحها میتوانند در طول زمان تلفات انسانی ایجاد کنند.
ایران آمریکا را به حمله به تاسیسات آبشیرینکن قشم متهم کرد
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی امروز شنبه ایالات متحده را متهم کرد که به تاسیسات آبشیرینکن جزیره قشم در خلیج فارس حمله کردهاست. به گفته وی، آمریکا با حمله به این تاسیسات «مرتکب یک جنایت آشکار و از سر استیصال شده است.»
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس افزود که «تامین آب ۳۰ روستا تحت تأثیر قرار گرفته است». او همچنین افزود: «حمله به زیرساختهای ایران اقدامی خطرناک با پیامدهای جدی است. این ایالات متحده بود که این سابقه را ایجاد کرد، نه ایران.»
فرودگاه بینالمللی کیش هدف قرار گرفت
در ادامه عملیات «خشم حماسی»، زیرساختهای پروازی و پایگاههای پشتیبانی در جزیره کیش هدف حملات سنگین هوایی قرار گرفتند؛ گزارشها از توقف کامل فعالیتهای فرودگاهی و برخاستن دود غلیظ از بخش نظامی حکایت دارند.
طبق گزارشها، فرودگاه بینالمللی کیش هدف حملات موشکی و هوایی قرار گرفته است. این فرودگاه که علاوه بر کاربری غیرنظامی، بهعنوان یک ایستگاه کلیدی برای سوخترسانی و پشتیبانی یگانهای پهپادی و ترابری سپاه پاسداران در مرکز خلیج عمل میکرد، اکنون از مدار خارج شده است.
ساکنان و گردشگران مستقر در هتلهای نوار ساحلی کیش از شنیده شدن صدای حداقل سه انفجار پیاپی خبر دادهاند. تصاویر اولیه منتشر شده در فضای مجازی، ستونهای بلند دود سیاه را نشان میدهد که از محدوده غربی فرودگاه(بخش تاسیسات فنی و نظامی) به هوا برخاسته است. گفته میشود دقت اصابتها به گونهای بوده که باندهای اصلی پرواز برای جلوگیری از نشست و برخاست هواپیماهای نظامی دولت ایران، بهطور کامل تخریب شدهاند.
فرودگاه کیش نقشی حیاتی در زنجیره تامین پدافندی و لجستیکی جزایر سهگانه و سکوهای نفتی ایفا میکرد. هدف قرار گرفتن این مرکز، بلافاصله پس از حمله به منطقه یکم هوادریا در بندرعباس، نشاندهنده استراتژی ائتلاف برای «نابینا کردن» و «زمینگیر کردن» تمامی توانمندیهای هوایی دولت ایران در پهنه آبی خلیج است.
در پی این حملات، وضعیت فوقالعاده در جزیره کیش اعلام شده و نیروهای امنیتی تمامی مسیرهای منتهی به بلوار فرودگاه را مسدود کردهاند. گزارشهای غیررسمی از سردرگمی شدید در میان کادر پروازی و نیروهای پدافندی مستقر در جزیره حکایت دارد. به دلیل قطع احتمالی برخی فیبرهای نوری در پی انفجارها، اختلالات گستردهای در شبکه اینترنت و ارتباطات تلفنی جزیره نیز گزارش شده است.
فرودگاه مهرآباد – تهران
ارتش اسرائیل میگوید ۱۶ هواپیمای نیروی قدس سپاه را در فرودگاه مهرآباد منهدم کرده است
ارتش اسرائیل روز شنبه اعلام کرد که «۱۶ فروند هواپیمای ایرانی» را در فرودگاه مهرآباد تهران هدف قرار داده است. پیشتر گزارشها و تصاویری از حملات هوایی شدید به این فرودگاه در نخستین ساعات شنبه ۱۶ اسفند منتشر شده بود.
در بیانیه ارتش اسرائیل آمده است: «شب گذشته، نیروی هوایی اسرائیل یک موج گسترده از حملات را در سراسر تهران و علیه زیرساختهای نظامی مستقر در فرودگاه مهرآباد تکمیل کرد.»
ارتش اسرائیل مدعی شد که «۱۶ هواپیما» متعلق به نیروی قدس سپاه پاسداران «بهطور دقیق منهدم شد» و سپاه پاسداران را متهم کرد که از فرودگاه مهرآباد که یکی از دو فرودگاه اصلی تهران است، برای ارسال پول و سلاح به نیروهای نیابتی خود در خاورمیانه از جمله حزبالله لبنان استفاده میکرد.
در ادامه بیانیه آمده است: «چندین جنگنده ایرانی که تهدیدی برای هواپیماهای نیروی هوایی اسرائیل در حال عملیات در حریم هوایی ایران بودند نیز هدف قرار گرفتند.»
ساعاتی قبل ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که بیش از ۸۰ جنگنده این کشور یک موج دیگر از حملات را علیه پایگاههای نظامی، سکوهای پرتاب موشک و اهداف دیگر در تهران و مناطق مرکزی ایران انجام دادند.
در یکی از بزرگترین حملات هوایی اعلامشده از سوی اسرائیل از زمان آغاز جنگ، گفته شده جنگندهها یک دانشکده نظامی متعلق به سپاه پاسداران را هدف قرار دادهاند با این ادعا که این مرکز برای عملیاتهای نظامی استفاده میشد.
حملات شدید به بسیاری از مراکز سپاه و اطلاعاتی در اورمیه
دیروز، کلانشهر اورمیه شاهد سنگینترین حملات موشکی و هوایی ائتلاف ایالات متحده و اسرائیل بود؛ بیش از ۱۰ مرکز حساس نظامی، اطلاعاتی و قضایی هدف حملات قرار گرفتند.
گزارشهای دریافتی از مرکز استان اورمیه حاکی از وقوع حملات گسترده و همزمان علیه مراکز موشکی و سپاه-اطلاعات در این منطقه است. طبق مستندات میدانی، نقشه نظامی اورمیه با اصابتهای پیاپی به کلی تغییر کرده است.
در صدر لیست اهداف تخریب شده، دو پادگان راهبردی «المهدی» و «مالک اشتر» قرار دارند که به عنوان مراکز اصلی نگهداری و شلیک موشکهای سپاه در شمالغرب شناخته میشوند. گزارشها همچنین از انفجار مهیب در انبار نفت واقع در مقابل پادگان المهدی حکایت دارند که منجر به قطع شریان سوخترسانی نظامی در منطقه شده است.
برخی از مراکز اطلاعاتی و انتظامی در اورمیه که مورد هدف قرار گرفتند:
– ستاد فرماندهی انتظامی استان و فرماندهی مرزبانی.
– ساختمان اداره کل اطلاعات و ستاد اطلاعات سپاه.
– هنگ مرزی اورمیه و مقر یگان ویژه(عامل اصلی سرکوب اعتراضات خیابانی).
– دادگستری کل استان(بهعنوان بازوی قضایی سرکوب).
علاوه بر مقرهای اصلی، مراکز موسوم به «مجتمع شهید بروجردی»، کلانتری ۱۳ و پایگاه مقاومت بسیج «باقرالعلوم» نیز هدف قرار گرفتهاند. همچنین گزارشهایی از اصابت به یک هتل در سطح شهر که محل استقرار نیروهای غیربومی امنیتی بوده، مخابره شده است.
شاهدان عینی از قطع دسترسی به معبرهای اصلی، پرواز مداوم پهپادها بر فراز شهر و تخلیه برخی ساختمانهای دولتی خبر میدهند.
حملات هوایی به پایگاه استراتژیک هوادریا در بندرعباس
ساعت ۷ صبح امروز، منطقه یکم هوادریا در بندرعباس هدف حملات سنگین هوایی قرار گرفت؛ گزارشها از انهدام چندین بالگرد و زیرساختهای حیاتی این پایگاه حکایت دارند.
ساعت ۷ صبح امروز شنبه، منطقه یکم هوادریا(پایگاه هوایی-دریایی نبوت) در بندرعباس هدف اصابت مستقیم موشکها قرار گرفت. این پایگاه، اصلیترین کانون استقرار بالگردهای ضدزیردریایی و هواپیماهای گشت دریایی سپاه و ارتش در دهانه تنگه هرمز محسوب میشود.
شاهدان عینی در مجاورت بلوار ساحلی بندرعباس از شنیده شدن صدای حداقل چهار انفجار مهیب از سمت فرودگاه و اسکلههای نظامی خبر میدهند. گزارشهای اولیه حاکی از آن است که موشکهای نفوذگر ائتلاف، آشیانههای اصلی نگهداری بالگردهای AB-212 و SH-3 (سیکینگ) را هدف قرار دادهاند. با توجه به دود غلیظی که از محوطه پایگاه برخاسته است، انهدام بخشی از ناوگان هوایی فعال در منطقه قطعی به نظر میرسد.
منطقه یکم هوادریا نقش «چشم بینای» دولت ایران برای رصد تحرکات ناوگان بینالمللی در تنگه هرمز را ایفا میکرد. هدف قرار گرفتن این مرکز در ساعت اولیه صبح، نشاندهنده استراتژی ائتلاف برای قطع کامل اشراف اطلاعاتی و توان واکنش سریع هوایی دولت ایران در خلیج است. این حمله همزمان با گزارشهای مربوط به انهدام شناورهای نظامی در اسکلههای مجاور صورت گرفته است.
در پی این حمله، مسیرهای منتهی به اسکله شهید باهنر و پایگاه دریایی توسط نیروهای امنیتی مسدود شده و وضعیت فوقالعاده در سطح شهر بندرعباس اعلام شده است. گزارشهای غیررسمی از تلفات در میان پرسنل فنی و خلبانان مستقر در پایگاه خبر میدهند، اما سیستمهای سانسور خبری دولت ایران مانع از انتشار آمار دقیق شدهاند.
حملات هوایی گسترده به مواضع نیروهای سپاه در مهران ایلام
بامداد امروز، شهر مرزی مهران هدف موج بیسابقهای از حملات هوایی قرار گرفت؛ از کلانتری و مقر سپاه تا ساختمانهای اداری، کانونهای قدرت در این شهر راهبردی درهم کوبیده شدند.
در حالی که درگیریها در عمق خاک ایران ادامه دارد، شهر مهران به عنوان اصلیترین دروازه خروجی به سمت عراق و پایگاه لجستیکی نیروهای قدس، هدف حملات سنگینی قرار گرفت. گزارشها از تخریب گسترده مراکز نظامی و انتظامی در این شهر حکایت دارند.
طبق گزارشهای تایید شده، ساختمان کلانتری مرکزی مهران و مقر ناحیه مقاومت بسیج و سپاه این شهر هدف اصابت دقیق موشک قرار گرفتهاند. این مراکز که نقش کلیدی در کنترل ترددهای مرزی و سازماندهی نیروهای شبهنظامی داشتند، اکنون به تلی از آوار تبدیل شدهاند. شاهدان عینی از وقوع انفجارهای ثانویه در زاغههای مهمات سپاه مهران خبر میدهند که لرزه بر اندام شهر انداخته است.
گزارشهای محلی همچنین از آسیب جدی به ساختمانهای مرتبط با ستاد بازسازی عتبات عالیات و برخی اماکن مذهبی که به عنوان پوششی برای فعالیتهای لجستیکی و استقرار نیروهای برونمرزی استفاده میشدند، خبر میدهند. ائتلاف ایالات متحده و اسرائیل پیشتر هشدار داده بود که هرگونه مکان غیرنظامی که برای مقاصد نظامی و انبار تسلیحات استفاده شود، هدف مشروع تلقی خواهد شد.
با وقوع این انفجارها، پایانه مرزی مهران بهطور کامل تعطیل شده و نیروهای مرزبانی که از بیم حملات هوایی سنگرها را تخلیه کردهاند، به سمت ارتفاعات مرزی عقبنشینی کردهاند. قطع برق و سیستمهای مخابراتی در مهران، ارتباط این شهر استراتژیک را با مرکز استان ایلام دچار اختلال جدی کرده است.
مراکز فرماندهی و مرزبانی در سنه هدف قرار گرفتند
بامداد امروز، سلسله حملات هوایی و موشکی علیه مراکز کلیدی نیروی انتظامی در شهر سنه صورت گرفت؛ کلانتری ۱۷ شهریور و مرکز فرماندهی کل در میدان ۱۲ فروردین در میان شعلههای آتش ماند.
گزارشها حاکی از آن است که ساختمان کلانتری ۱۷ شهریور و قرارگاه مرزبانی مجاور آن(محدوده میدان ملا بیسارانی – ۲۵) هدف اصابتهای دقیق قرار گرفتهاند. این مرکز که به عنوان یکی از بازوهای اصلی بازداشت و انتقال معترضان در سنه شناخته میشد، دچار تخریب جدی ساختمانی شده است. شاهدان عینی از وقوع انفجاری مهیب و برخاستن دود از بخش «پست ساختمان» این کلانتری خبر میدهند.
همزمان، گزارشهای موثق تایید میکنند که مرکز فرماندهی کل نیروی انتظامی استان واقع در میدان ۱۲ فروردین(محدوده تپه نوزَر) نیز هدف قرار گرفته است. این مرکز، اتاق جنگ و کانون اصلی تصمیمگیری برای گسیل نیروهای یگان ویژه به محلات معترض سنه بود. شدت انفجار در این منطقه به حدی بوده است که صدای آن در محلات شهرک سعدی و بهاران به وضوح شنیده شده و سیستمهای مخابراتی این مقر به کلی از مدار خارج شده است.
در پی این حملات، تمامی خیابانهای منتهی به میدان ۱۲ فروردین و مسیرهای منتهی به میدان ملا بیسارانی توسط زرهپوشهای سپاه مسدود شده است. گزارشهای غیررسمی از تلفات جانی در میان افسران ارشد مستقر در ستاد فرماندهی حکایت دارند، اما به دلیل محاصره شدید امنیتی، از جابهجایی مجروحان توسط آمبولانسهای غیرنظامی جلوگیری میشود.
کلانتری ۱۱ در مهاباد هدف حمله قرار گرفت
در پی موج جدید حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل، مراکز انتظامی و امنیتی در مهاباد هدف قرار گرفتند؛ گزارشها از وقوع انفجارهای مهیب در خیابان طالقانی حکایت دارند.
در ادامه حملات گسترده ارتش آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای نظامی و امنیتی دولت ایران، بامداد امروز جمعه، چندین مرکز وابسته به نیروهای سرکوبگر در شهر مهاباد هدف حملات دقیق قرار گرفتند.
طبق گزارشهای دریافتی از منابع محلی، حوالی ساعت ۰۸:۲۰ صبح امروز، کلانتری ۱۱ مهاباد واقع در خیابان طالقانی هدف حمله قرار گرفته است. شاهدان عینی از شنیده شدن صدای چندین انفجار پیاپی در این منطقه خبر میدهند. تصاویر منتشر شده در رسانههای مجازی نشاندهنده برخاستن دود از ساختمان این کلانتری و تخریب بخشی از ساختمان آن است.
بلافاصله پس از این حملات، یگانهای امنیتی تمامی مسیرهای منتهی به خیابان طالقانی و مراکز حساس شهر را مسدود کردند. این مرکز انتظامی که گفته میشود پیشتر نقش فعالی در بازداشت و سرکوب شهروندان مهابادی داشت، اکنون با خسارات ساختاری روبرو شده است.
تا این لحظه جزئیات دقیقی از میزان خسارات جانی یا تلفات احتمالی نیروهای مستقر در این کلانتری منتشر نشده است. با این حال، اعزام چندین خودروی امدادی به محل اصابت، احتمال وقوع تلفات در میان کادر انتظامی را تقویت کرده است.
ناظران نظامی معتقدند هدف قرار گرفتن کلانتریها در شهرهایی نظیر مهاباد، بخشی از استراتژی ایالات متحده و اسرائیل برای فروپاشی توان کنترل میدانی دولت ایران در مناطق کلیدی کوردستان است.
مواضع سپاه در «رستمآباد» گیلان هدف حملات قرار گرفت
تصاویر و گزارشهای میدانی از استان گیلان حاکی از حملات هوایی به مراکز استقرار نیروهای سپاه در منطقه رستمآباد است؛ این منطقه بهعنوان گلوگاه مواصلاتی شمال ایران شناخته میشود.
بامداد امروز منطقه استراتژیک رستمآباد در شهرستان رودبار، هدف اصابت موشکهای دقیق قرار گرفته است. بر اساس تصاویر منتشر شده در رسانههای مجازی و گزارشهای مردمی، شعلههای بزرگ آتش از بلندیهای رستمآباد که محل استقرار برخی واحدهای آموزشی و زاغههای مهمات سپاه پاسداران است، مشاهده شده است. ساکنان شهرهای رودبار و منجیل از شنیده شدن صدای حداقل دو انفجار مهیب خبر دادهاند که لرزش آن در مناطق کوهستانی اطراف کاملا محسوس بوده است.
قطع شریان پشتیبانی شمال به مرکز
رستمآباد به دلیل قرارگیری در مسیر اصلی آزادراه قزوین-رشت، نقشی کلیدی در جابهجایی نیرو و تجهیزات میان پایتخت و بنادر شمالی ایفا میکند. هدف قرار گرفتن مواضع سپاه در این نقطه، نشاندهنده استراتژی ائتلاف برای ناامن کردن مسیرهای ترانزیت نظامی و جلوگیری از بازآمادگی نیروهای مستقر در سواحل دریای خزر است.
وضعیت امنیتی در جاده رشت-قزوین
گزارشهای غیررسمی حاکی از مسدود شدن موقت بخشهایی از آزادراه در محدوده رستمآباد توسط یگانهای امنیتی است. نیروهای امدادی نظامی به محل حادثه اعزام شدهاند، اما از میزان دقیق تلفات جانی پرسنل مستقر در این پایگاهها اطلاعی در دست نیست. دولت ایران همچنان در قبال حملات به نقاط خارج از پایتخت سکوت اختیار کرده است تا از گسترش وحشت در استانهای شمالی جلوگیری کند.
حملات هوایی به پایگاه استراتژیک هوادریا در بندرعباس
ساعت ۷ صبح امروز، منطقه یکم هوادریا در بندرعباس هدف حملات سنگین هوایی قرار گرفت؛ گزارشها از انهدام چندین بالگرد و زیرساختهای حیاتی این پایگاه حکایت دارند.
ساعت ۷ صبح امروز شنبه، منطقه یکم هوادریا(پایگاه هوایی-دریایی نبوت) در بندرعباس هدف اصابت مستقیم موشکها قرار گرفت. این پایگاه، اصلیترین کانون استقرار بالگردهای ضدزیردریایی و هواپیماهای گشت دریایی سپاه و ارتش در دهانه تنگه هرمز محسوب میشود.
شاهدان عینی در مجاورت بلوار ساحلی بندرعباس از شنیده شدن صدای حداقل چهار انفجار مهیب از سمت فرودگاه و اسکلههای نظامی خبر میدهند. گزارشهای اولیه حاکی از آن است که موشکهای نفوذگر ائتلاف، آشیانههای اصلی نگهداری بالگردهای AB-212 و SH-3 (سیکینگ) را هدف قرار دادهاند. با توجه به دود غلیظی که از محوطه پایگاه برخاسته است، انهدام بخشی از ناوگان هوایی فعال در منطقه قطعی به نظر میرسد.
منطقه یکم هوادریا نقش «چشم بینای» دولت ایران برای رصد تحرکات ناوگان بینالمللی در تنگه هرمز را ایفا میکرد. هدف قرار گرفتن این مرکز در ساعت اولیه صبح، نشاندهنده استراتژی ائتلاف برای قطع کامل اشراف اطلاعاتی و توان واکنش سریع هوایی دولت ایران در خلیج است. این حمله همزمان با گزارشهای مربوط به انهدام شناورهای نظامی در اسکلههای مجاور صورت گرفته است.
در پی این حمله، مسیرهای منتهی به اسکله شهید باهنر و پایگاه دریایی توسط نیروهای امنیتی مسدود شده و وضعیت فوقالعاده در سطح شهر بندرعباس اعلام شده است. گزارشهای غیررسمی از تلفات در میان پرسنل فنی و خلبانان مستقر در پایگاه خبر میدهند، اما سیستمهای سانسور خبری دولت ایران مانع از انتشار آمار دقیق شدهاند.
انفجارهای پیاپی در محدوده «گلستان شهدا»ی اصفهان؛ وقوع انفجارها در پاکدشت
بامداد امروز، مراکز پوششی و مواضع نظامی دولت ایران در اصفهان و پاکدشت هدف حملات هوایی قرار گرفتند؛ اصابت موشکها به مناطقی که کانون تجمع نیروهای ایدئولوژیک سپاه محسوب میشد، لرزه بر اندام شهر انداخت.
گزارشهای اولیه از اصفهان حاکی از آن است که جنگندههای ائتلاف با عبور از لایههای پدافندی، اهداف مشخصی را در مناطق حساس شهری و نظامی درهم کوبیدهاند.
گزارشهای مستند از جنوب شهر اصفهان نشان میدهد که محدوده «گلستان شهدا» و پادگانهای مجاور آن، در فاصله زمانی کوتاه(حدود ۵ دقیقه)، دو بار هدف حملات سنگین قرار گرفتهاند. صدای انفجارها به قدری مهیب بوده که در محلات شیخ صدوق، آپادانا و هشتبهشت به وضوح شنیده شده است.
ناظران نظامی معتقدند هدف قرار گرفتن این محدوده، به دلیل استقرار برخی ستادهای فرماندهی «جنگ نرم» و مراکز پوششی سپاه است که در پوشش اماکن مذهبی، فعالیتهای لجستیکی و هدایت نیروهای شبهنظامی را بر عهده داشتند.
علاوه بر گلستان شهدا، گزارشهای تایید نشده از شنیده شدن صدای انفجار در نزدیکی پایگاه هشتم شکاری و برخی مجتمعهای صنعتی-نظامی در حاشیه اصفهان حکایت دارند. ائتلاف پیشتر اعلام کرده بود که تمامی مراکز اداری، آموزشی و پوششی که در خدمت ماشین جنگی سپاه پاسداران هستند، در بانک اهداف عملیات «خشم حماسی» قرار دارند.
در پی این حملات، نیروهای یگان ویژه و امنیتی مسیرهای منتهی به بزرگراه همت و خیابان سجاد را مسدود کردهاند. شاهدان عینی از اعزام دهها خودروی امدادی به سمت مناطق هدف قرار گرفته خبر میدهند. با توجه به تراکم مراکز نظامی در بافت شهری اصفهان، نگرانیها از خسارات جانبی در مناطق مسکونی افزایش یافته است.
این حملات، همزمان با انهدام مراکز هوافضا در تهران و فرودگاه شیراز، نشاندهنده استراتژی ائتلاف برای قطع زنجیره فرماندهی در کلانشهرهای مرکزی ایران است.
همزمان گزارشها حاکی از وقوع انفجارها در سطح پاکدشت است. تا لحظه تنظیم خبر در مورد جزئیات این واقعه اطلاعی کسب نشده است.
حمله هوایی به فرودگاه «شهید دستغیب»؛ ۵ فروند هواپیمای نظامی منهدم شدند
تصاویر ماهوارهای از فرودگاه «شهید دستغیب» در شیراز پرده از ابعاد خسارت سنگین به نیروی هوایی دولت ایران برداشت؛ انهدام هواپیماهای استراتژیک ایلوشین و هرکولس، توان جابهجایی لجستیکی در خلیج را به حداقل رسانده است.
در پی حملات هوایی و موشکی ائتلاف ایالات متحده و اسرائیل به پایگاههای پشتیبانی در جنوب کشور، گزارشهای تصویری و ماهوارهای نشان میدهند که فرودگاه نظامی-غیرنظامی شیراز صحنه یکی از موفقترین عملیاتهای انهدام تجهیزات روی زمین بوده است. در این حمله، دستکم ۵ فروند از پرندههای کلیدی دولت ایران بهطور کامل از بین رفتهاند.
جزئیات ناوگان منهدم شده
بررسی تصاویر با تفکیک بالا (High-Res) از محوطه آشیانهها و باند فرودگاه شیراز، انهدام قطعی قطعات زیر را تأیید میکند:
– یک فروند ایلوشین IL-76؛ هواپیمای ترابری سنگین که نقش حیاتی در جابهجایی تسلیحات و نیروهای برونمرزی داشت.
– دو فروند C-130 (هرکولس)؛ ستون فقرات ترابری تاکتیکی برای پشتیبانی از پایگاههای جنوبی.
– دو فروند جنگنده سوخو-۲۲ (Su-22)؛ جنگندههای تهاجمی متعلق به نیروی هوافضای سپاه که برای عملیاتهای ضربتی آماده شده بودند.
فرودگاه شیراز به دلیل موقعیت جغرافیایی، مرکز اصلی پشتیبانی از نیروهای مستقر در بوشهر، بندرعباس و جزایر خلیج محسوب میشود. انهدام همزمان این ۵ فروند هواپیما، نه تنها خسارتی معادل صدها میلیون دلار به بدنه نظامی دولت وارد کرده، بلکه توان «واکنش سریع» و «امداد لجستیکی» در جبهه جنوبی را بهطور جدی مختل کرده است.
گزارشهای محلی از شیراز حاکی است که پس از این حمله، تدابیر امنیتی در اطراف فرودگاه دستغیب به شدت تشدید شده و پروازهای غیرنظامی با اختلالات گسترده مواجه شدهاند. دود ناشی از سوختن مخازن سوخت این هواپیماها تا ساعتها در افق شرقی شیراز دیده میشد. مقامات نظامی استان فارس از هرگونه اظهارنظر درباره تعداد دقیق تلفات خدمه فنی مستقر در آشیانهها خودداری کردهاند.
وقوع انفجارهای شدید در زاغه استراتژیک فرودگاه خوی
عصر روز گذشته، تاسیسات ذخیرهسازی مهمات در فرودگاه خوی هدف حملات هوایی قرار گرفت؛ گزارشها از وقوع انفجارهای ثانویه و لرزش شدید در مناطق مسکونی اطراف فرودگاه حکایت دارند.
در ادامه گسترش دامنه حملات ائتلاف به نقاط مرزی و حساس ایران، فرودگاه خوی در استان اورمیه به عنوان یکی از نقاط پشتیبانی لجستیکی سپاه، هدف حمله هوایی قرار گرفت. این حمله که حوالی ساعت ۱۴:۳۰ روز گذشته رخ داد، مستقیما بخش نظامی این فرودگاه را فلج کرده است.
گزارشهای دریافتی تایید میکنند که هدف اصلی این حمله، زاغه مهمات و انبارهای موشکی مستقر در محوطه فرودگاه خوی بوده است. شاهدان عینی در روستاهای اطراف فرودگاه و حاشیه شهر خوی از شنیده شدن صدای انفجار مهیب و سپس بلند شدن ستونهای دود سیاه خبر دادهاند. برخلاف حملات شبانه، این حمله در روز روشن انجام شده و ابعاد تخریب تاسیسات نظامی برای ساکنان محلی کاملا مشهود بوده است.
فرودگاه خوی به دلیل موقعیت استراتژیک خود در نزدیکی مرزهای ترکیه و آذربایجان، در سالهای اخیر به عنوان یکی از پایگاههای احتیاطی برای استقرار ریزپرندهها و انبار قطعات موشکی مورد استفاده قرار میگرفت. انهدام این زاغه مهمات ضربهای جدی به توان بازدارندگی و پشتیبانی نیروهای مرزی دولت ایران در شمال غرب کشور محسوب میشود.
پس از وقوع انفجار، یگانهای امنیتی سپاه پاسداران با ایجاد کمربند حفاظتی در جادههای منتهی به فرودگاه، مانع از تردد خودروهای غیرنظامی شدند. اگرچه مقامات رسمی دولت ایران طبق روال روزهای گذشته سکوت پیشه کردهاند، اما حضور گسترده خودروهای آتشنشانی نظامی و آمبولانسها در باند فرودگاه، نشاندهنده وسعت خسارات جانی و مادی است.
شایان ذکر است که دیروز همزمان مراکز مهم سپاه و اطلاعات در اورمیه، سلماس، میاندوآب، مهاباد و پیرانشهر از توابع استان اورمیه نیز هدف حملات گسترده هوایی و موشکی قرار گرفتند.
جنگ و فقر در ایران
در ایران پیش از اینکه بمبهای اسرائیلی و آمریکایی بر سر مردمان به ستوه آمده از فقر و نابرابری آوار شوند هم زیست روزمره دشوار بود.
مرکز آمار در گزارش ماهانه میانگین قیمت کالا و خدمات مصرفکننده، از دو برابر شدن میانگین قیمت مواد غذایی و آشامیدنی در فاصله بهمن ۱۴۰۳ تا بهمن ۱۴۰۴ پرده برداشت. بر اساس این گزارش، در بهمن نرخ تورم نقطه به نقطه مواد خوراکی و آشامیدنی به ۱۰۵ درصد رسید که بالاترین رقم پس از جهش سه سال قبل بر اثر تکانه ناشی از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در دولت ابراهیم رئیسی است.
در گروه مواد غذایی میانگین قیمت روغن و چربیها ۲۰۷٬۵ درصد، نان و غلات ۱۴۲ درصد، گوشت قرمز و ماکیان ۱۲۰٬۷ درصد، فرآوردههای گوشتی ۱۱۷ درصد، میوه و خشکبار ۱۱۳ درصد و شیر، پنیر و تخممرغ ۱۰۸ درصد افزایش یافت.
تورم سه رقمی برای مزدبگیرانی که پیش از آغاز سال ۱۴۰۴ هم دستمزدشان کفاف هزینه زندگی را نمیداد یعنی سقوط با سرعت و شیب تندتر به چاه فقر.
جواد حسینی، رییس سازمان بهزیستی ۲۲ دی ۱۴۰۴، همزمان با اعتراضهای گسترده در ایران به خبرگزاری رسمی دولت جمهوری اسلامی(ایرنا)، گفت که ۴۰ درصد جمعیت زیر خط فقر هستند.
او با اذعان به اینکه در فاصله ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴ جمعیت زیرخط فقر به صورت مستمر افزایش یافته است، گفت که «تا سال ۱۳۹۷ به مدت ۱۰ سال نرخ فقر ۲۰ درصد بود» اما «در سال ۹۸ به ۳۰ درصد» رسید و «۱۴۰۳ به ۴۰ درصد رسید.»
این مقام دولتی این رقم را قطعی ندانست و با استناد به «تحلیلها» احتمال داد که ۱۰ درصد دیگر به جمعیت زیرخط فقر افزوده شود. بر این اساس نیمی از جمعیت ساکن ایران بر اساس شاخصهای دولتی که بسیار محافظهکارانه هستند زیرخط فقر قرار دارند.
حسینی این وضعیت را «عمومی شدن فقر» توصیف کرد. به گفته او «جمعیت فقیر مطلق به دو برابر افزایش یافته و این یعنی ۱۶ میلیون نفر فقیر به ۳۴ میلیون نفر رسیده است.»
قبل از آغاز حمله نظامی به ایران و تحمیل جنگ دیگری بر مردمانش، مجلس شورای اسلامی و شورای عالی کار در حال تعیین میزان افزایش حقوق کارکنان بخش دولتی و کارگران بودند. مجلس حداقل حقوق را ۱۷ میلیون تومان تصویب کرد. در شورای عالی کار که اعضای وابسته به شوراهای اسلامی کار کرسی کارگران را غصب کردهاند اما چانهزنیهای نمایشی بیاثر تازه آغاز شده بود.
کمیته مزد این شورا هزینه سبد معیشت حداقلی یک خانواده را در دی ۱۴۰۴ بالغ بر ۴۴ میلیون تومان برآورد کرد. البته که این رقم را حتی نزدیکان و همتشکیلاتیهای نمایندگان خانه کارگر در شورای عالی کار نپذیرفتند. اکبر شوکت که بهعنوان «رییس کانون انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی» معرفی میشود، همان روزها به خبرگزاری کار(ایلنا) گفت: «پس از حذف ارز ترجیحی و تک نرخیسازی ارز، کف سبد حداقلی معیشت یک خانوار شهری سه نفره کمتر از ۷۰ میلیون تومان نخواهد بود.»
محمدرضا تاجیک، در مقام یکی از سه عضو کارگری شورای عالی کار پیش از بارش بمب بر سر مردم، حداقل سبد معیشت را ۴۰ میلیون تومان اعلام کرد اما در نهایت گفت که حداقل دستمزد باید ۳۱ میلیون تومان باشد؛ یعنی ۹ میلیون تومان کمتر از سبد معیشت حداقلی.
اعضای کارفرمایی شورای عالی کار هم همانند همه سالهای قبل با بهانه کردن «حفظ اشتغال» با افزایش دستمزد به این میزان مخالف بودند و معتقد به اینکه دولت با کارگران به توافق برسد. مذاکرات مزدی حالا به گفته تاجیک متوقف شده است. همزمان با توقف مذاکرات مزدی، کسب و کارها هم تحت تاثیر بمبهایی که قرار بود «رهایی» بیاورند، معلقند و شمار زیادی از شاغلان بخش خدمات و حتی تولید خانهنشین و چشمانتظار پایان جنگی که رنج و زخم آن تا سالها باقی خواهد ماند.
ما زندهایم اما نمیدانیم تا کی؟
در روزهای آغازین حملات مرگبار بمبافکنهای آمریکا و اسرائیل، جنگطلبان از ساکنان تهران و شهرهای بزرگ میخواستند شهر را ترک کنند. در همان روزها که اتصال به شبکه جهانی اینترنت سخت ممکن بود، یک زن جوان ساکن شهرکهای پیرامونی تهران نوشت: «بله آنها که میتوانند تهران که هیچ، ایران را ترک کنند. ما فقرا قربانی این بمبهای کمککننده خواهیم بود.»
پیشتر، همزمان با حملات اسرائیل به ایران در خرداد ۱۴۰۴ هم روایتهای مشابهی از ایران به گوش میرسید؛ جنگ فقرا را فقیرتر، گرسنگان را گرسنهتر و ویرانهها را ویرانتر میکند. فیدل کاسترو، رهبر فقید کوبا حدود پنج دهه پیش، سال ۱۹۷۹ در اجلاس سران سازمان ملل گفته بود:
«بمبهای شما گرسنگان را میکشد، بیماران را میکشد، بیسوادان را میکشد اما گرسنگی و بیسوادی را نه.»
در تهران و حتی تمام شهرهای بزرگ ایران کسری از جمعیت از دستفروشی امرارمعاش میکرد. اسفند بهترین زمان برای دستفروشان است. آنها به اجبار روزانه هزینه زندگی را تامین میکردند. حالا اما زیر آوار بمبها همین اندک درآمد را از دست دادهاند.
برای پیکرسانها و حتی مسافربرانی که به اجبار راننده اسنپ شده بودند هم وضعیت چنین است؛ کمتر کسی در این روزها غذا سفارش میدهد و یا اگر مجبور نباشد خانه را ترک میکند. همینطور رستورانها، کافهها و فروشگاههای لباس.
شاغلان این بخشها که اغلب بدون قرارداد و بیمه و روزمزد بودند حالا بیکارند و بدون حمایت اجتماعی زیر آوار بمبهای خارجی و تورم داخلی.
ترانه بنییعقوب، روزنامهنگار ساکن تهران ۱۵ اسفند نوشت:
تهران امروز خیلی خلوتتر از روزهای قبل شده. شدت انفجار در شرق تهران خیلی دیشب خیلی زیاد بود. خیابانها ساکت و دلمرده. نانوایی باز و پر از نان و خالی از مشتری. درختها اما دارند سبز میشوند و شکوفه میدهند. اما دلها غمگین و چشمها نگران. مردم ترسیده و غمگین. با چند نفری که حرف زدم گفتند نمیدانیم تا کی زنده میمانیم و اساسا میشود این روزها را فراموش کرد یا نه.
روایتهای شبیه به آنچه که این روزنامهنگار پس از اتصال به اینترنت نوشت کم نیستند اما در هیاهوی «جنگ کمک به مردم است» نادیده گرفته میشوند. یک شهروند ساکن استان گیلان هم در شبکه اجتماعی اینستاگرام نوشت «تونستم پس از چند روز و امتحان چند وی پی ان که بازاری دارد این روزها بالاخره وصل بشم تا بگم زندهایم هنوز و زندگی ادامه داره. همهچیز هست اما گران شده. سیگار هم گران شده و معلوم نیست تا کی این وضع ادامه داره. شرم بر همه اونایی که خواستن بمب بریزن سر ما.»
روزهای بدتر در راهند
در شبکههای اجتماعی همزمان با رقص و پایکوبی گروهی از ایرانیان خارج از کشور(سلطنتطلب) که برای تشکر از ترامپ و نتانیاهو گل به دست مقابل سفارتخانههای آمریکا و اسرائیل رفتند، صدای گروهی از ساکنان ایران به گوش میرسد که در باره پیامدهای این جنگ هشدار میدهند.
جنگ ویرانی دارد و ویرانی هم نیاز به بازسازی. برای بازسازی این همه ویرانی حاصل از «بمبهای نجاتبخش» باید میلیاردها دلار هزینه کرد. تفاوتی ندارد همین حکومت تضعیف شده بماند و به توافق برسد یا اینکه یک حکومت دستنشانده مورد وثوق ترامپ. هر کدام که باشند باید بخش بزرگی از بازار «صنعت بازسازی» را به شرکتهای غربی بسپارند. هزینه این بازسازی را هم از منابع بین نسلی و سهم خدمات رفاهی از بودجه تامین خواهند کرد.
پایان جنگ در هر وضعیت در کنار تمام پیامدهای روانی و اجتماعی، آغاز جهش نرخ تورم خواهد بود. احتمال دارد حکومت در این وضعیت به بهانه شرایط جنگی و وضعیت ویژه مانع افزایش دستمزدها شود. در کنار این مشاغل بسیاری نابود شدهاند و بسیاری از شاغلان که پیش از جنگ حداقل ثبات کاری را داشتند حالا به خیل عظیم بیثباتکاران پیوستهاند و احتمالا جمعیت زیر خط فقر که حالا بیش از نیمی از جمعیت را شامل میشود.
نتیجهگیری
وب سایت میزان قوه قضائیه به نقل از حسین مظفری، عضو مجلس خبرگان، نوشته:که اعضای این مجلس همچنان منتظرند که شرایط تشکیل جلسه برای انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی فراهم شود. هنوز هیچ جلسه عمومی تشکیل نشده و هیچ انتخابی صورت نگرفته است. از «هرگونه گمانهزنی و پخش شایعات» خودداری شود. او گفته طی ۲۴ ساعت آینده جلسه برای برگزاری رهبر آینده جمهوری اسلامی برگزار شود.
در میان این تحولات، نگرانیها درباره سرنوشت زندانیان از جمله شهروندان زندانی در ایران نیز شدت گرفته است. خانوادهها و حامیان این زندانیان هشدار دادهاند آنها اکنون نهتنها در معرض خطر بمباران، بلکه زندانیان خارجی در معرض اقدامهای تلافیجویانه حکومت ایران نیز قرار دارند. بر اساس گزارشها، دستکم شش آمریکایی همچنان در ایران بازداشت هستند.
در میانه جنگ و درگیریهای نظامی، زندانیان سیاسی با خطرات و مسائل مضاعف روبهرو هستند. از جمله قطع زنجیره تامین مواد غذایی و کمبود شدید دارو در زندانها، جان زندانیان را به خطر انداخته است. برای نمونه خبرها حاکی از اینست که ۱۲۰ زندانی از جمله ۳۸ زندانی سیاسی با تدابیر شدید امنیتی از زندان مهاباد به زندان میاندوآب منتقل شدهاند و اکنون در قرنطینه این زندان در شرایطی بسیار سخت نگهداری میشوند. این انتقال پس از اعتراض زندانیان در پی بمباران نزدیکی زندان مهاباد و سرکوب آن با گاز اشکآور صورت گرفت. در جریان این سرکوب، سه زندانی سیاسی به نامهای ناصر، یونس و حبیب به مکانی نامعلوم منتقل شدند. طبق گزارشات زندانیان در دو اتاق نگهداری میشوند، دربِ بند قفل شده و حتی تاکنون غذایی به آنها داده نشده است.
براساس گزارشات، روز جمعه پانزدهم اسفند در پی حملات اخیر و تخریب انبار مواد غذایی، وضعیت زندان تهران بزرگ(فشافویه) به مرحله بحرانی رسیده است. گزارشها نشان میدهد زندانیان در این زندان با کمبود شدید غذا، دارو و امکانات اولیه مواجه شدهاند. همچنین گزارش میشود که بسیاری از مقامات و کارکنان زندان محل کار خود را ترک کردهاند و زندانیان در شرایط بلاتکلیفی و ناامنی قرار گرفتهاند.
مجموعه این تحولات نشان میدهد که جنگی که از شنبه آغاز شد، اکنون به بحرانی تمامعیار در مقیاس منطقهای تبدیل شده است؛ بحرانی که از یکسو چشمانداز هرگونه راهحل دیپلماتیک را دورتر کرده و از سوی دیگر، با گسترش به لبنان، خلیج فارس و مناطق مرزی، خطر ورود بازیگران بیشتر و بیثباتی عمیقتر در خاورمیانه را افزایش داده است. در حالی که ترامپ از تسلیم بیقیدوشرط سخن میگوید و تهران آن را قاطعانه رد میکند، نشانهای روشن از پایان قریبالوقوع درگیری دیده نمیشود.
چه سخت و دشوار است نوشتن از رنجها ومصیبتهایی که این روزها سرزمین و مردم ایران با آن روبهرو شدهاند، این جنگ ویرانگر که دورنمای پایانیاش به تصور درنمیآید به هر صورتی پایان یابد، عوارض و آثارش تا دههها در موجودیت سرزمینی و روح و روان مردمانش باقی خواهد ماند، نمیتوان از مدافعان بمبهای «رهاییبخش» و یا رسانههایی که در خدمت جنگطلبان، امیدی کاذب را در دل و دورنمای بخشی از جامعه ایرانی کاشتند انتظاری داشت اما میتوان همچنان به جنبشهای اجتماعی و مردمانی امید داشت که بدون توجه به تبلیغات جنگطلبان و رسانههای وابستهشان، شرایط دشوار این روزها را(در پس فاجعه دیماه) همچنان تاب میآورند و خود را برای تحولات سرنوشتسازی تاریخی آماده میکنند. ایرانی که همه شهروندان آن بدون در نظر گرفتن ملیت، جنسیت، باورهای مذهبی و گرایشات سیاسی، برای ساختن یک جامعه نوین آزاد، برابر، دموکراتیک، عادلانه و علیه تبعیض و استثمار تلاش و مبارزه میکنند.
شنبه شانزدهم اسفند 1404-هفتم م
