مبارزان کمونیست
بهرام رحمانی
این کتاب سیاسی-تئوریک 673 صفحهای، به تازهگی توسط نشر و کتاب ارزان در استکهلم منتشر شده است. مترجم این کتاب «آرش گنجی»، منشی سابق کانون نویسندگان ایران است. خواندن این کتاب را به علاقهمندان کتاب، به خصوص طرفداران «سوسیالیسم» و مبارزه طبقاتی «انقلابی» توصیه میکنم.
آرش گنجی در مقدمه کوتاهی نویسنده این کتاب را چنین توصیف کرده است:
«اشتفان انگل در سال 1954 متولد شد. او بهعنوان یک کارگر مکانیک ماهر در کارخانههای بزرگ متعددی به کار پرداخته و در حال حاضر یک روزنامهنگار آزاد است. از سال 1968 فعال سیاسی بوده و از سال 1975 مسئولیتهایی عمده در جنبش مارکسیستی-لنینیستی و طبقۀ کارگر آلمان ایفا کرده است. او همچنین شمار رو به رشدی از وظایف را در هماهنگی جنبش انقلابی بینالمللی و طبقۀ کارگر عهدهدار شد. مهمترین خدمات تئوریک اشتفان عبارتاند از «مبارزه بر سر شیوۀ تفکر در جنبش طبقۀ کارگر» و «مبارزۀ طبقاتی و مبارزه برای رهایی زنان». کتاب حاضر، «بامداد انقلاب سوسیالیستی بینالمللی» به دنبال معروفترین اثر او تا امروز یعنی «غروب خدایان بر فراز «نظم نوین جهانی»، به طبع میرسد.»
آرش در متن کوتاه دیگری تحت عنوان «قدردانی»، نوشته است:
«کتاب حاضر از متن انگلیسی دنبالۀ راه انقلابی، ارگان تئوریک حزب مارکسیست-لنینیست آلمان(ام.ال.پ.د)، شمارههای 34-32، به فارسی ترجمه شده است. از آنجا که این کتاب حاوی انبوهی از وقایع و دادهها در زمینههای علمی متنوع است، برای ایجاد دقت ویرایشی کافی و پرهیز از اشتباهات در متن فارسی، رفیق گرامی، آقای فریاد موسویان، زحمت نمونهخوانی متن ترجمهشدۀ فارسی را کشیدند که به این وسیله مراتب قدردانی عمیق خود را خدمت ایشان ابراز میدارم. آرش گنجی»
در پیشگفتار نویسنده کتاب میخوانیم:
«در مارس 2003 کتاب غروب خدایان بر فراز «نظم نوین جهانی» انتشار یافت. این کتاب شامل یک تحلیل مارکسیستی-لنینیستی از بازسازماندهی تولید بینالمللی است که از آغاز دهۀ 1990 در اقتصاد جهانی سرمایهداری خود را به عرصه رساند.
این دگرگونی در زیربنای اقتصادی سرمایهداری، تضاد اساسی میان خصلت اجتماعی تولید و خصلت سرمایهدارانۀ تصاحب را به نقطهای رساند که یک فاز نوین در تکامل امپریالیسم آغاز شد.
شیوۀ سرمایهداری تولید اکنون بهطور عمده دارای خصلت بینالمللی و تابع فرمان سرمایۀ مالی بینالمللی بیرقیب در حکمرانی است که از حدود 500 بزرگترین ابرانحصار بینالمللی تشکیل شده و به نیروی قدرتمندترین کشورهای امپریالیستی اتکا دارد. بینالمللیسازی تولید اجتماعی فشار غولآسایی به تکامل نیروهای تولیدی وارد کرد. پیششرطهای مادی برای جامعهای بدون استثمار انسان از انسان حتا بیشتر از قبل در ابعاد جهانی به وجود آمد. همزمان، تکامل مزبور کلیۀ مناسبات اجتماعی سنتی را تا آن اندازه به چالش میگیرد که بر آثار اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مرتبط با تکامل امپریالیسم در آغاز سدۀ بیستم به کلی سایه میاندازد. تضاد اساسی جهانی دوران ما میان سرمایهداری و سوسیالیسم به نحوی فزاینده ارائۀ یک چاره را الزام میدارد.
نقش اقتصادی دولت-ملتها بیش از پیش از ناحیۀ کارتل سرمایۀ مالی بینالمللی بیرقیب در حکمرانی به عبارتی دولتهای امپریالیستی عمده و سازمانهای بینالمللی تحت حاکمیت آنها قاپیده میشود. با وجود این، دولت-ملتها چونان ابزار قدرت و سلطه برای ابرانحصارهای مستقر به منظور سرکوب مبارزۀ طبقاتی پرولتاریایی در این دولتها، و برای رقابت در بازارهای جهانی و در مبارزه برای حاکمیت جهانی، بخش بیچون و چرای سیستم سرمایهداری باقی میمانند.
نیروهای انقلابی بینالمللیشدۀ تولید، علیه روابط سرمایهداری تولید که بر مبنای دولت-ملتها سازمان یافته به شورش برمیخیزند. این امر در هیچ زمان دیگری واضحتر از آن چه طی مدیریت بحران محافل حاکم در برهۀ بحران مالی و اقتصادی جهانی در پاییز 2008 به نمایش درآمد نبود: فقط همکاری بینالمللی کلیۀ قدرتهای امپریالیستی بزرگ – در اجلاس گروه 20 که خاصه برای همین منظور سازماندهی شده بود – توانست به طور مؤثر، گرچه موقت، این مدیرت بحران را محقق سازد. به این ترتیب، تضادهای حاد و پیامدهای سهمگینی که این بحران مالی و اقتصادی جهانی، یعنی عمیقترین بحران دستکم از جنگ جهانی دوم به این سو، ایجاد کرده بود خفه شدند. با این حال، بهایی که در ازای آن پرداخت شد این بود که مشکلات اساسی نه تنها حلنشده باقی ماند، بلکه وخیمتر هم شد و به زمانی در آینده به تعویق افتاد.
…»
در پاراگراف آخر پیشگفتار طولانی نویسنده، آمده است:
«حزب مارکسیست-لنینیست آلمان[1] با ارائۀ کتاب بامداد انقلاب سوسیالیستی بینالمللی بر آن است خدمتی تئوریک به این وظیفۀ بزرگ انقلابیهای سراسر جهان برساند. کتاب حاضر، محصول خلاقانۀ جمعی متشکل از بیش از 130 نفر است و فقط میتوانست نتیجۀ مباحثه و همکاری با انقلابیون در مقیاسی جهانی باشد. البته، کتاب نه قصد دارد و نه میتواند ادعای فرمولبندی یک خط عمومی برای جنبش بینالمللی مارکسیستی-لنینیستی، انقلابی و طبقۀ کارگر را داشته باشد. مارکسیست-لنینیستهای آلمان به تنهایی بار مسئولیت این کتاب را به دوش میکشند؛ این کتاب رهنمود ایشان است و میتواند به عنوان معیاری برای قضاوت دربارۀ ایشان مورد استفاده قرار گیرد. اما هدف کتاب عبارت است از ترغیب فرآیند ضروری مباحثۀ تئوریک فشرده و همکاری عملی در جنبش بینالمللی مارکسیستی-لنینیستی، انقلابی و طبقۀ کارگر و خدمترسانی به آن.
اشتفان انگل مارس 2011»
نویسنده، این کتاب قطور خود را با «چشمانداز» به پایان میرساند و در بخشی از آن مینویسد:
مارکسیست-لنینیستها از تحلیل دورۀ تاریخی جدید گذار از سرمایهداری به سوسیالیسم باید به این نتیجه برسند که برای تسریع فرایند انقلاب سوسیالیستی بینالمللی از هیچ چیز دریغ نکنند. اگر یک قدرت سازمانیافته تکامل نیابد به طوری که برتر از سرمایۀ مالی بینالمللی و سیستم جهانی امپریالیستی باشد سوسیالیسم چیرهگر نخواهد شد و سرانجام به پیروزی دست نخواهد یافت.
تکامل سازمانیافتۀ برتری استراتژیک جنبش انقلابی طبقۀ کارگر در عرصههای معنوی، ایدئولوژیک، سیاسی و تشکیلاتی به مسئلۀ مرکزی دورۀ تاریخی گذار تبدیل شده است. این مسئله را فقط با پیمودن انترناسیونالیسم پرولتاریایی میتوان حل و فصل کرد. زمانی که طبقۀ کارگر بینالمللی خود را در کل جهان متحد سازد و با تودههای وسیع دهقانان خرد و متوسط و روشنفکران خردهبورژوا، و با مبارزۀ ضدامپریالیستی خلقها و ملتها متحد شود، انترناسیونالیسم پرولتاریایی به نیرویی سهمگین تبدیل خواهد شد. طبقۀ کارگر بینالمللی باید نحوۀ بهرهبرداری زیرکانه از تضادها میان امپریالیستها، میان انحصارات بینالمللی و میان نیروهای بورژوایی مختلف را بشناسد.
مارکسیست-لنینیستهای همه کشورها باید نقاط تمرکز اساسی مبارزۀ طبقاتی بینالمللی را دریابند. آنها باید نزدیکترین پیوندهای همبستگی را با جنبشهای رزمندۀ کارگران و خلقها در کلیۀ کشورها برقرار سازند. باید بیپروا و محترمانه از یکدیگر بیاموزند و هم تجربیات مثبت و هم تجربیات منفی را مورد ارزیابی قرار دهند تا مبارزات طبقۀ کارگر در کشورهای مختلف را هماهنگ و انقلابی سازند.
این شکل وظیفۀ تاریخی مشترک هرگز این گونه بیواسطه پیش پای مارکسیست-لنینیستها قرار نگرفته. در فرایند انقلابی تاریخی-جهانی که در چشمانداز قرار دارد، آنها هم آتش سوزان را در تاخت و تازها و هم سرمای سوزان را در عقبنشینیها و دفاعهای تاکتیکی تجربه خواهند کرد. همچنین باید خود را برای سازشهای تاکتیکی آماده کنند. برای ارزیابی انتقادی، خودمنتقدانه و خلاقانۀ این تجربیات، وحدت تئوری و پراتیک باید به طور بینالمللی مورد سازماندهی قرار گیرد، و فرایندهای مشترک شناخت در چارچوب همکاری عملی جنبش بینالمللی مارکسیستی-لنینیستی و طبقۀ کارگر، بر بستری برابر، ضرورت دارد.
این امر بدون اعتماد عمیق میان شرکای برابر، در ترکیب نزدیک با هوشیاری انقلابی، حتا تصورناپذیر است. مسائل ایدئولوژیک-سیاسی و تشکیلاتی را که در فرایند انقلاب بینالمللی مطرح میشوند فقط میتوان به نحوی اصولمند با یک فرهنگ پرولتاریایی بحث، حل و فصل کرد. با هدف مشترکی که مد نظر است باید کلیۀ مسائل تئوریک مجادلهآمیز را پاسخ داد و کلیۀ مسائل عملی را حل کرد. این امر مستلزم باور به این مطلب است که مبارزۀ طبقاتی در کلیۀ کشورها از یک نقطۀ مرجع مشترک در تدارک انقلاب بینالمللی برخوردار است. این باور در حال رشد است، اما باید در مباحثات ایدئولوژیک-سیاسیِ کاملاً مبنادار به طور محکم استقرار و استحکام یابد.
مارکسیست-لنینیستها هنوز ممکن است در برخی کشورها تشکیلات ناچیزی داشته باشند و به ندرت همچون نیرویی اجتماعی از سوی عامۀ مردم در نظر گرفته شوند. اما آنها هماکنون از مزیتی برخوردارند که تودههای وسیع از آن محروماند، یعنی صراحت انتقاد از نظم اجتماعی سرمایهداری و چشمانداز انقلابی. آنها میتوانند به طبقۀ کارگر بینالمللی و متحدان آن، مسیر انقلابی رهایی از استثمار و ستم را نشان دهند. آنها، با استراتژی و تاکتیک انقلاب بینالمللی، در موقعیت متحد ساختن مبارزات رهاییبخش اجتماعی و ملی قرار دارند که در سیلی عظیم در سراسر جهان روی میدهد و کلیۀ مرزهای جامعۀ کهنه را در هم میشکند.
بازسازماندهی تولید بینالمللی، با مهارکشی از نیروهای تولیدی بینالمللی، منادی غروب خدایان سرمایۀ مالی بینالمللی شد. سرمایۀ مالی بینالمللی، در آغاز جنگ صلیبی خود در جهان، هنوز سرمست خیالات همهفنحریفی و رؤیاهای جاودانگی خود بود. امروز اما حال و هوای آن را خماری عمومی فراگرفته: بحرانخیزی سیستم اجتماعی، برگشتناپذیری خود را ثابت کرد. اما گردش به عصری نوین هنوز در افق خود در هالهای از مه قرار دارد؛ بامداد انقلاب سوسیالیستی بینالمللی روشنتر میشود. و هنوز اربابان قدیمی، حتا اگر کل بشریت را به بربریت سرمایهداری بکشانند، حاضر نیستند داوطلبانه کنار بکشند.
عزم انقلاب بینالمللی باید از سوی خود کارگران و تودهها به عمل درآید. کمک به آنها در این عزم و همراه با آنها برداشتن موانع از مسیر به طوری که بتوانند رسالت تاریخی خود را به انجام رسانند – این است جان کلامی که وظایف مارکسیست-لنینیستها را امروز در کل جهان جمعبندی میکند.
به سوی انقلاب سوسیالیستی بینالمللی!
به سوی دولتهای سوسیالیستی متحد جهان!
کارگران همه کشورها، متحد شوید!
کارگران همه کشورها و همۀ ستمدیدگان، متحد شوید!»
توضیح کوتاه درباره مترجم:
آرش گنجی، نویسنده و مترجم، در سال ۱۳۶۵ متولد شد. وی بهعنوان یک متخصص در رشته ایمنی و بهداشت حرفهای و به دلیل فعالیت در محیطهای صنعتی ایران، توانست بینشهای دست اولی از شیوه زندگی و کار پرولتاریای صنعتی به دست آورد. آرش گنجی، بهعنوان نویسنده و مترجم و عضو سابق هیات دبیران کانون نویسندگان ایران نیز شناخته میشود.
ترجمههای وی، از «حزب مارکسیست لنینیست آلمان»، همبستگی او با جنبش مردم روژاوا، و فعالیتهایش در کانون نویسندگان ایران، منجر به دستگیری او در سال ۱۳۹۸ شد. آرش گنجی، همراه با هزاران زندانی سیاسی دیگر در سال ۱۴۰۱ زیر فشار جنبش «زن-زندگی-آزادی» از زندان آزاد شد…
علاقهمندان میتوانند این کتاب را از آدرس زیر، تهیه کنند:
Publisher: Kitab i Arzan
Helsingforsgatan 15-164 78 Kista-Sweden
+46 70 492 69 24
www.arzan.se
