روزنامه فرانسوی لوموند در سرمقالهای درباره جنگ ایران نوشته است که بیش از دو ماه پس از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، وضعیت هر روز آشکارتر نشان میدهد دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، با وجود بمبارانهای گسترده، نتوانستهاند به هدفهایی که برای خود تعیین کرده بودند دست یابند. این روزنامه تأکید میکند حمله به ساختار رهبری ایران و تلاش برای کاهش توان نظامی جمهوری اسلامی، نه به تغییر حکومت منجر شده و نه توان آسیبزنی ایران را از میان برده است.
لوموند مینویسد جنگی که به انتخاب واشنگتن و تلآویو آغاز شد، اکنون حتی سلاح تازهای در اختیار حکومت ایران گذاشته است: بستن یا تهدید به بستن تنگه هرمز. به نوشته این روزنامه، این اقدام میتواند شوکی بزرگ به اقتصاد جهانی وارد کند و همین مسئله بحران را از سطح یک جنگ منطقهای فراتر برده است. لوموند همچنین یادآور میشود که حمله پنجم مه ۲۰۲۶ (۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) به امارات متحده عربی نشان داد ایران هنوز توان وارد کردن ضربه در منطقه را حفظ کرده است.
این سرمقاله در آستانه سفر مهم ترامپ به پکن در روزهای ۱۴ و ۱۵ مه ۲۰۲۶ (۲۴ و ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) منتشر شده و نتیجه میگیرد که پایان دادن به جنگ اکنون ضرورتی فوری است. لوموند میگوید این جنگ برای دولت آمریکا زیانبار بوده و آشفتگی در پیامهای واشنگتن، موقعیت آن را ضعیفتر کرده است. به عنوان نمونه، اعلام عملیات نظامی آمریکا برای باز کردن مسیر عبور از تنگه هرمز در ۴ مه، فقط یک روز بعد کنار گذاشته شد. همان روز مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت جنگ «تمام شده»، اما این سخن با تهدید ترامپ به بمبارانهای شدیدتر در صورت نبود پیشرفت دیپلماتیک نقض شد.
از نگاه لوموند، چنین تناقضهایی اعتبار کلام واشنگتن را بهشدت فرسوده کرده و به رفتار پرخطرتر تهران میدان داده است. روزنامه مینویسد برای خروج از این بنبست، نخست باید بر پایه آتشبسی که از ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۲۰ فروردین ۱۴۰۵) برقرار است، یک توافق اولیه شکل بگیرد. این توافق باید آزادی حیاتی کشتیرانی در تنگه هرمز را بازگرداند و در مقابل، محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا نیز پایان یابد. لوموند تأکید میکند که راهحل دیپلماتیک بدون امتیازهای متقابل ممکن نیست.
در ادامه، سرمقاله لوموند مسئله اصلی اختلاف میان آمریکا و ایران را برنامه هستهای تهران میداند. این روزنامه مینویسد بازگشت وضعیت عادی به آبهای خلیج فارس میتواند راه را برای ازسرگیری مذاکرات واقعی درباره برنامه هستهای ایران باز کند. لوموند در عین حال میگوید گرچه تهران هدف نظامی برنامه هستهای خود را رد کرده، اما فعالیتهای غنیسازی اورانیوم ایران با استفاده صرفاً غیرنظامی سازگار نبوده است. با این حال، این روزنامه یادآور میشود که ایران به عنوان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، حق برخورداری از فعالیت هستهای غیرنظامی را دارد.
راهحل پیشنهادی لوموند، احیای یک نظام بازرسی نیرومند زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. به نوشته این روزنامه، اولویت باید نظارت دقیق بر فعالیتهای هستهای ایران و خنثی کردن ذخیره اورانیوم با غنای بالا باشد؛ ذخیرهای که به گفته لوموند احتمالاً در جریان بمبارانهای آمریکا در ژوئن ۲۰۲۵ پنهان شده است. لوموند یادآوری میکند که ایران پس از خروج آمریکا از توافق هستهای سال ۲۰۱۵، به ابتکار ترامپ، توانست این ذخیره را افزایش دهد.
لوموند در جمعبندی خود مینویسد ترامپ بارها ادعا کرده بود میتواند توافقی محدودکنندهتر از توافق دولت باراک اوباما با ایران به دست آورد، اما هرگز موفق به انجام آن نشد. اکنون، به نظر این روزنامه، هر دو طرف باید از خواستههای حداکثری خود عقب بنشینند؛ آمریکا میتواند با پایان دادن به جنگ و بازگرداندن نظارت بر برنامه هستهای ایران، این بحران را به عنوان دستاوردی سیاسی ببندد، و ایران نیز میتواند در برابر پذیرش نظارت و کاهش تنش، از رفع تحریمهای بینالمللیای بهرهمند شود که اقتصاد کشور را ویران کردهاند.
پیام اصلی سرمقاله لوموند این است که جنگ ایران، برخلاف هدفهای اولیه واشنگتن و تلآویو، نه به تغییر حکومت انجامیده و نه ایران را از صحنه خارج کرده است. برعکس، بحران هرمز، هزینههای اقتصادی و آشفتگی سیاسی واشنگتن نشان میدهد ادامه این مسیر میتواند دامنه جنگ و پیامدهای جهانی آن را گستردهتر کند. از نگاه لوموند، تنها مسیر واقعبینانه، پایان دادن به جنگ، بازگشت آزادی کشتیرانی، توقف محاصره بنادر ایران و ازسرگیری مذاکرات هستهای با نظارت بینالمللی است.
مبارزان کمونیست
